
ഈ അധ്യായത്തിൽ താരകാസുരന്റെ പീഡനത്തിൽ ദേവന്മാർ അനുഭവിക്കുന്ന പ്രതിസന്ധി ബ്രഹ്മദത്ത വരത്തിന്റെ കർശനനിയമത്തിനകത്ത് അവതരിപ്പിക്കുന്നു. ബ്രഹ്മാവ് ഗുഹനോട് (പാർവതീസുതൻ, ശിവസുതൻ) പറയുന്നു—ബ്രഹ്മാവിന്റെ വരം മൂലം വിഷ്ണുവിന് താരകനെ വധിക്കാനാവില്ല; അതിനാൽ വിഷ്ണു-താരക യുദ്ധം ഫലഹീനമാണ്. താരകവധത്തിന് ഏകമാത്ര യോഗ്യൻ ഗുഹ തന്നെയാകുന്നു; ശങ്കരനിൽ നിന്നുള്ള ഗുഹയുടെ അവതാരവും താരകനാശാർത്ഥമായിട്ടാണ്. ഗുഹൻ കുട്ടിയല്ല, വെറും യുവാവുമല്ല; പ്രവർത്തനത്തിൽ അധിപതിയും ദുഃഖിത ദേവരുടെ രക്ഷകനുമായ ഈശ്വരൻ എന്ന് ബ്രഹ്മാവ് സ്ഥാപിച്ച് ഉടൻ ഒരുക്കം ചെയ്യാൻ ആജ്ഞാപിക്കുന്നു. താരകന്റെ തപോബലത്തിൽ ഇന്ദ്രനും ലോകപാലന്മാരും അപമാനകരമായി തോൽക്കുന്നതും വിഷ്ണുവിന് അസ്വസ്ഥത വരുന്നതും വിവരിക്കുന്നു. ഗുഹയുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ ദേവന്മാർ വീണ്ടും യുദ്ധത്തിലേക്ക് കടക്കുന്നു; ബ്രഹ്മാജ്ഞ—‘പാപപുരുഷൻ’ താരകനെ വധിച്ച് ത്രൈലോക്യം വീണ്ടും സന്തോഷകരമാക്കുക. ഇത് രുദ്രസംഹിതയിലെ കുമാരഖണ്ഡത്തിന്റെ ഒൻപതാം അധ്യായമാണ്.
Verse 1
ब्रह्मोवाच । देवदेव गुह स्वामिञ्शांकरे पार्वतीसुत । न शोभते रणो विष्णु तारकासुरयोर्वृथा
ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു—ഹേ ദേവദേവ ഗുഹാ, ഹേ സ്വാമീ, ശങ്കരജന്യനായ പാർവതീസുതാ! വിഷ്ണുവിനും താരകാസുരനും ഇടയിലെ ഈ യുദ്ധം ശോഭിക്കുന്നതല്ല; ഇത് വ്യർത്ഥമാണ്।
Verse 2
विष्णुना न हि वध्योऽसौ तारको बलवानति । मया दत्तवरस्तस्मात्सत्यं सत्यं वदाम्यहम्
വിഷ്ണുവാൽ ആ താരകൻ വധിക്കപ്പെടുകയില്ല; അവൻ അത്യന്തം ബലവാനാണ്. ഞാൻ അവനു വരം നൽകിയതിനാൽ, ഞാൻ സത്യം സത്യം എന്നു പറയുന്നു।
Verse 3
नान्यो हंतास्य पापस्य त्वां विना पार्वतीसुत । तस्मात्त्वया हि कर्तव्यं वचनं मे महाप्रभो
ഹേ പാർവതീസുതാ! നിന്നെ കൂടാതെ ഈ പാപിയെ നശിപ്പിക്കാൻ മറ്റാരുമില്ല. അതിനാൽ, ഹേ മഹാപ്രഭോ, നീ എന്റെ വചനം നിർബന്ധമായി നടപ്പാക്കണം।
Verse 4
सन्नद्धो भव दैत्यस्य वधायाशु परंतप । तद्वधार्थं समुत्पन्नः शंकरात्त्वं शिवासुत
ഹേ പരന്തപാ! ആ ദൈത്യനെ വധിക്കുവാൻ ഉടൻ ആയുധസന്നദ്ധനാകുക. അവനെ സംഹരിക്കാനായിട്ടുതന്നെ നീ അവതരിച്ചിരിക്കുന്നു—ശങ്കരജന്യനായ, ഹേ ശിവസുതാ।
Verse 5
रक्ष रक्ष महावीर त्रिदशान्व्यथितान्रणे । न बालस्त्वं युवा नैव किं तु सर्वेश्वरः प्रभुः
“രക്ഷിക്കൂ, രക്ഷിക്കൂ, ഹേ മഹാവീരാ! യുദ്ധത്തിൽ പീഡിതരായ ദേവന്മാരെ രക്ഷിക്കൂ. നീ ബാലനുമല്ല, യുവാവുമല്ല; നീ തന്നെയാണ് സർവേശ്വരനായ പ്രഭു.”
Verse 6
शक्रं पश्य तथा विष्णुं व्याकुलं च सुरान् गणान् । एवं जहि महादैत्यं त्रैलोक्यं सुखिनं कुरु
“ശക്രനെ (ഇന്ദ്രനെ) നോക്കുക, വിഷ്ണുവിനെയും നോക്കുക, വ്യാകുലരായ ദേവഗണങ്ങളെയും നോക്കുക. അതിനാൽ ഇങ്ങനെ ആ മഹാദൈത്യനെ സംഹരിച്ച് ത്രിലോകത്തെയും സുഖിപ്പിക്കൂ।”
Verse 7
अनेन विजितश्चेन्द्रो लोकपालैः पुरा सह । विष्णुश्चापि महावीरो तर्जितस्तपसो बलात्
ഈ തപോബലത്താൽ പൂർവ്വം ലോകപാലന്മാരോടുകൂടെ ഇന്ദ്രനും കീഴടക്കപ്പെട്ടു; മഹാവീരനായ വിഷ്ണുവും തപസ്സിന്റെ പ്രഭാവത്തിൽ തർജിതനായി തടയപ്പെട്ടു।
Verse 8
त्रैलोक्यं निर्जितं सर्वमसुरेण दुरात्मना । इदानीं तव सान्निध्यात्पुनर्युद्धं कृतं च तैः
ദുരാത്മാവായ അസുരൻ സമസ്ത ത്രിലോകവും ജയിച്ചു; എന്നാൽ ഇപ്പോൾ നിന്റെ സാന്നിധ്യപ്രഭാവത്താൽ അവർ വീണ്ടും യുദ്ധം ആരംഭിച്ചു।
Verse 9
इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां चतुर्थे कुमारखंडे तारकवाक्यशक्रविष्णुवी रभद्रयुद्धवर्णनं नाम नवमोऽध्यायः
ഇങ്ങനെ ശ്രീശിവമഹാപുരാണത്തിലെ ദ്വിതീയ റുദ്രസംഹിതയുടെ ചതുര്ഥ കുമാരഖണ്ഡത്തിൽ ‘താരകന്റെ വചനങ്ങൾ, ശക്രൻ (ഇന്ദ്രൻ)യും വിഷ്ണുവും സംബന്ധിച്ച പ്രസംഗം, വീരഭദ്രയുദ്ധവർണ്ണനം’ എന്ന ഒൻപതാം അധ്യായം സമാപ്തമായി।
Verse 10
ब्रह्मोवाच । इति श्रुत्वा मम वचः कुमारः शंकरात्मजः । विजहास प्रसन्नात्मा तथास्त्विति वचोऽब्रवीत्
ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു—എന്റെ വചനങ്ങൾ ഇങ്ങനെ കേട്ട ശങ്കരപുത്രനായ കുമാരൻ പ്രസന്നഹൃദയത്തോടെ മൃദുവായി ചിരിച്ച് “തഥാസ്തു” എന്നു മറുപടി പറഞ്ഞു।
Verse 11
विनिश्चित्यासुरवधं शांकरिस्स महा प्रभुः । विमानादवतीर्याथ पदातिरभवत्तदा
അസുരവധം ദൃഢമായി നിശ്ചയിച്ച ശങ്കരന്റെ ആ മഹാപ്രഭുവായ സേനാധിപൻ വിമാനം വിട്ടിറങ്ങി, അപ്പോൾ തന്നെ കാൽനടയായി മുന്നേറി।
Verse 12
पद्भ्यां तदासौ परिधावमानो रेजेऽतिवीरः शिवजः कुमारः । करे समादाय महाप्रभां तां शक्तिं महोल्कामिव दीप्तिदीप्ताम्
അപ്പോൾ ശിവപുത്രനായ അതിവീര കുമാരൻ കാൽനടയായി വേഗത്തിൽ ഓടിക്കൊണ്ടിരിക്കെ തേജസ്സാൽ ദീപ്തനായി തെളിഞ്ഞു; അവന്റെ കൈയിൽ മഹോൾക്കയെപ്പോലെ ജ്വലിച്ചു ജ്വലിക്കുന്ന മഹാപ്രഭാശക്തി ഉണ്ടായിരുന്നു।
Verse 13
दृष्ट्वा तमायातमतिप्रचंडमव्याकुलं षण्मुखमप्रमेयम् । दैत्यो बभाषे सुरसत्तमान्स कुमार एष द्विषतां प्रहंता
അത്യന്തം പ്രചണ്ഡനായിട്ടും അവ്യാകുലനായ, അപ്രമേയനായ ഷൺമുഖ കുമാരൻ മുന്നേറിവരുന്നത് കണ്ട ദൈത്യൻ ദേവശ്രേഷ്ഠന്മാരോട് പറഞ്ഞു—“ഈ കുമാരൻ ശത്രുനാശകനാണ്.”
Verse 14
अनेन साकं ह्यहमेकवीरो योत्स्ये च सर्वानहमेव वीरान् । गणांश्च सर्वानपि घातयामि सलोकपालान्हरिनायकांश्च
ഇവനോടുകൂടെ ഞാൻ ഒറ്റവീരനായി ആ എല്ലാ വീരന്മാരോടും യുദ്ധം ചെയ്യും. എല്ലാ ഗണങ്ങളെയും ഞാൻ വധിക്കും; ലോകപാലന്മാരെയും ഹരിസേനാനായകരെയും പോലും വീഴ്ത്തും.
Verse 15
इत्येवमुक्त्वा स तदा महाबलः कुमारमुद्दिश्य ययौ च योद्धुम् । जग्राह शक्तिं परमाद्भुतां च स तारको देववरान्बभाषे
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് മഹാബലനായ താരകൻ കുമാരനെ (സ്കന്ദനെ) ലക്ഷ്യമാക്കി യുദ്ധത്തിനായി മുന്നേറി. അവൻ പരമാദ്ഭുതമായ ശക്തി (കുന്തം) പിടിച്ചു, പിന്നെ ദേവശ്രേഷ്ഠന്മാരോട് സംസാരിച്ചു.
Verse 16
तत्र विष्णुश्छली दोषी ह्यविवेकी विशे षतः । बलिर्येन पुरा बद्धश्छलमाश्रित्य पापतः
ആ കാര്യത്തിൽ വിഷ്ണുവാണ് വഞ്ചകനും കുറ്റക്കാരനും, പ്രത്യേകിച്ച് വിവേകരഹിതനും; കാരണം അവൻ മുമ്പ് പാപമായി ചതിയെ ആശ്രയിച്ച് രാജാ ബലിയെ ബന്ധിച്ചിരുന്നു.
Verse 17
पुरैताभ्यां कृतं कर्म विरुद्धं वेदमार्गतः । तच्छृणुध्वं मया प्रोक्तं वर्णयामि विशेषतः
മുമ്പ് ആ രണ്ടുപേരാൽ ചെയ്ത കര്മ്മം വേദമാർഗത്തിന് വിരുദ്ധമായിരുന്നു. എന്റെ വാക്ക് കേൾക്കുവിൻ—ഇപ്പോൾ ഞാൻ അതിനെ നിങ്ങളോട് പ്രത്യേകമായി വിവരിക്കുന്നു.
Verse 19
तेनैव यत्नतः पूर्वमसुरौ मधुकैटभौ । शिरौहीनौ कृतौ धौर्त्याद्वेदमार्गो विवर्जितः
അവൻ തന്നെയായിരുന്നു മുമ്പ് പരിശ്രമത്തോടെ മധു-കൈടഭൻ എന്ന രണ്ടു അസുരന്മാരെ ശിരസ്സില്ലാത്തവരാക്കി മാറ്റിയത്. എന്നാൽ വഞ്ചക അധർമ്മം മൂലം വേദമാർഗം ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടു.
Verse 20
मोहिनीरूपतोऽनेन पंक्तिभेदः कृतो हि वै । देवासुरसुधापाने वेदमार्गो विगर्हितः
ഇവൻ മോഹിനീരൂപം ധരിച്ചു നിരകളിൽ വിഭജനം ഉണ്ടാക്കി. ദേവാസുരരുടെ അമൃതപാനത്തിൽ വേദമാർഗത്തിന്റെ മര്യാദ നിന്ദിക്കപ്പെട്ടു, അവഗണിക്കപ്പെട്ടു.
Verse 21
रामो भूत्वा हता नारी वाली विध्वंसितो हि सः । पुनर्वैश्रवणो विप्रौ हतो नीतिर्हता श्रुतेः
രാമനായി ഒരു സ്ത്രീ വധിക്കപ്പെട്ടു; വാലിയും നിശ്ചയമായി നശിപ്പിക്കപ്പെട്ടു. പിന്നെയും വൈശ്രവണൻ (കുബേരൻ) രൂപത്തിൽ, ഹേ വിപ്രന്മാരേ, നീതി തകർത്തു; ശ്രുതിയുടെ അധികാരവും മുറിവേറ്റതുപോലെ ആയി.
Verse 22
पापं विना स्वकीया स्त्री त्यक्ता पापरतेन यत् । तत्रापि श्रुतिमार्गश्च ध्वंसितस्स्वार्थहेतवे
പാപത്തിൽ രതനായവൻ പാപമില്ലാത്ത തന്റെ സ്വന്തം ഭാര്യയെ ഉപേക്ഷിക്കുമ്പോൾ, അവിടെയും സ്വാർത്ഥഹേതുവാൽ ശ്രുതിമാർഗം (വേദധർമ്മം) നശിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു.
Verse 23
स्वजनन्याश्शिरश्छिन्नमवतारे रसाख्यके । गुरुपुत्रापमानश्च कृतोऽनेन दुरात्मना
‘രസ’ എന്ന അവതാരത്തിൽ ആ ദുഷ്ടാത്മാവ് സ്വന്തം ജനനിയുടെ ശിരസ് ഛേദിച്ചു; ഗുരുപുത്രനെ അപമാനിച്ച് മഹാ കളങ്കവും ചെയ്തു।
Verse 24
कृष्णो भूत्वान्यनार्यश्च दूषिताः कुलधर्मतः । श्रुतिमार्गं परित्यज्य स्वविवाहाः कृतास्तथा
‘കൃഷ്ണൻ’ ആയി അനാര്യാചാരം ചെയ്തതിനാൽ അവർ കുലധർമ്മത്തിൽ മലിനരായി; ശ്രുതി എന്ന വൈദിക മാർഗം ഉപേക്ഷിച്ച് സ്വേച്ഛാവിവാഹങ്ങളും നടത്തി।
Verse 25
पुनश्च वेदमार्गो हि निंदितो नवमे भवे । स्थापितं नास्तिकमतं वेदमार्गविरोधकृत्
വീണ്ടും ഒൻപതാം അവതാരത്തിൽ വൈദിക മാർഗം നിന്ദിക്കപ്പെട്ടു; വേദമാർഗത്തിന് വിരോധമായ നാസ്തികമതം സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു।
Verse 26
एवं येन कृतं पापं वेदमार्गं विसृज्य वै । स कथं विजयेद्युद्धे भवेद्धर्मवतांवरः
ഇങ്ങനെ വേദമാർഗം ഉപേക്ഷിച്ച് പാപം ചെയ്തവൻ യുദ്ധത്തിൽ എങ്ങനെ ജയിക്കും? അല്ലെങ്കിൽ ധർമ്മവാന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായി എങ്ങനെ നിലകൊള്ളും?
Verse 27
भ्राता ज्येष्ठश्च यस्तस्य शक्रः पापी महान्मतः । तेन पापान्यनेकानि कृतानि निजहेतुतः
അവന്റെ മൂത്ത സഹോദരൻ ശക്രൻ (ഇന്ദ്രൻ) മഹാപാപിയെന്നു കരുതപ്പെടുന്നു; സ്വാർത്ഥഹേതുവാൽ അവൻ അനേകം പാപകർമ്മങ്ങൾ ചെയ്തു।
Verse 28
निकृत्तो हि दितेर्गर्भस्स्वार्थ हेतोर्विशेषतः । धर्षिता गौतमस्त्री वै हतो वृत्रश्च विप्रजः
നിശ്ചയമായും ദിതിയുടെ ഗർഭം പ്രത്യേകിച്ച് സ്വാർത്ഥഹേതുവിനാൽ വെട്ടിമാറ്റപ്പെട്ടു; ഗൗതമന്റെ ഭാര്യ ധർഷിതയായി, ബ്രാഹ്മണജന്മനായ വൃത്രനും വധിക്കപ്പെട്ടു।
Verse 29
विश्वरूपद्विजातेर्वै भागिनेयस्य यद्गुरोः । निकृत्तानि च शीर्षाणि तदध्वाध्वंसितश्श्रुतेः
തീർച്ചയായും, ബ്രാഹ്മണനായ വിശ്വരൂപന്റെ ഗുരുവിന്റെയും അനന്തരവന്റെയും തലകൾ അറുത്തുമാറ്റപ്പെട്ടു, ശ്രുതിയനുസരിച്ച് ആ വഴിയിലൂടെ അവരുടെ നാശം സംഭവിച്ചു.
Verse 30
कृत्वा बहूनि पापानि हरिश्शक्रः पुनःपुनः । तेजोभिर्विहतावेव नष्टवीर्यौ विशेषतः
ആവർത്തിച്ച് പല പാപങ്ങളും ചെയ്തതിനാൽ, ഹരിയും ഇന്ദ്രനും ദിവ്യതേജസ്സാൽ തകർക്കപ്പെട്ടു, പ്രത്യേകിച്ച് അവരുടെ വീര്യവും പരാക്രമവും നഷ്ടപ്പെട്ടു.
Verse 31
तयोर्बलेन नो यूयं संग्रामे जयमाप्स्यथ । किमर्थं मूढतां प्राप्य प्राणांस्त्यक्तुमिहागताः
ആ രണ്ടുപേരുടെയും ശക്തികൊണ്ട് നിങ്ങൾക്ക് യുദ്ധത്തിൽ വിജയം നേടാനാവില്ല. എന്തിനാണ് മോഹത്തിൽ പെട്ട് ഇവിടെ പ്രാണം വെടിയാൻ വന്നിരിക്കുന്നത്?
Verse 32
जानन्तौ धर्ममेतौ न स्वार्थलंपटमानसौ । धर्मं विनाऽमराः कृत्यं निष्फलं सकलं भवेत्
ധർമ്മം അറിഞ്ഞിട്ടും ഇവർ രണ്ടുപേരും സ്വാർത്ഥതയിൽ മുഴുകിയവരല്ലായിരുന്നു. അല്ലയോ ദേവന്മാരേ, ധർമ്മമില്ലാതെ ഏതൊരു പ്രവൃത്തിയും പൂർണ്ണമായും നിഷ്ഫലമായിത്തീരും.
Verse 33
महाधृष्टाविमौ मेद्य कृतवंतौ पुरश्शिशुम् । अहं बालं वधिष्यामि तयोस्सोऽपि भविष्यति
ഇവർ രണ്ടുപേരും അത്യന്തം ധൃഷ്ടർ; ഇവിടെ മുന്നിൽ തന്നേ ഈ ശിശുവിനെ മലിനമാക്കി. ഞാൻ ഈ ബാലനെ വധിക്കും; അവർക്കും അതേ ഗതി സംഭവിക്കും।
Verse 34
किं बाल इतो यायाद्दूरं प्राणपरीप्सया । इत्युक्तोद्दिश्य च हरी वीरभद्रमुवाच सः
“ഹേ ബാലാ, ജീവൻ രക്ഷിക്കാനുള്ള ആഗ്രഹത്തോടെ നീ ഇവിടെ നിന്ന് ദൂരേയ്ക്ക് എന്തിന് പോകുന്നു?” എന്നു പറഞ്ഞ് ഹരി വീരഭദ്രനെ അഭിസംബോധന ചെയ്തു।
Verse 36
ब्रह्मोवाच । इत्येवमुक्त्वा तु विधूय पुण्यं निजं स तन्निंदनकर्मणा वै । जग्राह शक्तिं परमाद्भुतां च स तारको युद्धवतां वरिष्ठः
ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു—ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞിട്ട്, നിന്ദാകർമം മൂലം തന്റെ സഞ്ചിത പുണ്യം കുലുക്കി കളഞ്ഞ്, യുദ്ധവീരന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ താരകൻ പരമാദ്ഭുതമായ ശക്തി-ആയുധം കൈക്കൊണ്ടു।
Verse 37
तं बालान्तिकमायातं तारकासुरमोजसा । आजघान च वज्रेण शक्रो गुहपुरस्सरः
അപ്പോൾ ബലത്തിൽ അഹങ്കരിച്ച് ബാലന്റെ അടുത്തേക്ക് വന്ന താരകാസുരനെ, ഗുഹയുടെ മുൻപിൽ മുന്നേറി ശക്രൻ വജ്രംകൊണ്ട് പ്രഹരിച്ചു।
Verse 38
तेन वज्रप्रहारेण तारको जर्जरीकृतः । भूमौ पपात सहसा निंदाहतबलः क्षणम्
ആ വജ്രസമാന പ്രഹാരത്തിൽ താരകൻ ചിതറി തകർന്നു. നിന്ദയും അപമാനവും എന്ന ഭാരത്തിൽ ബലം നശിച്ച്, ക്ഷണത്തിൽ തന്നെ പെട്ടെന്ന് ഭൂമിയിൽ വീണു.
Verse 39
पतितोऽपि समुत्थाय शक्त्या तं प्राहरद्रुषा । पुरंदरं गजस्थं हि पातयामास भूतले
വീണിട്ടും അവൻ വീണ്ടും എഴുന്നേറ്റ് ക്രോധത്തോടെ ശക്തി (കുന്തം) കൊണ്ട് അവനെ പ്രഹരിച്ചു. ആനപ്പുറത്ത് ഇരുന്ന പുരന്ദരൻ (ഇന്ദ്രൻ) ഭൂമിയിലേക്കു വീഴുമാറാക്കി.
Verse 40
हाहाकारो महानासीत्पतिते च पुरंदरे । सेनायां निर्जराणां हि तद्दृष्ट्वा क्लेश आविशत्
പുരന്ദരൻ (ഇന്ദ്രൻ) വീണപ്പോൾ മഹാ ഹാഹാകാരം ഉയർന്നു. അത് കണ്ട അമരദേവരുടെ സൈന്യത്തിൽ ക്ലേശവും വ്യാകുലതയും പടർന്നു.
Verse 41
तारकेणाऽपि तत्रैव यत्कृतं कर्म दुःखदम् । स्वनाशकारणं धर्मविरुदं तन्निबोध मे
എന്റെ വാക്കിൽ നിന്നു മനസ്സിലാക്കുക—താരകൻ അവിടെ തന്നേ ചെയ്ത കര്മ്മം ദുഃഖകരവും ധർമ്മവിരുദ്ധവും തന്റെ നാശത്തിന് കാരണമാകുന്നതുമായിരുന്നു.
Verse 42
पतितं च पदाक्रम्य हस्ताद्वज्रं प्रगृह्य वै । पुनरुद्वज्रघातेन शक्रमाताडयद्भृशम्
വീണവനെ കാൽക്കീഴിൽ ചവിട്ടി, (ഇന്ദ്രന്റെ) കൈയിൽ നിന്നു വജ്രം പിടിച്ചെടുത്തു. പിന്നെ അതേ വജ്രം കൊണ്ടുതന്നെ ശക്രനെ (ഇന്ദ്രനെ) അത്യന്തം ശക്തിയായി അടിച്ചു.
Verse 43
एवं तिरस्कृतं दृष्ट्वा शक्रविष्णुप्रतापवान् । चक्रमुद्यस्य भगवांस्तारकं स जघान ह
ഇങ്ങനെ അപമാനിക്കപ്പെട്ടതിനെ കണ്ടപ്പോൾ, ഇന്ദ്ര-വിഷ്ണു പ്രതാപം ധരിച്ച ഭഗവാൻ ചക്രം ഉയർത്തി താരകനെ പ്രഹരിച്ചു.
Verse 44
चक्रप्रहाराभितो निपपात क्षितौ हि सः । पुनरुत्थाय दैत्येन्द्रशक्त्या विष्णुं जघान तम्
ചക്രപ്രഹാരങ്ങൾ ചുറ്റും ഏറ്റു അവൻ തീർച്ചയായും ഭൂമിയിൽ വീണു. പിന്നെ വീണ്ടും എഴുന്നേറ്റ്, ദൈത്യേന്ദ്രന്റെ ശക്തി-ആയുധം കൊണ്ട് ആ വിഷ്ണുവിനെ പ്രഹരിച്ചു.
Verse 45
तेन शक्तिप्रहारेण पतितो भुवि चाच्युतः । करो महानासीच्चुक्रुशुश्चाऽतिनिर्जराः
ആ ശക്തിപ്രഹാരത്തിൽ അച്യുതൻ ഭൂമിയിൽ വീണു. മഹാകോലാഹലം ഉയർന്നു; ഉന്നത അമരന്മാർ വ്യാകുലമായി നിലവിളിച്ചു.
Verse 46
निमेषेण पुनर्विष्णुर्यावदुत्तिष्ठते स्वयम् । तावत्स वीरभद्रो हि तत्क्षणादागतोऽसुरम्
കണ്ണിമയ്ക്കും മുൻപേ, വിഷ്ണു സ്വയം എഴുന്നേൽക്കുന്നതിന് മുമ്പുതന്നെ, അതേ ക്ഷണത്തിൽ വീരഭദ്രൻ എത്തി ആ അസുരനെ നേരിട്ടു.
Verse 47
त्रिशूलं च समुद्यम्य वीरभद्रः प्रतापवान् । तारकं दितिजाधीशं जघान प्रसभं बली
അപ്പോൾ പ്രതാപവാനായ വീരഭദ്രൻ ത്രിശൂലം ഉയർത്തി, ദിതിജാധിപനായ താരകനെ അപ്രതിരോധ്യബലത്തോടെ ബലാത്കാരമായി വധിച്ചു।
Verse 48
तत्त्रिशूलप्रहारेण स पपात क्षितौ तदा । पतितोऽपि महातेजास्तारकः पुनरुत्थितः
ആ ത്രിശൂലപ്രഹാരത്തിൽ അവൻ അപ്പോൾ ഭൂമിയിൽ വീണു. വീണിട്ടും മഹാതേജസ്സുള്ള താരകൻ വീണ്ടും എഴുന്നേറ്റു.
Verse 49
कृत्वा क्रोधं महावीरस्सकलासुरनायकः । जघान परया शक्त्या वीरभद्रं तदोरसि
അപ്പോൾ ക്രോധത്തിൽ ജ്വലിച്ച ആ മഹാവീരൻ, സകല അസുരന്മാരുടെയും നായകൻ, തന്റെ പരമശക്തിയാൽ വീരഭദ്രന്റെ വക്ഷസ്ഥലത്ത് പ്രഹരിച്ചു।
Verse 50
वीरभद्रोऽपि पतितो भूतले मूर्छितः क्षणम् । तच्छक्त्या परया क्रोधान्निहतो वक्षसि धुवम्
വീരഭദ്രനും ഭൂമിയിൽ വീണു, ക്ഷണമേകാൽ മൂർച്ചിതനായി കിടന്നു. ആ പരമശക്തിയുടെ പ്രഹാരത്തിൽ വക്ഷസ്ഥലത്ത് ആഹതനായി, ക്രോധവശാൽ തീർച്ചയായും വീണുപോയി।
Verse 51
सगणश्चैव देवास्ते गंधर्वोरगराक्षसाः । हाहाकारेण महता चुक्रुशुश्च मुहुर्मुहुः
അപ്പോൾ ആ ദേവന്മാർ തങ്ങളുടെ ഗണങ്ങളോടുകൂടി, ഗന്ധർവന്മാരും നാഗന്മാരും രാക്ഷസന്മാരും കൂടി ‘ഹാ ഹാ’ എന്ന മഹാവിലാപത്തോടെ വീണ്ടും വീണ്ടും നിലവിളിച്ചു।
Verse 52
निमेषमात्रात्सहसा महौजास्स वीरभद्रो द्विषतां निहंता । त्रिशूलमुद्यम्य तडित्प्रकाशं जाज्वल्यमानं प्रभया विरेजे
ഒരു കണ്ണിറുക്കുന്ന നേരംകൊണ്ട് തന്നെ, മഹൗജസ്സുള്ള ശത്രുഹന്താവായ വീരഭദ്രൻ പെട്ടെന്ന് എഴുന്നേറ്റു; മിന്നലുപോലെയുള്ള പ്രകാശത്തിൽ ജ്വലിക്കുന്ന ത്രിശൂലം ഉയർത്തി, ഉഗ്രപ്രഭയാൽ ദീപ്തനായി തെളിഞ്ഞു।
Verse 53
स्वरोचिषा भासितदिग्वितानं सूर्येन्दुबिम्बाग्निसमानमंडलम् । महाप्रभं वीरभयावहं परं कालाख्यमत्यंतकरं महोज्ज्वलम्
സ്വന്തം ദീപ്തിയാൽ അത് ദിക്കുകളുടെ സമസ്ത വിസ്താരവും പ്രകാശിപ്പിച്ചു; അതിന്റെ മണ്ഡലം സൂര്യ-ചന്ദ്ര-അഗ്നിസമാനം. പരമ മഹാപ്രഭ, വീരന്മാരെയും ഭയപ്പെടുത്തുന്ന, ‘കാല’ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്ന, അത്യന്തം സംഹാരകവും മഹോജ്ജ്വലവുമായിരുന്നു।
Verse 54
यावत्त्रिशूलेन तदा हंतुकामो महाबलः । वीरभद्रोऽसुरं यावत्कुमारेण निवारितः
മഹാബലനായ വീരഭദ്രൻ ത്രിശൂലത്തോടെ ആ അസുരനെ വധിക്കാനാഗ്രഹിച്ച് പ്രഹരിക്കാൻ പോകുമ്പോൾ, കുമാരൻ ഇടപെട്ട് അവനെ തടഞ്ഞു।
Brahmā’s formal commissioning of Guha/Skanda to slay Tārakāsura, explaining that Viṣṇu cannot kill him because Tāraka is protected by Brahmā’s boon.
It models Purāṇic causality where tapas-generated boons create binding constraints; cosmic resolution must occur through the precise agent permitted by the boon, highlighting ṛta/dharma over brute force.
Guha is presented as Śiva’s purpose-born agent for Tāraka’s destruction, simultaneously a protector of the Devas and a functional sovereign (sarveśvara-prabhu) rather than merely a youthful deity.