Adhyaya 14
Rudra SamhitaParvati KhandaAdhyaya 1443 Verses

तारकासुर-पूर्ववृत्त-प्रश्नः (Questions on Tārakāsura and Śivā’s tapas) / “Inquiry into Tārakāsura’s origin and Śivā–Śiva narrative”

ഈ അധ്യായത്തിൽ നാരദൻ ബ്രഹ്മാവിനോട് ചോദിക്കുന്നു—താരകാസുരൻ ആരാണ്, അവൻ ദേവന്മാരെ എങ്ങനെ പീഡിപ്പിച്ചു, ശങ്കരൻ കാമദേവൻ (സ്മരൻ)നെ എങ്ങനെ ഭസ്മമാക്കി, കൂടാതെ ആദിശക്തിയായിട്ടും ശിവാ എങ്ങനെ ഘോരതപസ്സിലൂടെ ശംഭുവിനെ ഭർത്താവായി പ്രാപിച്ചു. ബ്രഹ്മാവ് വംശപരമ്പരയും കോസ്മികചരിത്രവും ചേർത്ത് വിശദീകരിക്കുന്നു—മരീചിയിൽ നിന്ന് കശ്യപൻ, കശ്യപന്റെ ഭാര്യമാരിൽ പ്രത്യേകിച്ച് ദിതി; അവിടെ നിന്ന് ഹിരണ്യകശിപു, ഹിരണ്യാക്ഷൻ ജനനം. വിഷ്ണുവിന്റെ നരസിംഹ-വരാഹ അവതാരങ്ങളിൽ അവരുടെ വധം ദേവലോകത്തിന് സുരക്ഷ നൽകുന്നു; എന്നാൽ ഇത് വരാനിരിക്കുന്ന അസുരഭീഷണി (താരക)യുടെ പൂർവ്വപീഠികയായി, ജനനം→പീഡനം→ദൈവപ്രതികരണം എന്ന കാരണശൃംഖലയിൽ ശക്തിയുടെ തപസ്സും ശിവ-ശിവയുടെ ധർമ്മരക്ഷയും അനിവാര്യമാണെന്ന് സ്ഥാപിക്കുന്നു.

Shlokas

Verse 1

नारद उवाच । विष्णुशिष्य महाशैव सम्यगुक्तं त्वया विधे । चरितं परमं ह्येतच्छिवायाश्च शिवस्य च

നാരദൻ പറഞ്ഞു—ഹേ വിഷ്ണുശിഷ്യാ, ഹേ മഹാശൈവാ, ഹേ വിധി (ബ്രഹ്മാ), നീ പറഞ്ഞത് പൂർണ്ണമായും ശരിയാണ്. ഇത് ശിവാ (പാർവതി)യുടെയും ശിവന്റെയും പരമ പവിത്രചരിതമാണ്।

Verse 2

कस्तारकासुरो ब्रह्मन्येन देवाः प्रपीडिताः । कस्य पुत्रस्य वै ब्रूहि तत्कथां च शिवाश्रयाम्

ഹേ ബ്രാഹ്മണാ, ദേവന്മാർ കഠിനമായി പീഡിതരായതിനു കാരണമായ താരകാസുരൻ ആരാണ്? അവൻ ആരുടെ പുത്രനാണ്—പറയുക; കൂടാതെ ശിവാശ്രിതമായ ആ കഥയും വിവരിക്കൂ।

Verse 3

भस्मी चकार स कथं शंकरश्च स्मरं वशी । तदपि ब्रूहि सुप्रीत्याद्भुतं तच्चरितं विभोः

സ്വയം സംയമിയായ ശങ്കരൻ സ്മരനെ (കാമദേവനെ) എങ്ങനെ ഭസ്മമാക്കി? ദയവായി സ്നേഹത്തോടെ ആ സർവ്വവ്യാപിയായ പ്രഭുവിന്റെ അത്ഭുത ലീലയും ദിവ്യചരിതവും കൂടി പറയുക।

Verse 4

कथं शिवा तपोऽत्युग्रं चकार सुखहेतवे । कथं प्राप पतिं शंभुमादिशक्तिर्जगत्परा

ശിവാ (പാർവതി) സത്യമായ മംഗളത്തിനായി അത്യന്തം ഉഗ്രമായ തപസ്സ് എങ്ങനെ ചെയ്തു? ലോകാതീതയായ ആ ആദിശക്തി ശംഭുവിനെ ഭർത്താവായി എങ്ങനെ പ്രാപിച്ചു?

Verse 5

एतत्सर्वमशेषेण विशेषेण महाबुध । ब्रूहि मे श्रद्दधानाय स्वपुत्राय शिवात्मने

മഹാബുദ്ധിമാനേ, ഇതെല്ലാം ഒന്നും ശേഷിപ്പിക്കാതെ, പ്രത്യേകമായി വിശദമായി എനിക്ക് പറയുക—ശ്രദ്ധയാൽ നിറഞ്ഞ എനിക്ക്, നിങ്ങളുടെ സ്വന്തം പുത്രനെന്നപോലെ, ശിവഭക്തിയുള്ള ആത്മാവിന്।

Verse 6

ब्रह्मोवाच पुत्रवर्य महाप्राज्ञ सुरर्षे शंसितव्रतः । वच्म्यहं शंकरं स्मृत्वा सर्वं तच्चरितं शृणु

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു—“പുത്രശ്രേഷ്ഠനേ, മഹാപ്രാജ്ഞനേ, ദേവർഷിയേ, പ്രശംസിത വ്രതധാരിയേ! ശങ്കരനെ സ്മരിച്ച് ഞാൻ അവന്റെ പവിത്രചരിതം മുഴുവനും പറയും; കേൾക്കുക.”

Verse 7

प्रथमं तारकस्यैव भवं संशृणु नारद । यद्वधार्थं महा यत्नः कृतो दैवैश्शिवाश्रयैः

ഹേ നാരദാ, ആദ്യം താരകന്റെ ജനനവും ഉയർച്ചയും ശ്രവിക്ക; അവന്റെ വധത്തിനായി ശിവാശ്രയം പ്രാപിച്ച ദേവന്മാർ മഹാപ്രയത്നം ചെയ്തു.

Verse 8

मम पुत्रो मरीचिर्यः कश्यपस्तस्य चात्मजः । त्रयोदशमितास्तस्य स्त्रियो दक्षसुताश्च याः

എന്റെ പുത്രൻ മരീചി; അവന്റെ പുത്രൻ കശ്യപൻ. കശ്യപന്റെ ഭാര്യമാർ ദക്ഷന്റെ പുത്രിമാർ; അവർ പതിമൂന്നു പേർ എന്നു പ്രസിദ്ധം.

Verse 9

दितिर्ज्येष्ठा च तत्स्त्री हि सुषुवे सा सुतद्वयम् । हिरण्यकशिपुर्ज्येष्ठो हिरण्याक्षोऽनुजस्ततः

കശ്യപന്റെ ജ്യേഷ്ഠഭാര്യ ദിതി രണ്ടു പുത്രന്മാരെ പ്രസവിച്ചു. അവരിൽ ഹിരണ്യകശിപു മൂത്തവൻ; തുടർന്ന് ഹിരണ്യാക്ഷൻ ഇളയവനായി ജനിച്ചു.

Verse 10

तौ हतौ विष्णुना दैत्यौ नृसिंहक्रोडरूपतः । सुदुःखदौ ततो देवाः सुखमापुश्च निर्भयाः

ആ രണ്ടു ദൈത്യന്മാരെയും വിഷ്ണു നരസിംഹ-വരാഹ രൂപങ്ങൾ ധരിച്ചു സംഹരിച്ചു. ആ മഹാദുഃഖകാരകർ നശിച്ചതോടെ ദേവന്മാർ സുഖം പ്രാപിച്ച് നിർഭയരായി.

Verse 11

दितिश्च दुःखितासीत्सा कश्यपं शरणं गता । पुनस्संसेव्य तं भक्त्या गर्भमाधत्त सुव्रता

ദിതി ദുഃഖിതയായി കശ്യപനെ ശരണം പ്രാപിച്ചു. പിന്നെ ഭക്തിയോടെ അദ്ദേഹത്തെ സേവിച്ച് ആ സുവ്രത ഗർഭം ധരിച്ചു.

Verse 12

तद्विज्ञाय महेंद्रोऽपि लब्धच्छिद्रो महोद्यमी । तद्गर्भं व्यच्छिनत्तत्र प्रविश्य पविना मुहुः

ഇതു അറിഞ്ഞ മഹേന്ദ്രൻ (ഇന്ദ്രൻ)യും—ഒരു വിടവ് ലഭിച്ചവനായി മഹോത്സാഹത്തോടെ—വീണ്ടും വീണ്ടും അവിടെ പ്രവേശിച്ച് വജ്രംകൊണ്ട് അകത്തെ ഗർഭത്തെ മുറിച്ചുതകർത്തു.

Verse 13

तद्व्रतस्य प्रभावेण न तद्गर्भो ममार ह । स्वपंत्या दैवयोगेन सप्त सप्ताभवन्सुताः

ആ വ്രതത്തിന്റെ പ്രഭാവത്താൽ അവളുടെ ഗർഭം നശിച്ചില്ല. ദൈവയോഗത്താൽ, അവൾ ഉറങ്ങിക്കൊണ്ടിരിക്കെ ഏഴ് പുത്രന്മാർ—ഏഴുപേരും—ജനിച്ചു.

Verse 14

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां तृतीये पार्वतीखण्डे तारकोत्पत्तौ वज्रांगोत्पत्तितपोवर्णनं नाम चतुर्दशोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീശിവമഹാപുരാണത്തിലെ രണ്ടാം ഭാഗമായ രുദ്രസംഹിതയുടെ മൂന്നാം പാർവതീഖണ്ഡത്തിൽ ‘താരകന്റെ ജനനം, വജ്രാംഗന്റെ ജനനം, തപസ്സിന്റെ വിവരണം’ എന്ന പേരിലുള്ള പതിനാലാം അധ്യായം സമാപിച്ചു.

Verse 15

पुनर्दितिः पतिं भेजेऽनुतप्ता निजकर्मतः । चकार सुप्रसन्नं तं मुनिं परमसेवया ऽ

പിന്നീട് ദിതി സ്വന്തം കർമ്മത്തെക്കുറിച്ച് അനുതപിച്ച് വീണ്ടും ഭർത്താവിനെ സമീപിച്ചു. പരമഭക്തിയുള്ള സേവനത്തിലൂടെ അവൾ ആ മുനിയെ അത്യന്തം പ്രസന്നനാക്കി.

Verse 16

कश्यप उवाच । तपः कुरु शुचिर्भूत्वा ब्रह्मणश्चायुतं समाः । चेद्भविष्यति तत्पूर्वं भविता ते सुतस्तदा

കശ്യപൻ പറഞ്ഞു— ശുചിത്വം പ്രാപിച്ച് ബ്രഹ്മമാനപ്രകാരം പത്തായിരം വർഷം തപസ്സു ചെയ്യുക. അത് ആദ്യം സിദ്ധിച്ചാൽ, അപ്പോൾ നിനക്കു തീർച്ചയായും പുത്രൻ ജനിക്കും.

Verse 17

तथा दित्या कृतं पूर्णं तत्तपश्श्रद्धया मुने । ततः पत्युः प्राप्य गर्भं सुषुवे तादृशं सुतम्

ഹേ മുനേ, ഇങ്ങനെ ദിതി ശ്രദ്ധയോടെ തന്റെ തപസ് പൂർണ്ണമാക്കി. തുടർന്ന് ഭർത്താവിലൂടെ ഗർഭം പ്രാപിച്ച്, തപസ്സിന്റെ ശക്തിയനുസരിച്ച സ്വഭാവമുള്ള പുത്രനെ പ്രസവിച്ചു.

Verse 18

वजांगनामा सोऽभूद्वै दितिपुत्रोऽमरोपमः । नामतुल्यतनुर्वीरस्सुप्रताप्युद्भवाद्बली

ദിതിയുടെ പുത്രൻ ‘വജാങ്ഗ’ എന്ന നാമത്തോടെ ഉദിച്ചു; തേജസ്സിൽ ദേവോപമൻ. നാമത്തിനൊത്ത ദേഹമുള്ള ആ വീരൻ ജന്മം മുതലേ അത്യന്തം പ്രതാപിയും ബലവാനുമായിരുന്നു.

Verse 19

जननीशासनात्सद्यस्स सुतो निर्जराधिपम् । बलाद्धृत्वा ददौ दंडं विविधं निर्जरानपि

മാതാവിന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം ആ പുത്രൻ ഉടൻ തന്നെ ദേവാധിപനെ ബലത്തോടെ പിടിച്ചു ശിക്ഷ നൽകി; മറ്റു ദേവന്മാരെയും വിവിധ ദണ്ഡങ്ങളാൽ ദണ്ഡിച്ചു.

Verse 20

दितिस्सुखमतीवाप दृष्ट्वा शक्रादिदुर्दशाम् । अमरा अपि शक्राद्या जग्मुर्दुःखं स्वकर्मतः

ശക്രാദി ദേവന്മാരുടെ ദുർദശ കണ്ടു ദിതി അത്യന്തം സന്തോഷിച്ചു. എങ്കിലും അമരന്മാരായ ശക്രാദികളും തങ്ങളുടെ തന്നെ കർമ്മഫലത്താൽ ദുഃഖത്തിലേക്ക് വീണു.

Verse 21

तदाहं कश्यपेनाशु तत्रागत्य सुसामगीः । देवानत्याजयंस्तस्मात्सदा देवहिते रतः

അപ്പോൾ ഞാൻ കശ്യപനോടുകൂടെ വേഗത്തിൽ അവിടെ എത്തി യഥോചിതമായ സാമഗ്രികൾ സുസജ്ജമാക്കി ദേവന്മാരെ വിജയികളാക്കി; അതുകൊണ്ട് ഞാൻ സദാ ദേവഹിതത്തിൽ രതനാണ്.

Verse 22

देवान्मुक्त्वा स वज्रांगस्ततः प्रोवाच सादरम् । शिवभक्तोऽतिशुद्धात्मा निर्विकारः प्रसन्नधीः

ദേവന്മാർ മോചിപ്പിച്ചതിനുശേഷം വജ്രാംഗൻ ആദരപൂർവ്വം സംസാരിച്ചു. അവൻ ശിവഭക്തൻ, അതിശുദ്ധാത്മാവ്, നിർവികാരൻ, പ്രസന്നബുദ്ധിയുള്ളവൻ ആയിരുന്നു।

Verse 23

वज्रांग उवाच । इंद्रो दुष्टः प्रजाघाती मातुर्मे स्वार्थसाधकः । स फलं प्राप्तवानद्य स्वराज्यं हि करोतु सः

വജ്രാംഗൻ പറഞ്ഞു—ഇന്ദ്രൻ ദുഷ്ടൻ, പ്രജാഹന്തകൻ, എന്റെ മാതാവിനെ പോലും പണയമാക്കി സ്വാർത്ഥം സാധിക്കുന്നവൻ. ഇന്ന് അവൻ തന്റെ കർമ്മഫലം നേടി; അവൻ തന്റെ സ്വരാജ്യം തന്നെ ഭരിക്കട്ടെ।

Verse 24

मातुराज्ञावशाद्ब्रह्मन्कृतमेतन्मयाखिलम् । न मे भोगाभिलाषो वै कस्यचि द्भुवनस्य हि

ഹേ ബ്രഹ്മൻ, ഇതെല്ലാം ഞാൻ മാതാവിന്റെ ആജ്ഞയ്ക്ക് വിധേയനായി ചെയ്തതാണ്. സത്യമായി, ഏതൊരു ലോകത്തെയും ഭോഗങ്ങളോടും എനിക്ക് അല്പമെങ്കിലും ആഗ്രഹമില്ല।

Verse 25

तत्त्वसारं विधे सूत मह्यं वेदविदाम्वर । येन स्यां सुसुखी नित्यं निर्विकारः प्रसन्नधीः

ഹേ സൂത, വേദവിദ്വന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ, ദയവായി എനിക്ക് തത്ത്വസാരം ഉപദേശിക്കണമേ—അതിലൂടെ ഞാൻ നിത്യം സുഖസന്തുഷ്ടനായി, നിർവികാരനായി, പ്രസന്നബുദ്ധിയോടെ ഇരിക്കട്ടെ।

Verse 26

तच्छ्रुत्वाहं मुनेऽवोचं सात्त्विको भाव उच्यत । तत्त्वसार इति प्रीत्या सृजाम्येकां वरां स्त्रियम्

അതു കേട്ട്, ഹേ മുനേ, ഞാൻ പറഞ്ഞു—ഇത് സാത്ത്വികഭാവം എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു. പ്രീതിവശാൽ സത്യതത്ത്വത്തിന്റെ സാരരൂപിണിയായ ‘തത്ത്വസാരാ’ എന്നൊരു ശ്രേഷ്ഠസ്ത്രീയെ ഞാൻ സൃഷ്ടിക്കും.

Verse 27

वरांगीं नाम तां दत्त्वा तस्मै दितिसुताय वै । अयां स्वधाम सुप्रीतः कश्यपस्तत्पितापि च

അവൾക്ക് ‘വരാംഗീ’ എന്ന നാമം നൽകി ദിതിസുതനു അവളെ ദാനം ചെയ്ത ശേഷം, അത്യന്തം പ്രസന്നനായ കശ്യപൻ—അവളുടെ പിതാവും—സ്വധാമത്തിലേക്ക് മടങ്ങി।

Verse 28

ततो दैत्यस्य वज्रांगस्सात्विकं भावमाश्रितः । आसुरं भावमुत्सृज्य निर्वैरस्सुखमाप्तवान्

അതിനുശേഷം ദൈത്യനായ വജ്രാംഗൻ സാത്ത്വികഭാവം ആശ്രയിച്ചു. ആസുരസ്വഭാവം ഉപേക്ഷിച്ച് വൈരമില്ലാത്തവനായി ശാന്തിയും സുഖവും പ്രാപിച്ചു।

Verse 29

न बभूव वरांग्या हि हृदि भावोथ सात्विकः । सकामा स्वपतिं भेजे श्रद्धया विविधं सती

എന്നാൽ വരാംഗിയുടെ ഹൃദയത്തിൽ യഥാർത്ഥ സാത്ത്വികഭാവം ഉദിച്ചില്ല. എങ്കിലും ആഗ്രഹബന്ധിതയായ ആ സതി, ശ്രദ്ധയോടെ പലവിധത്തിൽ സ്വന്തം ഭർത്താവിനെ സമീപിച്ചു।

Verse 30

अथ तत्सेवनादाशु संतुष्टोऽभून्महाप्रभुः । स वज्रांगः पतिस्तस्या उवाच वचनं तदा

പിന്നീട് ആ സേവനത്താൽ മഹാപ്രഭു शीഘ്രം പ്രസന്നനായി. അപ്പോൾ അവളുടെ ഭർത്താവായ വജ്രാംഗൻ അവളോടു ഈ വചനങ്ങൾ പറഞ്ഞു।

Verse 31

वज्रांग उवाच । किमिच्छसि प्रिये ब्रूहि किं ते मनसि वर्तते । तच्छुत्वानम्य तं प्राह सा पतिं स्वमनोरथम्

വജ്രാംഗൻ പറഞ്ഞു—“പ്രിയേ, നിനക്ക് എന്താണ് ആഗ്രഹം? പറയുക; നിന്റെ മനസ്സിൽ എന്തുണ്ട്?” ഇത് കേട്ട് അവൾ അദ്ദേഹത്തെ നമസ്കരിച്ചു, ഭർത്താവിനോട് തന്റെ ഹൃദയാഭിലാഷം പറഞ്ഞു।

Verse 32

वरांग्युवाच । चेत् प्रसन्नोऽभवस्त्वं वै सुतं मे देहि सत्पते । महाबलं त्रिलोकस्य जेतारं हरिदुःखदम्

വരാംഗി (പാർവതി) പറഞ്ഞു—നീ സത്യമായി പ്രസന്നനായിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, ഹേ സത്പതേ, എനിക്ക് ഒരു പുത്രനെ ദയചെയ്യുക—മഹാബലവാൻ, ത്രിലോകജേതാവ്, ഹരിയുടെ ദുഃഖഹരൻ।

Verse 33

ब्रह्मोवाच । इति श्रुत्वा प्रियावाक्यं विस्मितोऽभूत्स आकुलः । उवाच हृदि स ज्ञानी सात्विको वैरवर्जितः

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു—ആ പ്രിയവാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ അവൻ അത്ഭുതപ്പെട്ടു, ഉള്ളിൽ കലങ്ങുകയും ചെയ്തു. വൈരമില്ലാത്ത സാത്ത്വിക ജ്ഞാനി അവൻ ഹൃദയത്തിൽ നിന്നു സംസാരിച്ചു।

Verse 34

प्रियेच्छति विरोधं वै सुरैर्मे न हि रोचते । किं कुर्यां हि क्व गच्छेयं कथं नश्ये न मे पणः

“എന്റെ പ്രിയ ദേവന്മാരോടു വിരോധം ആഗ്രഹിക്കുന്നു; എന്നാൽ അത്തരം ശത്രുത എനിക്ക് രുചിക്കുന്നില്ല. ഞാൻ എന്തു ചെയ്യണം? എവിടെ പോകണം? എന്റെ പണം (പ്രതിജ്ഞ) നഷ്ടമാകാതെ ഞാൻ എങ്ങനെ നശിക്കാം?”

Verse 35

प्रियामनोरथश्चैव पूर्णस्स्यात्त्रिजगद्भवेत् । क्लेशयुङ्नितरा भूयो देवाश्च मुनयस्तथा

അപ്പോൾ പ്രിയയുടെ മനോരഥം പൂർണമാകും; ത്രിജഗത്തിനും മംഗളം ഉണ്ടാകും. അല്ലെങ്കിൽ ദേവന്മാരും മുനിമാരും വീണ്ടും കൂടുതൽ ക്ലേശത്തിൽ ആകും।

Verse 36

न पूर्णस्स्यात्प्रियाकामस्तदा मे नरको भवेत् । द्विधापि धर्महानिर्वै भवतीत्यनुशुश्रुवान्

എന്റെ പ്രിയയുടെ ആഗ്രഹം നിറവേറാതിരുന്നാൽ, എനിക്ക് അതുതന്നെ നരകമാകും. ഈ രണ്ടുവഴികളിൽ ഏതെങ്കിലും ചെയ്താലും ധർമ്മഹാനി സംഭവിക്കും—എന്ന് കേട്ട് അവൻ മനസ്സിൽ ചിന്തിച്ചു.

Verse 37

वज्रांग इत्थं बभ्राम स मुने धर्मसंकटे । बलाबलं द्वयोस्तत्र विचिचिंत च बुद्धितः

ഇങ്ങനെ, ഹേ മുനേ, ധർമ്മസങ്കടത്തിൽ വജ്രാംഗൻ അലഞ്ഞുതിരിഞ്ഞു; അവിടെ വിവേകബുദ്ധിയാൽ ഇരുപക്ഷങ്ങളുടെയും ബലവും അബലവും ആലോചിച്ചു.

Verse 38

शिवेच्छया स हि मुने वाक्यं मेने स्त्रियो बुधः । तथास्त्विति वचः प्राह प्रियां प्रति स दैत्यराट्

ഹേ മുനേ, ശിവേച്ഛയാൽ ആ ജ്ഞാനിയായ ദൈത്യരാജൻ സ്ത്രീയുടെ വാക്കിനെ സത്യമെന്നു കരുതി. പിന്നെ പ്രിയയോടു ‘തഥാസ്തു’ എന്നു പറഞ്ഞു.

Verse 39

तदर्थमकरोत्तीव्रं तपोन्यद्दुष्करं स तु । मां समुद्दिश्य सुप्रीत्या बहुवर्षं जितेंद्रियः

ആ ലക്ഷ്യത്തിനായി അവൻ അത്യന്തം തീവ്രവും അല്ലെങ്കിൽ ദുഷ്കരവുമായ തപസ്സ് ചെയ്തു. എന്നെ ലക്ഷ്യമാക്കി പ്രേമഭക്തിയോടെ അനേകം വർഷം ഇന്ദ്രിയജയിയായി സംയമത്തോടെ നിന്നു.

Verse 40

वरं दातुमगां तस्मै दृष्ट्वाहं तत्तपो महत् । वरं ब्रूहि ह्यवोचं तं सुप्रसन्नेन चेतसा

ആ മഹത്തായ തപസ്സിന്റെ മഹിമ കണ്ടു ഞാൻ അവന് വരം നൽകാൻ ചെന്നു. അത്യന്തം പ്രസന്നമായ മനസ്സോടെ ഞാൻ പറഞ്ഞു—‘വരം പറയുക; ഇഷ്ടം തിരഞ്ഞെടുക്കുക.’

Verse 41

वज्रांगस्तु तदा प्रीतं मां दृष्ट्वा स्थितं विभुम् । सुप्रणम्य बहुस्तुत्वा वरं वव्रे प्रियाहितम्

അപ്പോൾ വജ്രാംഗൻ എന്നെ—സർവ്വവ്യാപിയായ വിഭുവിനെ—അവിടെ നിലകൊള്ളുന്നതായി കണ്ടു ആനന്ദിച്ചു. അവൻ ആഴത്തിൽ നമസ്കരിച്ചു ദീർഘമായി സ്തുതിച്ചു; പിന്നെ പ്രിയവും ഹിതകരവും ആയ വരം അപേക്ഷിച്ചു.

Verse 42

वज्रांग उवाच । सुतं देहि स्वमातुर्मे महाहितकरं प्रभो । महाबलं सुप्रतापं सुसमर्थं तपोनिधिम्

വജ്രാംഗൻ പറഞ്ഞു—ഹേ പ്രഭോ! എന്റെ മാതാവിന് മഹാഹിതം വരുത്തുന്ന ഒരു പുത്രനെ ദയചെയ്യണമേ—മഹാബലവാൻ, മഹാപ്രതാപൻ, പൂർണ്ണസമർത്ഥൻ, തപസ്സിന്റെ നിധി।

Verse 43

ब्रह्मोवाच । इत्याकर्ण्य च तद्वाक्यं तथास्त्वित्यब्रवं मुने । अया स्वधाम तद्दत्त्वा विमनास्सस्मरच्छिवम्

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു—ഹേ മുനേ! ആ വാക്കുകൾ കേട്ട് ഞാൻ ‘തഥാസ്തു’ എന്നു പറഞ്ഞു. പിന്നെ അവളെ സ്വധാമത്തിലേക്ക് അയച്ച് വരം നല്കി, ഞാൻ വിമനസ്സോടെ ശ്രീശിവനെ സ്മരിച്ചു.

Frequently Asked Questions

It prepares the Tārakāsura cycle by asking who Tāraka is and why devas suffer, then begins the causal prehistory through Kaśyapa’s lineage and the earlier daitya figures whose defeat frames later asuric resurgence.

It models tapas as cosmic principle: even primordial power is narrated as adopting discipline and vow to manifest divine order in time, making spiritual practice the bridge between transcendent reality and historical restoration.

Viṣṇu’s Narasiṃha and Varāha forms are cited as slayers of Hiraṇyakaśipu and Hiraṇyākṣa, while Śiva’s act of burning Smara (Kāma) is flagged as a key event to be explained.