देवस्तुतिः—शिवस्य परब्रह्मत्वं, मायाशक्तिः, कर्मफलप्रदातृत्वं च (Devas’ Hymn: Śiva as Parabrahman, Māyā-Śakti, and Giver of Karmic Fruits)

Verse 1

विष्ण्वादय ऊचुः । देवदेव महादेव लौकिकाचारकृत्प्रभो । ब्रह्म त्वामीश्वरं शंभुं जानीमः कृपया तव

വിഷ്ണുവാദി ദേവന്മാർ പറഞ്ഞു— ദേവദേവ മഹാദേവാ! ലോകാചാരം സ്ഥാപിക്കുന്ന പ്രഭോ! നിന്റെ കൃപയാൽ ഞങ്ങൾ നിന്നെ, ശംഭോ, പരമേശ്വരനായി—സ്വയം ബ്രഹ്മമായി—അറിയുന്നു.

Verse 2

किं मोहयसि नस्तात मायया परया तव । दुर्ज्ञेयया सदा पुंसां मोहिन्या परमेश्वर

ഹേ താതാ, ഹേ പരമേശ്വരാ! നിന്റെ പരാമായയാൽ ഞങ്ങളെ എന്തിന് മോഹിപ്പിക്കുന്നു? അത് ദേഹധാരികൾക്ക് എപ്പോഴും ദുർജ്ഞേയം; എല്ലാവരെയും ഭ്രമിപ്പിക്കുന്ന മായയാണ്.

Verse 3

प्रकृतः पुरुषस्यापि जगतो योनिबीजयोः । परब्रह्म परस्त्वं च मनोवाचामगोचरः

നീ തന്നെ പ്രകൃതിയും നീ തന്നെ പുരുഷനും; ലോകത്തിന് നീ തന്നെ യോനിയും ബീജവും. നീ പരബ്രഹ്മം, പരമതത്ത്വം—മനസ്സിനും വാക്കിനും അഗോചരൻ.

Verse 4

त्वमेव विश्वं सृजसि पास्यत्सि निजतंत्रतः । स्वरूपां शिवशक्तिं हि क्रीडन्नूर्णपटो यथा

നീ തന്നെയാണ് ഈ വിശ്വം സൃഷ്ടിക്കുന്നത്; നീ തന്നെയാണ് നിന്റെ സ്വതന്ത്ര ശക്തിയാൽ അതിനെ പാലിക്കുന്നത്. നിന്റെ സ്വരൂപമായ ശിവശക്തിയോടൊപ്പം നീ ക്രീഡിക്കുന്നു—ചിലന്തി തനിക്കുള്ളിൽ നിന്നുതന്നെ വല നെയ്യുന്നതുപോലെ.

Verse 5

त्वमेव क्रतुमीशान ससर्जिथ दयापरः । दक्षेण सूत्रेण विभो सदा त्रय्यभिपत्तये

ഹേ ഈശാനാ, ദയാപരനേ! യജ്ഞകർമ്മം നീയേ സൃഷ്ടിച്ചു. ഹേ വിഭോ, ദക്ഷനെ സൂത്രസദൃശ ഉപകരണമായി എടുത്ത്, ത്രയീ വേദങ്ങളുടെ സമ്യക്‌പ്രാപ്തിയും വർദ്ധനവും നിമിത്തം അതിനെ സദാ സ്ഥാപിച്ചു.

Verse 6

त्वयैव लोकेवसितास्सेतवो यान् धृतव्रताः । शुद्धान् श्रद्दधते विप्रा वेदमार्गविचक्षणाः

പ്രഭോ, നിങ്ങളുടെ കൊണ്ടുതന്നെ ലോകത്തിൽ ആ അതിരുകളും പവിത്ര വ്രതനിയമങ്ങളും സ്ഥാപിതമായിരിക്കുന്നു. വേദമാർഗ്ഗം തിരിച്ചറിയുന്ന ശുദ്ധരും ധൃതവ്രതരുമായ വിപ്രർ ആ നിർമ്മല ആചാരങ്ങളിൽ ശ്രദ്ധ വെക്കുന്നു।

Verse 7

कर्तुस्त्वं मंगलानां हि स्वपरं तु मुखे विभो । अमंगलानां च हितं मिश्रं वाथ विपर्ययम्

ഹേ വിഭോ, മംഗളഫലങ്ങളുടെ കര്‍ത്താവ് നിങ്ങളാണ്; സ്വവും പരവും—ഇരണ്ടും—നിങ്ങളുടെ അധീനത്തിലാണ്. അമംഗളത്തിലുപോലും നിങ്ങൾ ഹിതം സാദ്ധ്യമാക്കുന്നു—കഷ്ടമിശ്രമായി ആയാലും, സംഭവധാരയെ മറിച്ചിട്ടായാലും।

Verse 8

सर्वकर्मफलानां हि सदा दाता त्वमेव हि । सर्वे हि प्रोक्ता हि यशस्तत्पतिस्त्वं श्रुतिश्रुतः

സകല കര്‍മ്മഫലങ്ങളുടെയും നിത്യദാതാവ് നീയേ. എല്ലാവരും നിന്നെ യശസ്സിന്റെ അധിപനെന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു; ശ്രുതികളായ വേദങ്ങളില്‍ നീ പ്രസിദ്ധനും ശ്രുതനുമാകുന്നു.

Verse 9

पृथग्धियः कर्मदृशोऽरुंतुदाश्च दुराशयाः । वितुदंति परान्मूढा दुरुक्तैर्मत्सरान्विताः

ബുദ്ധി വിഭജിതമായവരും, പുറംകൃത്യങ്ങൾ മാത്രം നോക്കി വിധിക്കുന്നവരും, കഠിനഭാഷികളും നീചാശകളാൽ നയിക്കപ്പെടുന്നവരുമായ അത്തരം മോഹിതർ, അസൂയ നിറഞ്ഞവർ, ക്രൂരവാക്കുകളാൽ മറ്റുള്ളവരെ വേദനിപ്പിക്കുന്നു.

Verse 10

तेषां दैववधानां भो भूयात्त्वच्च वधो विभो । भगवन्परमेशान कृपां कुरु परप्रभो

ഹേ വിഭോ! ദൈവവിധിയാൽ നിശ്ചിതമായവരുടെ വധം സംഭവിക്കട്ടെ—അതിലുപരി, ഹേ സർവ്വവ്യാപി, എന്റെ വധവും സംഭവിക്കട്ടെ. ഹേ ഭഗവൻ പരമേശാന, ഹേ പരപ്രഭോ, കരുണ കാണിക്കണമേ.

Verse 11

नमो रुद्राय शांताय ब्रह्मणे परमात्मने । कपर्दिने महेशाय ज्योत्स्नाय महते नमः

ശാന്തസ്വരൂപനായ രുദ്രനു നമസ്കാരം; ബ്രഹ്മനും പരമാത്മാവിനും നമസ്കാരം. കപർദിയായ മഹേശനു നമസ്കാരം; ജ്യോതിരൂപ മഹാനു നമസ്കാരം.

Verse 12

त्वं हि विश्वसृजां स्रष्टा धाता त्वं प्रपितामहः । त्रिगुणात्मा निर्गुणश्च प्रकृतेः पुरुषात्परः

നീ തന്നെയാണ് വിശ്വസൃഷ്ടാക്കളുടെ സ്രഷ്ടാവ്; നീ ധാതാവും നീ പ്രപിതാമഹനും. നീ ത്രിഗുണാത്മനായിട്ടും നിർഗുണൻ; പ്രകൃതിയും പുരുഷനും അതീതൻ.

Verse 13

नमस्ते नीलकंठाय वेधसे परमात्मने । विश्वाय विश्वबीजाय जगदानंदहेतवे

ഹേ നീലകണ്ഠാ! വിധാതാവും പരമാത്മാവുമായ നിനക്കു നമസ്കാരം. നീ തന്നെയാണ് വിശ്വം, വിശ്വബീജം, സർവ്വലോകാനന്ദഹേതു.

Verse 14

ओंकारस्त्वं वषट्कारस्सर्वारंभप्रवर्तकः । हंतकास्स्वधाकारो हव्यकव्यान्नभुक् सदा

നീ തന്നെയാണ് ഓംകാരവും വഷട്കാരവും; സർവ്വ പുണ്യാരംഭങ്ങളുടെ പ്രേരകൻ. നീ ഹന്താകാരവും സ്വധാകാരവും; നീ സദാ ഹവ്യവും കവ്യവും സ്വീകരിക്കുന്ന ഭോക്താവ്.

Verse 15

कृतः कथं यज्ञभंगस्त्वया धर्मपरायण । ब्रह्मण्यस्त्वं महादेव कथं यज्ञहनो विभो

ഹേ ധർമ്മപരായണ മഹാദേവാ! നിനാൽ യജ്ഞഭംഗം എങ്ങനെ സംഭവിച്ചു? നീ ബ്രാഹ്മണഹിതൈഷിയും ധർമ്മരക്ഷകനുമല്ലോ; ഹേ വിഭോ, പിന്നെ നീ യജ്ഞഹന്താവെങ്ങനെ?

Verse 16

ब्राह्मणानां गवां चैव धर्मस्य प्रतिपालकः । शरण्योसि सदानंत्यः सर्वेषां प्राणिनां प्रभो

ഹേ പ്രഭോ! ബ്രാഹ്മണന്മാരെയും ഗോകളെയും ധർമ്മത്തെയും കാക്കുന്ന രക്ഷകൻ നിങ്ങൾ തന്നേ. നിങ്ങൾ സദാ ശരണദാതാവ്—അനന്തനും നിത്യനും—സകല ജീവികളുടെ അധിപതി.

Verse 17

नमस्ते भगवन् रुद्र भास्करामिततेजसे । नमो भवाय देवाय रसायांबुमयाय ते

ഹേ ഭഗവാൻ രുദ്രാ! സൂര്യനെപ്പോലെ അളവറ്റ തേജസ്സുള്ള നിങ്ങളെ നമസ്കരിക്കുന്നു. ഹേ ദേവ ഭവാ! രസവും ജലതത്ത്വവും നിറഞ്ഞ നിങ്ങളുടെ സ്വരൂപത്തെയും നമസ്കരിക്കുന്നു.

Verse 18

शर्वाय क्षितिरूपाय सदा सुरभिणे नमः । रुद्रायाग्निस्वरूपाय महातेजस्विने नमः

ഭൂമിസ്വരൂപനായും സദാ സുഗന്ധമയനും ജീവനെ പോഷിപ്പിക്കുന്നവനുമായ ശർവനേ നമസ്കാരം. അഗ്നിസ്വരൂപനായ മഹാതേജസ്വിയായ രുദ്രനേ നമസ്കാരം.

Verse 19

ईशाय वायवे तुभ्यं संस्पर्शाय नमोनमः । पशूनांपतये तुभ्यं यजमानाय वेधसे

ഹേ ഈശാ! ഹേ വായുസ്വരൂപാ! ഹേ പവിത്ര സ്പർശതത്ത്വാ! നിങ്ങളെ വീണ്ടും വീണ്ടും നമസ്കരിക്കുന്നു. ഹേ പശുപതേ! ഹേ യജമാനസ്വരൂപനായ പൂജ്യാ! ഹേ വേധസ്, സർവ്വവിധാതാവേ! നമസ്കാരം.

Verse 20

भीमाय व्योमरूपाय शब्दमात्राय ते नमः । महादेवाय सोमाय प्रवृत्ताय नमोस्तु ते

ഹേ ഭീമാ! വ്യോമസ്വരൂപനേ, ശബ്ദതത്ത്വമാത്രസ്വരൂപനേ, നിനക്കു നമസ്കാരം. ഹേ മഹാദേവാ, സോമസ്വരൂപനായ പ്രഭുവേ, ജഗത്തിനെ പ്രവൃത്തിയിലാക്കുന്നവനേ, നിനക്കു നമോ നമഃ.

Verse 21

उग्राय सूर्यरूपाय नमस्ते कर्मयोगिने । नमस्ते कालकालाय नमस्ते रुद्र मन्यवे

ഉഗ്രനേ, സൂര്യരൂപനേ, കർമയോഗിനേ, നിനക്കു നമസ്കാരം; കാലത്തിന്റെയും കാലനായവനേ, ഹേ രുദ്ര മന്യുസ്വരൂപാ, നിനക്കു നമസ്കാരം।

Verse 22

नमश्शिवाय भीमाय शंकराय शिवाय ते । उग्रोसि सर्व भूतानां नियंता यच्छिवोसि नः

ശിവാ, ഭീമാ, ശങ്കരാ, ശുഭസ്വരൂപാ, നിനക്കു നമസ്കാരം. നീ ഉഗ്രൻ, സർവ്വഭൂതങ്ങളുടെ നിയന്താവു; എങ്കിലും നീ ഞങ്ങളുടെ ശിവൻ—കരുണാമയൻ।

Verse 23

मयस्कराय विश्वाय ब्रह्मणे ह्यार्तिनाशिने । अम्बिकापतये तुभ्यमुमायाः पतये नमः

അങ്ങേയ്ക്ക് നമസ്കാരം—മംഗളദാതാവേ, വിശ്വവ്യാപിയായ ജഗദീശ്വരനേ, ബ്രഹ്മസ്വരൂപനേ, ആർതിനാശകനേ. അംബികാപതേ, ഉമാപതേ, അങ്ങേയ്ക്ക് പ്രണാമം.

Verse 24

शर्वाय सर्वरूपाय पुरुषाय परात्मने । सदसद्व्यक्तिहीनाय महतः कारणाय ते

അങ്ങേയ്ക്ക് നമസ്കാരം—ഹേ ശർവ, സർവരൂപനേ, പരമപുരുഷനേ, പരമാത്മാവേ. സത്-അസത് അതീതനും, അവ്യക്തത്തേക്കാൾ അപ്പുറവും, മഹത്തിനും കാരണവുമായ അങ്ങേയ്ക്ക് പ്രണാമം.

Verse 25

जाताय बहुधा लोके प्रभूताय नमोनमः । नीलाय नीलरुद्राय कद्रुद्राय प्रचेतसे

വീണ്ടും വീണ്ടും നമസ്കാരം—ലോകത്തിൽ പലവിധമായി അവതരിച്ച്, എല്ലായിടത്തും സമൃദ്ധമായി വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നവനേ. നീലനേ, നീലരുദ്രനേ, സദാ ജാഗ്രതനായ സർവജ്ഞ പ്രചേതസ്-രുദ്രനേ, നമസ്കാരം.

Verse 26

मीढुष्टमाय देवाय शिपिविष्टाय ते नमः । महीयसे नमस्तुभ्यं हंत्रे देवारिणां सदा

ഹേ ദേവാ! അത്യുദാരനും കൃപാമയനും, സർവ്വവ്യാപിയായ ശിപിവിഷ്ടനേ, നിനക്കു നമസ്കാരം. സദാ മഹനീയനും പൂജ്യനും, ദേവാരികളുടെ നിത്യസംഹാരകനേ, നിനക്കു ഞാൻ എല്ലായ്പ്പോഴും പ്രണാമം ചെയ്യുന്നു.

Verse 27

ताराय च सुताराय तरुणाय सुतेजसे । हरिकेशाय देवाय महेशाय नमोनमः

താരയും സുതാരയും, തരുണനും സുതേജസ്സും, ഹരികേശനും, ദേവനും മഹേശനും ആയ മഹാദേവനു നമോ നമഃ—വീണ്ടും വീണ്ടും നമസ്കാരം.

Verse 28

देवानां शंभवे तुभ्यं विभवे परमात्मने । परमाय नमस्तुभ्यं कालकंठाय ते नमः

ദേവന്മാരുടെ മംഗളകരനായ അധിപതി ശംഭുവേ! സർവ്വവ്യാപിയായ വൈഭവസ്വരൂപ പരമാത്മാവേ! നിനക്കു നമസ്കാരം. പരമതത്ത്വമേ! നിനക്കു പ്രണാമം; ഹേ കാലകണ്ഠാ! നിനക്കു പുനഃപുനഃ നമഃ.

Verse 29

हिरण्याय परेशाय हिरण्यवपुषे नमः । भीमाय भीमरूपाय भीमकर्मरताय च

സ്വർണ്ണമയ തേജസ്സുള്ള പരമേശ്വരനു നമഃ; സ്വർണ്ണംപോലെ ദീപ്തമായ ദേഹമുള്ളവനു നമഃ. ഭീമൻ—ഭയങ്കരനായ പ്രഭു—അവന്റെ ഭീകരരൂപത്തിനു നമഃ, മഹത്തായ കർമങ്ങളിൽ സദാ രതനായവനു നമഃ.

Verse 30

भस्मदिग्धशरीराय रुद्राक्षाभरणाय च । नमो ह्रस्वाय दीर्घाय वामनाय नमोस्तु ते

പവിത്ര ഭസ്മം പുരട്ടിയ ദേഹമുള്ളവനും, രുദ്രാക്ഷാഭരണങ്ങളാൽ അലങ്കൃതനുമായ പ്രഭുവിനു നമഃ. ഹേ പ്രഭോ! ചെറുതും മഹത്തും, വാമനസ്വരൂപവും സർവ്വവ്യാപ്തിയും ആയ നിനക്കു നമസ്കാരം.

Verse 31

दूरेवधाय ते देवा ग्रेवधाय नमोनमः । धन्विने शूलिने तुभ्यं गदिने हलिने नमः

ഹേ ദേവാ! ദൂരത്തിൽ നിന്ന് വധിക്കുന്നവനേ, സമീപത്തിൽ നിന്ന് വധിക്കുന്നവനേ—നിനക്കു വീണ്ടും വീണ്ടും നമസ്കാരം. ധനുസ്സധാരീ, ശൂലധാരീ; ഗദാധാരീ, ഹലധാരീ—നിനക്കു നമഃ.

Verse 32

नानायुधधरायैव दैत्यदानवनाशिने । सद्याय सद्यरूपाय सद्योजाताय वै नमः

അനേക ആയുധധാരിയും ദൈത്യ-ദാനവനാശകനുമായ; സദ്യഃസ്വരൂപനായ സദ്യോജാതനു നമസ്കാരം।

Verse 33

वामाय वामरूपाय वामनेत्राय ते नमः । अघोराय परेशाय विकटाय नमोनमः

ഹേ വാമാ! നിന്റെ മംഗളകരമായ രൂപത്തിനും സൗമ്യനേത്രത്തിനും നമസ്കാരം. ഹേ അഘോര, പരേശ, വികട! നിനക്കു പുനഃപുനഃ നമോ നമഃ।

Verse 34

तत्पुरुषाय नाथाय पुराणपुरुषाय च । पुरुषार्थप्रदानाय व्रतिने परमेष्ठिने

തത്പുരുഷനായ നാഥനും പുരാണപുരുഷനും നമസ്കാരം; പുരുഷാർത്ഥദാതാവും വ്രതനിഷ്ഠനും പരമേഷ്ഠിയും ആയ അവനു പ്രണാമം।

Verse 35

ईशानाय नमस्तुभ्यमीश्वराय नमो नमः । ब्रह्मणे ब्रह्मरूपाय नमस्साक्षात्परात्मने

ഹേ ഈശാനാ! നിനക്കു നമസ്കാരം; ഹേ ഈശ്വരാ! നിനക്കു പുനഃപുനഃ നമോ നമഃ। ഹേ ബ്രഹ്മം, ബ്രഹ്മസ്വരൂപാ! സാക്ഷാത് പരാത്മാവിനു നമസ്കാരം।

Verse 36

उग्रोसि सर्वदुष्टानां नियंतासि शिवोसि नः । कालकूटाशिने तुभ्यं देवाद्यवन कारिणे

പ്രഭോ! നീ സകല ദുഷ്ടന്മാരോടും ഉഗ്രൻ, അധർമ്മത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന പരമനിയന്താവ്; നീ ഞങ്ങളുടെ മംഗളസ്വരൂപനായ ശിവൻ. കാലകൂടവിഷം ഭക്ഷിച്ചവനേ, ദേവന്മാരെയും സകല ജീവികളെയും കാത്തരുളുന്നവനേ—നിനക്കു നമസ്കാരം।

Verse 37

वीराय वीरभद्राय रक्षद्वीराय शूलिने । महादेवाय महते पशूनां पतये नमः

വീരപ്രഭുവേ, വീരഭദ്രനേ, രക്ഷകവീരനേ, ശൂലധാരിയേ; മഹത്തായ മഹാദേവനേ, പരമ മഹിമാസ്വരൂപനേ, സകല പശുക്കളുടെ (ബന്ധിത ജീവികളുടെ) പതിയേ—നമസ്കാരം।

Verse 38

वीरात्मने सुविद्याय श्रीकंठाय पिनाकिने । नमोनंताय सूक्ष्माय नमस्ते मृत्युमन्यवे

വീരാത്മസ്വരൂപനേ, സുവിദ്യാസ്വരൂപനേ, ശ്രീകണ്ഠനേ, പിനാകധാരിയേ—നമസ്കാരം. അനന്തനും സൂക്ഷ്മസ്വരൂപനും നമസ്കാരം; മരണത്തിന്റെ ക്രോധത്തെ ജയിച്ചവനേ—നിനക്കു നമസ്കാരം।

Verse 39

पराय परमेशाय परात्परतराय ते । परात्पराय विभवे नमस्ते विश्वमूर्तये

പരമപരനേ, പരമേശ്വരനേ! പരാത്പരത്തേക്കാളും അതീതനേ, അത്യുന്നത പരാത്പരനേ—വിഭവസ്വരൂപ പ്രഭോ! വിശ്വമൂർത്തിയേ, നിനക്കു നമസ്കാരം।

Verse 40

नमो विष्णुकलत्राय विष्णुक्षेत्राय भानवे । भैरवाय शरण्याय त्र्यंबकाय विहारिणे

വിഷ്ണു-ശക്തിയുടെ പതിയേ, വിഷ്ണുക്ഷേത്രസ്വരൂപനേ, ഭാനുസ്വരൂപ പ്രഭോ—നമസ്കാരം. ഭൈരവനേ, ശരണദായകനേ, ത്ര്യമ്പകനേ, വിഹാരിയേ (സ്വച്ഛന്ദമായി സഞ്ചരിക്കുന്നവനേ)—നമസ്കാരം।

Verse 41

इति श्रीशिव महापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां द्वितीये सतीखंडे देवस्तुतिवर्णनं नामैकचत्वारिंशोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീശിവ മഹാപുരാണത്തിലെ രണ്ടാം ഭാഗമായ രുദ്രസംഹിതയുടെ രണ്ടാം വിഭാഗമായ സതീഖണ്ഡത്തിൽ ‘ദേവസ്തുതിവർണനം’ എന്ന പേരുള്ള നാല്പത്തൊന്നാം അധ്യായം സമാപ്തം।

Verse 42

भवता हि जगत्सर्वं व्याप्तं स्वेनैव तेजसा । परब्रह्म निर्विकारी चिदानंदःप्रकाशवान्

ഹേ പ്രഭോ, നിങ്ങളുടെ സ്വതേജസ്സാൽ ഈ സർവ്വജഗത്തും വ്യാപ്തമാണ്. നിങ്ങൾ പരബ്രഹ്മം—നിർവികാരി—ചിത്-ആനന്ദത്തിന്റെ സ്വയംപ്രകാശസ്വരൂപൻ।

Verse 43

ब्रह्मविष्ण्विंद्रचन्द्रादिप्रमुखास्सकलास्सुराः । मुनयश्चापरे त्वत्तस्संप्रसूता महेश्वर

ഹേ മഹേശ്വരാ, ബ്രഹ്മാ, വിഷ്ണു, ഇന്ദ്രൻ, ചന്ദ്രൻ മുതലായ പ്രമുഖ ദേവന്മാർ എല്ലാം നിങ്ങളിൽ നിന്നുതന്നെ ഉദ്ഭവിച്ചു; മറ്റു മുനിമാരും നിശ്ചയമായും നിങ്ങളിൽ നിന്നുതന്നെ പ്രസൂതർ।

Verse 44

यतो बिभर्षि सकलं विभज्य तनुमष्टधा । अष्टमूर्तिरितीशश्च त्वमाद्यः करुणामयः

നീ നിന്റെ തന്നെ തനുവിനെ അഷ്ടരൂപമായി വിഭജിച്ച് സർവ്വജഗത്തെയും ധരിക്കുന്നതിനാൽ ‘അഷ്ടമൂർത്തി’ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു. ഹേ ഈശ, നീ ആദ്യനും കരുണാമയനും ആകുന്നു.

Verse 45

त्वद्भयाद्वाति वातोयं दहत्यग्निर्भयात्तव । सूर्यस्तपति ते भीत्या मृत्युर्धावति सर्वतः

നിങ്ങളുടെ ഭയത്താൽ ഈ കാറ്റ് വീശുന്നു, നിങ്ങളുടെ ഭയത്താൽ അഗ്നി ദഹിക്കുന്നു. നിങ്ങളുടെ ഭീതിയിൽ സൂര്യൻ തപിക്കുന്നു, മരണവും നിങ്ങളുടെ ഭയത്താൽ എല്ലാടവും ഓടുന്നു.

Verse 46

दयासिन्धो महेशान प्रसीद परमेश्वर । रक्ष रक्ष सदैवास्मान् यस्मान्नष्टान् विचेतसः

ഹേ ദയാസിന്ധുവായ മഹേശാനാ, ഹേ പരമേശ്വരാ! പ്രസാദിക്കണമേ. ഞങ്ങളെ രക്ഷിക്കണമേ—എപ്പോഴും രക്ഷിക്കണമേ; കാരണം ഞങ്ങൾ വിവേകം നഷ്ടപ്പെട്ടു മോഹിതരായി വഴിതെറ്റി നശിച്ചവരായി തീർന്നിരിക്കുന്നു.

Verse 47

रक्षिताः सततं नाथ त्वयैव करुणानिधे । नानापद्भ्यो वयं शंभो तथैवाद्य प्रपाहि नः

ഹേ നാഥാ, കരുണാനിധേ! എപ്പോഴും ഞങ്ങളെ രക്ഷിച്ചത് നീയൊന്നേയാകുന്നു. ഹേ ശംഭോ, മുൻപുപോലെ ഇന്നും നാനാവിധ ആപത്തുകളിൽ നിന്ന് ഞങ്ങളെ കാത്തരുളേണമേ.

Verse 48

यज्ञस्योद्धरणं नाथ कुरु शीघ्रं प्रसादकृत् । असमाप्तस्य दुर्गेश दक्षस्य च प्रजापतेः

ഹേ നാഥാ, ഹേ ദുർഗേശാ! വേഗം പ്രസന്നനായി ഈ യജ്ഞത്തെ ഉയർത്തി രക്ഷിക്കണമേ; പ്രജാപതി ദക്ഷന്റെ ഈ അപൂർണ്ണ യജ്ഞം പൂർണ്ണമാക്കണമേ.

Verse 49

भगोक्षिणी प्रपद्येत यजमानश्च जीवतु । पूष्णो दंताश्च रोहंतु भृगोः श्मश्रूणि पूर्ववत्

ഭഗന്റെ അന്ധമായ കണ്ണ് വീണ്ടും സുഖപ്പെടട്ടെ; യജമാനൻ ജീവിക്കട്ടെ. പൂഷന്റെ പല്ലുകൾ വീണ്ടും മുളയ്ക്കട്ടെ; ഭൃഗുവിന്റെ മീശ മുൻപുപോലെ തിരികെ വരട്ടെ.

Verse 50

भवतानुग्रहीतानां देवादीनांश्च सर्वशः । आरोग्यं भग्नगात्राणां शंकर त्वायुधाश्मभिः

ഹേ ശങ്കരാ, നിന്റെ അനുഗ്രഹം ലഭിച്ച ദേവാദികളടക്കം എല്ലാവർക്കും സമ്പൂർണ്ണ ആരോഗ്യവും ദേഹക്ഷേമവും നൽകണമേ; ഒടിഞ്ഞ അവയവങ്ങളുള്ളവരെയും നിന്റെ ആയുധങ്ങളുടെ അശ്മസമ ബലത്തോടെ സുഖപ്പെടുത്തണമേ।

Verse 51

पूर्णभागोस्तु ते नाथावशिष्टेऽध्वरकर्मणि । रुद्रभागेन यज्ञस्ते कल्पितो नान्यथा क्वचित्

ഹേ നാഥാ, ഈ യാഗത്തിന്റെ ശേഷിക്കുന്ന അധ്വരകർമ്മത്തിൽ നിന്റെ പൂർണ്ണഭാഗം നിശ്ചയിക്കപ്പെടട്ടെ. കാരണം രുദ്രഭാഗം കൊണ്ടുമാത്രമേ ഈ യജ്ഞം യഥാവിധി പൂർത്തിയാകൂ; മറ്റെങ്ങനെങ്കിലും ഒരിക്കലുമല്ല।

Verse 52

इत्युक्त्वा सप्रजेशश्च रमेशश्च कृतांजलिः । दंडवत्पतितो भूमौ क्षमापयितुमुद्यतः

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് പ്രജാപതി (ദക്ഷൻ)യും രമേശനും കൃതാഞ്ജലികളായി ദണ്ഡവത് ഭൂമിയിൽ വീണു, ക്ഷമ യാചിക്കാൻ ഉത്സുകരായി।