कार्तिकेयलीलावर्णनम् (Narration of Kārttikeya’s Divine Play)

Verse 1

नारद उवाच । देवदेव प्रजानाथ ब्रह्मन् सृष्टिकर प्रभो । ततः किमभवत्तत्र तद्वदाऽद्य कृपां कुरु

നാരദൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ദേവദേവാ, ഹേ പ്രജാനാഥാ, ഹേ ബ്രഹ്മൻ, സൃഷ്ടികർത്താവായ പ്രഭോ! അതിനുശേഷം അവിടെ എന്തു സംഭവിച്ചു? ഇന്ന് കൃപ ചെയ്ത് പറയണമേ.

Verse 2

ब्रह्मोवाच । तस्मिन्नवसरे तात विश्वामित्रः प्रतापवान् । प्रेरितो विधिना तत्रागच्छत्प्रीतो यदृच्छया

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു—മകനേ, അന്നേരം പ്രതാപവാനായ വിശ്വാമിത്രൻ വിധിയുടെ പ്രേരണയാൽ, സന്തോഷത്തോടെ, യാദൃശ്ചികമായി അവിടെ എത്തിച്ചേർന്നു.

Verse 3

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां चतुर्थे कुमारखण्डे कार्तिकेयलीलावर्णनं नाम तृतीयोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീശിവമഹാപുരാണത്തിലെ ദ്വിതീയ ഭാഗമായ രുദ്രസംഹിതയുടെ ചതുര്ഥ കുമാരഖണ്ഡത്തിൽ ‘കാർത്തികേയ ലീലാവർണ്ണനം’ എന്ന തൃതീയ അധ്യായം സമാപിച്ചു।

Verse 4

अकरोत्सुनुतिं तस्य सुप्रसन्नेन चेतसा । विधिप्रेरितवाग्भिश्च विश्वामित्रः प्रभाववित्

അപ്പോൾ ആത്മപ്രഭാവം അറിഞ്ഞ വിശ്വാമിത്രൻ അത്യന്തം പ്രസന്നചിത്തത്തോടെ, വിധി പ്രേരിപ്പിച്ച വാക്കുകൾപോലെ ഒഴുകുന്ന വചനങ്ങളാൽ അവനെ സ്തുതിച്ചു।

Verse 5

ततस्सोऽभूत्सुतस्तत्र सुप्रसन्नो महोति कृत् । सुप्रहस्याद्भुतमहो विश्वामित्रमुवाच च

അപ്പോൾ അവിടെ ഒരു പുത്രൻ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു—അത്യന്തം പ്രസന്നനും ദീപ്തിമാനുമായ, അത്ഭുത മഹാകർമ്മങ്ങൾ സാധിപ്പിക്കുന്ന മഹാനുമായവൻ. അവൻ ദിവ്യവും വിസ്മയകരവുമായ പുഞ്ചിരിയോടെ വിശ്വാമിത്രനോട് സംസാരിച്ചു।

Verse 6

शिवसुत उवाच । शिवेच्छया महाज्ञानिन्नकस्मात्त्वमिहागतः । संस्कारं कुरु मे तात यथावद्वेदसंमितम्

ശിവപുത്രൻ പറഞ്ഞു—ഹേ മഹാജ്ഞാനീ! ശിവേച്ഛയാൽ നീ അപ്രതീക്ഷിതമായി ഇവിടെ വന്നിരിക്കുന്നു. അതിനാൽ, പിതാവേ, വേദസമ്മതമായ വിധിപ്രകാരം എന്റെ സംസ്കാരം യഥാവിധി നിർവഹിക്കൂ।

Verse 7

अद्यारभ्य पुरोधास्त्वं भव मे प्रीतिमावहन् । भविष्यसि सदा पूज्यस्सर्वेषां नात्र संशयः

ഇന്നുമുതൽ നീ എന്റെ പുരോഹിതനാകുക, എനിക്ക് പ്രീതിയുണർത്തുക. നീ എപ്പോഴും എല്ലാവരാലും പൂജ്യനാകും—ഇതിൽ സംശയമില്ല।

Verse 8

ब्रह्मोवाच । इत्याकर्ण्य वचस्तस्य सुप्रसन्नो हि गाधिजः । तमुवाचानुदात्तेन स्वरेण च सुविस्मितः

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു—അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ഗാധിയുടെ പുത്രൻ അത്യന്തം പ്രസന്നനായി. പിന്നെ വിസ്മയത്തോടെ നിറഞ്ഞ്, മൃദുവായ മന്ദസ്വരത്തിൽ അവനോട് പറഞ്ഞു।

Verse 9

विश्वामित्र उवाच । शृणु तात न विप्रोऽहं गाधिक्षत्रियबालकः । विश्वामित्रेति विख्यातः क्षत्रियो विप्रसेवकः

വിശ്വാമിത്രൻ പറഞ്ഞു—കേൾക്കു, താതാ! ഞാൻ ബ്രാഹ്മണൻ അല്ല; ഞാൻ ക്ഷത്രിയനായ ഗാധിയുടെ പുത്രൻ. ‘വിശ്വാമിത്രൻ’ എന്ന നാമത്തിൽ ഞാൻ പ്രസിദ്ധൻ—ബ്രാഹ്മണരെ സേവിക്കുന്ന ക്ഷത്രിയൻ ഞാൻ।

Verse 10

इति स्वचरितं ख्यातं मया ते वरबालक । कस्त्वं स्वचरितं ब्रूहि विस्मितायाखिलं हि मे

ഇങ്ങനെ, ഹേ ശ്രേഷ്ഠ ബാലകാ, ഞാൻ എന്റെ സ്വചരിതം നിന്നോട് പറഞ്ഞു. ഇനി നീ ആരാണ്? നിന്റെ വൃത്താന്തം മുഴുവനായി പറയുക; ഞാൻ പൂർണ്ണമായി വിസ്മയിച്ചിരിക്കുന്നു.

Verse 11

ब्रह्मोवाच । इत्याकर्ण्य वच स्तस्य तत्स्ववृत्तं जगाद ह । ततश्चोवाच सुप्रीत्या गाधिजं तं महोतिकृत्

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു—അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട ശേഷം അദ്ദേഹം തന്റെ വൃത്താന്തം പറഞ്ഞു. പിന്നെ അത്യന്തം പ്രീതിയോടെ, മഹാതപസ്സു ചെയ്ത ആ മഹിമാവാൻ ഗാധിപുത്രൻ (വിശ്വാമിത്രൻ)ോട് സംസാരിച്ചു.

Verse 12

शिवसुत उवाच । विश्वामित्र वरान्मे त्वं ब्रह्मर्षिर्नाऽत्र संशयः । वशिष्ठाद्याश्च नित्यं त्वां प्रशंसिष्यंति चादरात्

ശിവപുത്രൻ പറഞ്ഞു— ഹേ വിശ്വാമിത്രാ! എന്റെ വരംകൊണ്ട് നീ നിർഭാഗ്യമായി ബ്രഹ്മർഷിയാണ്; ഇതിൽ സംശയമില്ല. വസിഷ്ഠാദി ഋഷിമാരും നിത്യം ആദരത്തോടെ നിന്നെ പ്രശംസിക്കും।

Verse 13

अतस्त्वमाज्ञया मे हि संस्कारं कर्तुमर्हसि । इदं सर्वं सुगोप्यं ते कथनीयं न कुत्रचित्

അതുകൊണ്ട് എന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം നീ സംസ്കാരം നടത്താൻ അർഹനാണ്. എന്നാൽ ഇതെല്ലാം നീ അത്യന്തം രഹസ്യമായി സൂക്ഷിക്കണം; എവിടെയും പറയരുത്।

Verse 14

ब्रह्मोवाच । ततोकार्षीत्स संस्कारं तस्य प्रीत्याऽखिलं यथा । शिवबालस्य देवर्षे वेदोक्तविधिना परम्

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു— ഹേ ദേവർഷേ! തുടർന്ന് അവൻ പ്രീതിയോടെ ശിവന്റെ ആ ബാലനുവേണ്ടി, വേദോക്തമായ പരമവിധിപ്രകാരം, യഥാവിധി എല്ലാ സംസ്കാരങ്ങളും പൂർണ്ണമായി നിർവഹിച്ചു।

Verse 15

शिवबालोपि सुप्रीतो दिव्यज्ञानमदात्परम् । विश्वामित्राय मुनये महोतिकारकः प्रभुः

ദിവ്യ ബാലരൂപത്തിലിരുന്നാലും അത്യന്തം പ്രസന്നനായ പ്രഭു ശിവൻ മുനി വിശ്വാമിത്രനു പരമ ദിവ്യജ്ഞാനം ദാനം ചെയ്തു; ആ പ്രഭു മഹോപകാരകനാണ്.

Verse 16

पुरोहितं चकारासौ विश्वामित्रं शुचेस्सुत । तदारभ्य द्विजवरो नानालीलाविशारदः

ഹേ ശുചിപുത്രാ! അവൻ വിശ്വാമിത്രനെ പുരോഹിതനാക്കി. അതിനുശേഷം ആ ശ്രേഷ്ഠ ദ്വിജൻ നാനാവിധ ദിവ്യലീലകളിലും കര്‍മ്മവിധികളിലും പ്രാവീണ്യം നേടി.

Verse 17

इत्थं लीला कृता तेन कथिता सा मया मुने । तल्लीलामपरां तात शृणु प्रीत्या वदाम्यहम्

ഹേ മുനേ! അവൻ ചെയ്ത ആ ലീല ഞാൻ ഇങ്ങനെ വിവരിച്ചു. ഇനി, ഹേ താത, അവന്റെ മറ്റൊരു ലീലയും പ്രീതിയോടെ കേൾക്കുക; ഞാൻ സന്തോഷത്തോടെ പറയുന്നു।

Verse 18

तस्मिन्नवसरे तात श्वेतनामा च संप्रति । तत्राऽपश्यत्सुतं दिव्यं निजं परम पावनम्

അതേ സമയത്ത്, ഹേ താത, ശ്വേതനാമയും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു; അവിടെ അവൾ തന്റെ ദിവ്യവും ദീപ്തവുമായ പരമപാവനനായ സ്വന്തം പുത്രനെ ദർശിച്ചു।

Verse 19

ततस्तं पावको गत्वा दृष्ट्वालिंग्य चुचुम्ब च । पुत्रेति चोक्त्वा तस्मै स शस्त्रं शक्तिन्ददौ च सः

അനന്തരം പാവകദേവൻ അവന്റെ അടുക്കൽ ചെന്നു; അവനെ കണ്ട ഉടൻ സ്നേഹത്തോടെ ആലിംഗനം ചെയ്ത് ചുംബിച്ചു. “പുത്രാ” എന്നു വിളിച്ച്, തന്റെ ദിവ്യശക്തി രൂപമായ ആയുധം—ശക്തി (വേൽ)—അവനു നൽകി.

Verse 20

गुहस्तां शक्तिमादाय तच्छृंगं चारुरोह ह । तं जघान तया शक्त्या शृंगो भुवि पपात सः

അപ്പോൾ ഗുഹൻ (കുമാരൻ/സ്കന്ദൻ) ആ ശക്തിവേൽ എടുത്ത് വേഗത്തിൽ ആ ശിഖരത്തിലേറി. അതേ ശക്തിയാൽ അവനെ വധിച്ചതോടെ ശൃംഗൻ ഭൂമിയിൽ വീണു.

Verse 21

दशपद्ममिता वीरा राक्षसाः पूर्वमागताः । तद्वधार्थं द्रुतं नष्टा बभूवुस्तत्प्रहारतः

മുമ്പേ പത്ത് പദ്മം എണ്ണമുള്ള വീരരാക്ഷസർ എത്തിയിരുന്നു. എന്നാൽ അവനെ വധിക്കാനായി അവർ പാഞ്ഞെത്തിയപ്പോൾ, അവന്റെ തന്നെ പ്രഹാരങ്ങളാൽ അവർ ഉടൻ നശിച്ചു.

Verse 22

हाहाकारो महानासीच्चकंपे साचला मही । त्रैलोक्यं च सुरेशानस्सदेवस्तत्र चागमत्

മഹാ ഹാഹാകാരം ഉയർന്നു; ചലിക്കുന്ന ഭൂമി വിറച്ചു. അപ്പോൾ ദേവാധിപൻ ഇന്ദ്രൻ സർവ്വ ദേവന്മാരോടുകൂടെ അവിടെ എത്തി; ത്രിലോകവും കലങ്ങിപ്പോയി।

Verse 23

दक्षिणे तस्य पार्श्वे च वज्रेण स जघान च । शाखनामा ततो जातः पुमांश्चैको महाबलः

അപ്പോൾ അവൻ വജ്രംകൊണ്ട് അവന്റെ വലതുപാർശ്വത്തിൽ പ്രഹരിച്ചു. ആ പ്രഹാരത്തിൽ നിന്ന് മഹാബലവാനായ ഒരേയൊരു പുരുഷൻ ജനിച്ചു; അവൻ ‘ശാഖനാമാ’ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധനായി.

Verse 24

पुनश्शक्रो जघानाऽऽशु वामपार्श्वे हि तं तदा । वज्रेणाऽन्यः पुमाञ्जातो विशाखाख्योऽपरो बली

പിന്നെയും ശക്രൻ (ഇന്ദ്രൻ) വേഗത്തിൽ വജ്രംകൊണ്ട് അവന്റെ ഇടതുപാർശ്വത്തിൽ പ്രഹരിച്ചു. ആ പ്രഹാരത്തിൽ നിന്ന് മറ്റൊരു ബലവാനായ പുരുഷൻ ജനിച്ചു; അവൻ ‘വിശാഖ’ എന്ന നാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധനായി.

Verse 25

तदा स्कंदादिचत्वारो महावीरा महाबलाः । इन्द्रं हंतुं द्रुतं जग्मुस्सोयं तच्छरणं ययौ

അപ്പോൾ സ്കന്ദനെ തുടങ്ങി നാലു മഹാവീരന്മാർ, മഹാബലവാന്മാർ, ഇന്ദ്രനെ വധിക്കുവാൻ വേഗത്തിൽ പുറപ്പെട്ടു. അത് കണ്ട ഇന്ദ്രൻ ഉടൻ തന്നെ അവന്റെ തിരുവടികളിൽ ശരണം പ്രാപിച്ചു.

Verse 27

शक्रस्स सामरगणो भयं प्राप्य गुहात्ततः । ययौ स्वलोकं चकितो न भेदं ज्ञातवान्मुने

ഹേ മുനേ, ശക്രൻ (ഇന്ദ്രൻ) ദേവഗണങ്ങളോടുകൂടെ ഭയഗ്രസ്തനായി ആ ഗുഹയിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടു. വിസ്മയത്തോടെ സ്വലോകത്തിലേക്ക് പോയി; എന്നാൽ യഥാർത്ഥ ഭേദം അറിഞ്ഞില്ല.

Verse 28

स बालकस्तु तत्रैव तस्थाऽऽवानंदसंयुतः । पूर्ववन्निर्भयस्तात नानालीलाकरः प्रभुः

ആ ദിവ്യ ബാലൻ അവിടെയേ ആനന്ദസമ്പൂർണ്ണനായി നിലകൊണ്ടു. പ്രിയനേ, മുൻപുപോലെ തന്നെ നിർഭയൻ—പ്രഭു നാനാവിധ ലീലകൾ ചെയ്തു കൊണ്ടിരുന്നു.

Verse 29

तस्मिन्नवसरे तत्र कृत्तिकाख्याश्च षट् स्त्रियः । स्नातुं समागता बालं ददृशुस्तं महाप्रभुम्

അന്നേ സമയത്ത് അവിടെ കൃത്തികകൾ എന്നു പേരുള്ള ആറു സ്ത്രീകൾ കുളിക്കാനെത്തി; അവർ ആ ബാലനെ കണ്ടു—അവൻ തന്നെയായിരുന്നു മഹാപ്രഭു.

Verse 30

ग्रहीतुं तं मनश्चक्रुस्सर्वास्ता कृत्तिकाः स्त्रियः । वादो बभूव तासां तद्ग्रहणेच्छापरो मुने

ആ കൃത്തികാ സ്ത്രീകൾ എല്ലാം അവനെ സ്വന്തമാക്കാൻ മനസ്സുറപ്പിച്ചു. ഹേ മുനേ, അവനെ കൈക്കൊള്ളാനുള്ള ആഗ്രഹത്തിൽ ഓരോരുത്തരും ഉത്സുകരായതിനാൽ അവരുടെ ഇടയിൽ തർക്കം ഉണ്ടായി.

Verse 31

तद्वादशमनार्थं स षण्मुखानि चकार ह । पपौ दुग्धं च सर्वासां तुष्टास्ता अभवन्मुने

ആ തർക്കം ശമിപ്പാൻ അദ്ദേഹം ആറു മുഖങ്ങൾ പ്രകടമാക്കി. എല്ലാവരുടെയും പാൽ അദ്ദേഹം പാനം ചെയ്തു; ഹേ മുനേ, അപ്പോൾ അവർ എല്ലാവരും തൃപ്തരായി.

Verse 32

तन्मनोगतिमाज्ञाय सर्वास्ताः कृत्तिकास्तदा । तमादाय ययुर्लोकं स्वकीयं मुदिता मुने

മുനേ, അപ്പോൾ ആ കൃത്തികാമാതാക്കൾ എല്ലാവരും ബാലന്റെ അന്തർമനസ്സിലെ ആഗ്രഹം അറിഞ്ഞ്, സന്തോഷത്തോടെ അവനെ എടുത്തുകൊണ്ട് തങ്ങളുടെ ലോകത്തിലേക്ക് പോയി।

Verse 33

तं बालकं कुमाराख्यं स्तनं दत्त्वा स्तनार्थिने । वर्द्धयामासुरीशस्य सुतं सूर्याधिकप्रभम्

പാൽ തേടിയ ‘കുമാര’ എന്ന ആ ശിശുവിന് സ്തന്യം നൽകി, അവൾ ഈശൻ (ശ്രീശിവൻ)ന്റെ പുത്രനെ—സൂര്യനെക്കാൾ അധിക പ്രഭയുള്ളവനെ—പോഷിച്ചു വളർത്തി।

Verse 34

न चक्रुर्बालकं याश्च लोचनानामगोचरम् । प्राणेभ्योपि प्रेमपात्रं यः पोष्टा तस्य पुत्रक

ആ സ്ത്രീകൾക്ക് ആ ബാലനെ നോക്കാൻ പോലും കഴിഞ്ഞില്ല; കാരണം അവൻ അവരുടെ കണ്ണുകളുടെ പരിധിക്കപ്പുറമായിരുന്നു. അവൻ പ്രാണനെക്കാൾ പ്രിയമായ പ്രേമപാത്രം; കാരണം അവൻ അവരെ പോഷിച്ചവന്റെ പ്രിയപുത്രനായിരുന്നു।

Verse 35

यानि यानि च वस्त्राणि त्रैलोक्ये दुर्लभानि च । ददुस्तस्मै च ताः प्रेम्णा भूषणानि वराणि वै

ത്രിലോകത്തിലും ദുർലഭമായിരുന്ന എല്ലാ വസ്ത്രങ്ങളും, അതുപോലെ ശ്രേഷ്ഠമായ ആഭരണങ്ങളും—അവയെല്ലാം അവർ സ്നേഹത്തോടെ അവനു സമർപ്പിച്ചു.

Verse 36

दिनेदिने ताः पुपुषुर्बालकं तं महाप्रभुम् । प्रसंसितानि स्वादूनि भोजयित्वा विशेषतः

ദിവസംതോറും അവർ ആ ബാലകനെ—സത്യത്തിൽ മഹാപ്രഭുവായവനെ—സ്നേഹത്തോടെ പോഷിച്ചു; പ്രത്യേകിച്ച് പ്രശംസിക്കപ്പെട്ട രുചികരമായ ഭക്ഷണങ്ങൾ കഴിപ്പിച്ചു.

Verse 37

अथैकस्मिन् दिने तात स बालः कृत्तिकात्मजः । गत्वा देवसभां दिव्यां सुचरित्रं चकार ह

പിന്നീട് ഒരു ദിവസം, ഹേ താത, കൃത്തികാത്മജനായ ആ ബാലൻ ദിവ്യമായ ദേവസഭയിലേക്കു ചെന്നു അവിടെ ഉത്തമവും മാതൃകാപരവുമായ ചരിതം നടത്തി.

Verse 38

स्वमहो दर्शयामास देवेभ्यो हि महाद्भुतम् । सविष्णुभ्योऽखिलेभ्यश्च महोतिकरबालकः

അത്യദ്ഭുതമായ മഹാതേജസ്സോടെ യുക്തനായ ആ ബാലൻ ദേവന്മാർക്ക്—വിഷ്ണുവുൾപ്പെടെ എല്ലാവർക്കും—തന്റെ അത്ഭുതകരമായ മഹിമ വെളിപ്പെടുത്തി.

Verse 39

तं दृष्ट्वा सकलास्ते वै साच्युतास्सर्षयस्सुराः । विस्मयं प्रापुरत्यन्तं पप्रच्छुस्तं च बालकम्

അവനെ കണ്ടപ്പോൾ അച്യുതൻ (വിഷ്ണു) ഉൾപ്പെടെ ഋഷികളും ദേവന്മാരും—എല്ലാവരും അത്യന്തം വിസ്മയത്തിലായി, ആ ദിവ്യ ബാലനെ ചോദ്യം ചെയ്തു.

Verse 40

को भवानिति तच्छ्रुत्वा न किंचित्स जगाद ह । स्वालयं स जगामाऽशु गुप्तस्तस्थौ हि पूर्ववत्

“നീ ആരാണ്?” എന്ന വാക്ക് കേട്ടപ്പോൾ അവൻ ഒന്നും പറഞ്ഞില്ല. ഉടൻ തന്നെ തന്റെ വാസസ്ഥാനത്തേക്ക് പോയി, മറഞ്ഞുകൊണ്ട്, മുൻപുപോലെ അവിടെ തന്നേ നിലകൊണ്ടു।