Previous Verse
Next Verse

Shloka 3

विष्णु-ब्रह्म-विवाद-वर्णनम्

Description of the Viṣṇu–Brahmā Dispute and Brahmā’s Confusion

कोटिसूर्यप्रतीकाशं सुंदर वचसंयुतम् । अत्यद्भुतं महारम्यं दर्शनीयमनुत्तमम्

koṭisūryapratīkāśaṃ suṃdara vacasaṃyutam | atyadbhutaṃ mahāramyaṃ darśanīyamanuttamam

അത് കോടി സൂര്യന്മാരെപ്പോലെ പ്രകാശിക്കുന്നതും സുന്ദരമായ ലക്ഷണങ്ങളുള്ളതും അതിശയകരവും അതിമനോഹരവുമായിരുന്നു.

कोटि-सूर्य-प्रतीकाशम्shining like ten million suns
कोटि-सूर्य-प्रतीकाशम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootकोटि (प्रातिपदिक) + सूर्य (प्रातिपदिक) + प्रतीकाश (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा (2/1), एकवचन; ‘प्रतीकाश’ = resembling/appearing like
सुन्दरम्beautiful
सुन्दरम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसुन्दर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा (2/1), एकवचन; विशेषण
वचः-सम्युतम्endowed with pleasing speech/words
वचः-सम्युतम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवचस् (प्रातिपदिक) + सम्युत (कृदन्त; √युज् धातु, सम्-उपसर्ग)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा (2/1), एकवचन; कृदन्त-भूतकृदन्त (क्त)
अति-अद्भुतम्exceedingly wonderful
अति-अद्भुतम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअति (अव्यय) + अद्भुत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा (2/1), एकवचन; अव्ययीभावसमास
महा-रम्यम्very delightful
महा-रम्यम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहा (प्रातिपदिक) + रम्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा (2/1), एकवचन; कर्मधारयसमास
दर्शनीयम्worthy to be seen
दर्शनीयम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Root√दृश् (धातु) → दर्शनीय (कृदन्त; अनीयर्)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा (2/1), एकवचन; कृदन्त-भाव्य/योग्यतार्थक (अनीयर्)
अनुत्तमम्unsurpassed
अनुत्तमम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअनुत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा (2/1), एकवचन; विशेषण

Suta Goswami (narrating to the sages at Naimisharanya)

Tattva Level: pati

Shiva Form: Sadyojāta

Type: stotra

Offering: dipa

Cosmic Event: theophanic brilliance (koṭi-sūrya) marking the peak of cosmogonic revelation

S
Shiva

FAQs

The verse exalts the overwhelming splendor of the Lord’s manifest (saguṇa) presence—His darśana awakens devotion and turns the mind away from ordinary perception toward the supreme, incomparable Reality (Pati) who grants grace.

By stressing ‘darśanīya’ (worthy to behold) and ‘anuttama’ (unsurpassed), it supports saguṇa-upāsanā: devotees approach Shiva through a perceivable form—commonly the Śiva-liṅga—so the finite mind can steadily contemplate the Infinite.

Contemplate Shiva’s radiant form during japa of the Pañcākṣarī (“Om Namaḥ Śivāya”) and seek darśana through liṅga-pūjā; let the mind rest in that brilliance as a dhyāna-support for bhakti.