तारकवधोत्तरं देवस्तुतिः पर्वतवरप्रदानं च / Devas’ Hymn after Tāraka’s Slaying and the Bestowal of Boons upon the Mountains

Verse 1

ब्रह्मोवाच । निहतं तारकं दृष्ट्वा देवा विष्णुपुरोगमाः । तुष्टुवुश्शांकरिं भक्त्या सर्वेऽन्ये मुदिताननाः

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു—താരകൻ നിഹതനായതു കണ്ടു, വിഷ്ണുവിനെ മുൻനിർത്തിയ ദേവന്മാർ ഭക്തിയോടെ ശാങ്കരിയെ സ്തുതിച്ചു; മറ്റുള്ളവരും സന്തോഷമുഖത്തോടെ സ്തോത്രങ്ങളാൽ ആരാധിച്ചു।

Verse 2

देवा ऊचुः । नमः कल्याणरूपाय नमस्ते विश्वमंगल । विश्वबंधो नमस्तेऽस्तु नमस्ते विश्वभावन

ദേവന്മാർ പറഞ്ഞു: കല്യാണസ്വരൂപനേ, നിനക്കു നമസ്കാരം. വിശ്വമംഗളനേ, നിനക്കു നമസ്കാരം. വിശ്വബന്ധുവേ, നിനക്കു പ്രണാമം; വിശ്വഭാവനേ, നിനക്കു നമസ്കാരം.

Verse 3

नमोस्तु ते दानववर्यहंत्रे बाणासुरप्राणहराय देव । प्रलंबनाशाय पवित्ररूपिणे नमोनमश्शंकरतात तुभ्यम्

ഹേ ദേവാ! ദാനവശ്രേഷ്ഠനെ സംഹരിക്കുന്നവനേ, ബാണാസുരന്റെ പ്രാണഹരനേ, നിനക്കു നമസ്കാരം. പ്രലമ്പനാശകനേ, പവിത്രസ്വരൂപനേ—ഹേ ശങ്കരതാത, നിനക്കു വീണ്ടും വീണ്ടും നമസ്കാരം.

Verse 4

त्वमेव कर्त्ता जगतां च भर्त्ता त्वमेव हर्त्ता शुचिज प्रसीद । प्रपञ्चभूतस्तव लोकबिंबः प्रसीद शम्भ्वात्मज दीनबंधो

ഹേ ശുചിജാ! നീയേ സകല ലോകങ്ങളുടെയും സ്രഷ്ടാവും പോഷകനും; നീയേ സംഹാരകനും—പ്രസന്നനാകണമേ. ഈ പ്രപഞ്ചം നിന്റെ ലോകത്തിന്റെ പ്രതിബിംബമത്രേ; ഹേ ശംഭുപുത്രാ, ദീനബന്ധോ, കൃപചെയ്യണമേ.

Verse 5

देवरक्षाकर स्वामिन्रक्ष नस्सर्वदा प्रभो । देवप्राणावन कर प्रसीद करुणाकर

ഹേ ദേവരക്ഷക പ്രഭോ, ഹേ സ്വാമീ! ഞങ്ങളെ എപ്പോഴും രക്ഷിക്കണമേ. ഹേ ദേവപ്രാണാവനകര, കരുണാകരാ! പ്രസന്നനാകണമേ, ദയചെയ്യണമേ.

Verse 6

हत्वा ते तारकं दैत्यं परिवारयुतं विभो । मोचितास्सकला देवा विपद्भ्यः परमेश्वर

ഹേ വിഭോ, ഹേ പരമേശ്വരാ! നീ പരിവാരസഹിതം താരക ദൈത്യനെ വധിച്ചു; അപ്പോൾ സകല ദേവന്മാരും വിപത്തുകളിൽ നിന്ന് മോചിതരായി.

Verse 7

ब्रह्मोवाच । एवं स्तुतः कुमारोऽसौ देवैर्विष्णुमुखैः प्रभुः । वरान्ददावभिनवान्सर्वेभ्यः क्रमशो मुने

ബ്രഹ്മാവ് അരുളിച്ചെയ്തു— ഹേ മുനേ! വിഷ്ണു-പ്രമുഖ ദേവന്മാർ ഇങ്ങനെ സ്തുതിച്ചപ്പോൾ ആ പ്രഭു കുമാരൻ എല്ലാവർക്കും ക്രമമായി പുതുപുതിയ വരങ്ങൾ നൽകി.

Verse 8

शैलान्निरीक्ष्य स्तुवतस्ततस्स गिरिशात्मजः । सुप्रसन्नतरो भूत्वा प्रोवाच प्रददद्वरान्

പർവതത്തിൽ സ്തുതിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നവരെ കണ്ട ഗിരീശന്റെ പുത്രൻ അത്യന്തം പ്രസന്നനായി; പിന്നെ അരുളിച്ചെയ്ത് വരങ്ങൾ നൽകി.

Verse 9

स्कन्द उवाच । यूयं सर्वे पर्वता हि पूजनीयास्तपस्विभिः । कर्मिभिर्ज्ञानिभिश्चैव सेव्यमाना भविष्यथ

സ്കന്ദൻ അരുളിച്ചെയ്തു— “നിങ്ങൾ എല്ലാ പർവതങ്ങളും തപസ്വികൾക്ക് പൂജ്യരാകും; കർമനിഷ്ഠരും ജ്ഞാനികളും നിങ്ങളെ ഭക്തിയോടെ സേവിക്കും.”

Verse 10

शंभोर्विशिष्टरूपाणि लिंगरूपाणि चैव हि । भविष्यथ न संदेहः पर्वता वचनान्मम

ഹേ പർവ്വതനന്ദിനീ! എന്റെ വചനത്തിൽ സംശയമില്ല—ശംഭുവിന്റെ വിശിഷ്ടരൂപങ്ങളും അവന്റെ ലിംഗരൂപങ്ങളും തീർച്ചയായും പ്രത്യക്ഷമാകും.

Verse 11

योऽयं मातामहो मेऽद्य हिमवान्पर्वतोत्तमः । तपस्विनां महाभागः फलदो हि भविष्यति

ഈ ഹിമവാൻ—എന്റെ മാതാമഹൻ, പർവ്വതോത്തമൻ—ഇന്ന് മഹാഭാഗ തപസ്വികൾക്ക് ഫലം (സിദ്ധി) നൽകുന്നവനായി തീർച്ചയായും ഭവിക്കും.

Verse 12

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां चतुर्थे कुमारखंडे स्वामिकार्तिकचरितगर्भितशिवाशिवचरितवर्णनं नाम द्वादशोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീശിവമഹാപുരാണത്തിലെ ദ്വിതീയ റുദ്രസംഹിതയുടെ ചതുര്ഥ കുമാരഖണ്ഡത്തിൽ ‘സ്വാമി കാർത്തികേയചരിതത്തിൽ ഗർഭിതമായ ശിവ-അശിവചരിത വർണ്ണനം’ എന്ന പേരിലുള്ള ദ്വാദശ അധ്യായം സമാപ്തമായി.

Verse 13

इदानीं खलु सुप्रीत्या कैलासं गिरिशालयम् । जननी जनकौ द्रष्टुं शिवाशंभू त्वमर्हसि

ഇപ്പോൾ നീ അത്യന്തം സന്തോഷത്തോടെ കൈലാസത്തിലേക്ക്—ഗിരീശന്റെ ആലയത്തിലേക്ക്—പോയി, നിന്റെ മാതാപിതാക്കളായ ശിവയും ശംഭുവും ദർശിക്ക; അതാണ് നിനക്കു യുക്തം.

Verse 14

ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा निखिला देवा विष्ण्वाद्या प्राप्तशासनाः । कृत्वा महोत्सवं भूरि सकुमारा ययुर्गिरिम्

ബ്രഹ്മാവ് അരുളിച്ചെയ്തു—ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം, വിഷ്ണു മുതലായ എല്ലാ ദേവന്മാരും ആജ്ഞ ലഭിച്ച്, മഹോത്സവം വിപുലമായി നടത്തി, കുമാരന്മാരോടുകൂടെ പർവ്വതത്തിലേക്ക് പോയി.

Verse 15

कुमारे गच्छति विभौ कैलासं शंकरालयम् । महामंगलमुत्तस्थौ जयशब्दो बभूव ह

മഹിമയുള്ള കുമാരൻ ശങ്കരന്റെ ആലയമായ കൈലാസത്തിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടപ്പോൾ മഹാമംഗളം ഉദിച്ചു; “ജയം” എന്ന ജയഘോഷം മുഴങ്ങിപ്പടർന്നു।

Verse 16

आरुरोह कुमारोऽसौ विमानं परमर्द्धिमत् । सर्वतोलंकृतं रम्यं सर्वोपरि विराजितम्

ആ കുമാരൻ പരമ വൈഭവമുള്ള വിമാനത്തിൽ आरोഹണം ചെയ്തു—അത് എല്ലാടവും അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതും മനോഹരവും, എല്ലാറ്റിനുമീതെ ഉന്നതമായി പ്രകാശിച്ചതുമായിരുന്നു।

Verse 17

अहं विष्णुश्च समुदौ तदा चामरधारिणौ । गुह मूर्ध्नि महाप्रीत्या मुनेऽभूव ह्यतंद्रितौ

ഹേ മുനേ! അന്ന് ഞാനും വിഷ്ണുവും ഒരുമിച്ച് ചാമരധാരികളായി നിന്നു; മഹാപ്രീതിയോടെ ഗുഹ (കുമാരൻ)ന്റെ ശിരസ്സിന് മീതെ ക്ഷീണമില്ലാതെ ചാമരം വീശി.

Verse 18

इन्द्राद्या अमरास्सर्वे कुर्वंतो गुहसेवनम् । यथोचितं चतुर्दिक्षु जग्मुश्च प्रमुदास्तदा

അപ്പോൾ ഇന്ദ്രൻ മുതലായ എല്ലാ അമരന്മാരും ഗുഹ (കുമാരൻ)നു യഥോചിതമായ സേവാ-ആരാധന നടത്തി, പരമാനന്ദത്തോടെ നാലു ദിക്കുകളിലായി തത്തത്ത സ്ഥാനങ്ങളിലേക്കു പുറപ്പെട്ടു.

Verse 19

शंभोर्जयं प्रभाषंतः प्रापुस्ते शंभुपर्वतम् । सानंदा विविशुस्तत्रोच्चरितो मंगलध्वनिः

“ശംഭോ ജയ!” എന്നു ഘോഷിച്ചുകൊണ്ട് അവർ ശംഭുപർവതത്തിലെത്തി. ആനന്ദത്തോടെ അവിടെ പ്രവേശിച്ച്, സ്ഥലമൊട്ടാകെ മുഴങ്ങുന്ന മംഗളധ്വനി ഉയർത്തി.

Verse 20

दृष्ट्वा शिवं शिवां चैव सर्वे विष्ण्वादयो द्रुतम् । प्रणम्य शंकरं भक्त्या करौ बद्ध्वा विनम्रकाः

ശിവനെയും ശിവയെയും ഒരുമിച്ച് കണ്ടപ്പോൾ വിഷ്ണു മുതലായ എല്ലാ ദേവന്മാരും വേഗത്തിൽ അടുത്തുവന്നു. ഭക്തിയോടെ ശങ്കരനെ നമസ്കരിച്ചു, കൈകൂപ്പി അത്യന്തം വിനീതരായി നിന്നു.

Verse 21

कुमारोऽपि विनीतात्मा विमानादवतीर्य च । प्रणनाम मुदा शंभुं शिवां सिंहासनस्थिताम्

വിനീതഹൃദയനായ കുമാരനും വിമാനത്തിൽ നിന്ന് ഇറങ്ങി, ആനന്ദത്തോടെ സിംഹാസനസ്ഥിതരായ ശംഭു-ശിവനെയും ശിവാ (പാർവതി)യെയും പ്രണാമം ചെയ്തു।

Verse 22

अथ दृष्ट्वा कुमारं तं तनयं प्राणवल्लभम् । तौ दंपती शिवौ देवौ मुमुदातेऽति नारद

പിന്നീട് പ്രാണപ്രിയനായ പുത്രൻ ആ കുമാരനെ കണ്ടപ്പോൾ, ഹേ നാരദാ, ദിവ്യ ദമ്പതികളായ ശിവനും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ദേവിയും അത്യന്തം ആനന്ദിച്ചു।

Verse 23

महाप्रभुस्समुत्थाप्य तमुत्संगे न्यवेशयत् । मूर्ध्नि जघ्रौ मुदा स्नेहात्तं पस्पर्श करेण ह

മഹാപ്രഭു അവനെ ഉയർത്തി തന്റെ മടിയിൽ ഇരുത്തി. ആനന്ദസ്നേഹത്തോടെ അവന്റെ ശിരസ്സിനെ ഘ്രാണിച്ച് (ചുംബിച്ച്), കൈകൊണ്ട് പ്രേമപൂർവ്വം സ്പർശിച്ചു।

Verse 24

महानंदभरः शंभुश्चकार मुखचुंबनम् । कुमारस्य महास्नेहात् तारकारेर्महाप्रभोः

മഹാനന്ദത്തിൽ നിറഞ്ഞ ഭഗവാൻ ശംഭു കുമാരന്റെ മുഖം ചുംബിച്ചു; താരകാസുരവൈരിയായ ആ മഹാപ്രഭുവിനോടുള്ള മഹാസ്നേഹത്താൽ അങ്ങനെ ചെയ്തു.

Verse 25

शिवापि तं समुत्थाप्य स्वोत्संगे संन्यवेशयत् । कृत्वा मूर्ध्नि महास्नेहात् तन्मुखाब्जं चुचुम्ब हि

ശിവയും അവനെ ഉയർത്തി തന്റെ മടിയിൽ ഇരുത്തി; പിന്നെ മഹാമാതൃസ്നേഹത്തോടെ അവനെ തലയിൽ വച്ച്, അവന്റെ താമരമുഖം തീർച്ചയായും ചുംബിച്ചു.

Verse 26

तयोस्तदा महामोदो ववृधेऽतीव नारद । दंपत्योः शिवयोस्तात भवाचारं प्रकुर्वतोः

ഹേ നാരദാ, അന്ന് മഹാനന്ദം അത്യന്തമായി വർധിച്ചു; ദിവ്യദമ്പതികളായ ശിവനും അദ്ദേഹത്തിന്റെ സഹധർമ്മിണിയും പവിത്ര ദാമ്പത്യധർമ്മത്തിന് യോജിച്ച ആചാരങ്ങൾ അനുഷ്ഠിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നതിനാൽ।

Verse 27

तदोत्सवो महानासीन्नानाविधिः शिवालये । जयशब्दो नमश्शब्दो बभूवातीव सर्वतः

ശിവാലയത്തിൽ ആ ഉത്സവം അത്യന്തം മഹത്തായതായി; നാനാവിധ വിധികൾ നടന്നു. എല്ലാടവും ‘ജയ’ എന്നും ‘നമഃ’ എന്നും ഉള്ള നാദങ്ങൾ അതിവിശേഷമായി മുഴങ്ങി।

Verse 28

ततस्सुरगणास्सर्वे विष्ण्वाद्या मुनयस्तथा । सुप्रणम्य मुदा शंभुं तुष्टुवुस्सशिवं मुने

അതിനുശേഷം വിഷ്ണു മുതലായ എല്ലാ ദേവഗണങ്ങളും മുനികളും, ഹേ മുനേ, ശംഭുവിനെ ഭക്തിപൂർവ്വം നമസ്കരിച്ചു, ആനന്ദത്തോടെ ആ മംഗളശിവനെ സ്തുതിച്ചു।

Verse 29

देवा ऊचुः । देवदेव महादेव भक्तानामभयप्रद । नमो नमस्ते बहुशः कृपाकर महेश्वर

ദേവന്മാർ പറഞ്ഞു—ഹേ ദേവദേവ മഹാദേവ, ഭക്തർക്കു അഭയം നൽകുന്നവനേ! ഹേ കൃപാകര മഹേശ്വര, നിനക്കു വീണ്ടും വീണ്ടും നമസ്കാരം.

Verse 30

अद्भुता ते महादेव महालीला सुखप्रदा । सर्वेषां शंकर सतां दीनबंधो महाप्रभो

ഹേ മഹാദേവ, നിന്റെ മഹാലീല അത്ഭുതമാണ്; അത് സുഖം പകരുന്നു. ഹേ ശങ്കര, ഹേ മഹാപ്രഭോ, നീ സജ്ജനങ്ങളുടെ ഹിതകാരിയും ദീനരുടെ ബന്ധുവും ആശ്രയവും ആകുന്നു.

Verse 31

एवं मूढधियश्चाज्ञाः पूजायां ते सनातनम् । आवाहनं न जानीमो गतिं नैव प्रभोद्भुताम्

ഇങ്ങനെ ഞങ്ങൾ മൂഢബുദ്ധിയുള്ളവരും അജ്ഞന്മാരുമാണ്; പൂജയുടെ സനാതനവിധി ഞങ്ങൾക്കറിയില്ല. ആവാഹനകർമ്മം ഞങ്ങൾ അറിയുന്നില്ല; യഥാർത്ഥ ബോധത്തിൽ നിന്നുയരുന്ന പരമഗതിയും ഫലവും ഞങ്ങൾ ഗ്രഹിക്കുന്നില്ല।

Verse 32

गंगासलिलधाराय ह्याधाराय गुणात्मने । नमस्ते त्रिदशेशाय शंकराय नमोनमः

ഗംഗാജലധാരാരൂപനായ, സർവ്വാധാരനായ, ഗുണങ്ങളുടെ അന്തര്യാമിയായ ത്രിദശേശ്വര ശങ്കരാ! നിനക്കു നമസ്കാരം; വീണ്ടും വീണ്ടും നമസ്കാരം।

Verse 33

वृषांकाय महेशाय गणानां पतये नमः । सर्वेश्वराय देवाय त्रिलोकपतये नमः

വൃഷഭചിഹ്നധാരിയായ മഹേശ്വരനു നമസ്കാരം; ഗണങ്ങളുടെ പതിയ്ക്കു നമസ്കാരം. സർവ്വേശ്വരനായ ദേവനു നമസ്കാരം; ത്രിലോകപതിയായ പാലകനു നമസ്കാരം।

Verse 34

संहर्त्रे जगतां नाथ सर्वेषां ते नमो नमः । भर्त्रे कर्त्रे च देवेश त्रिगुणेशाय शाश्वते

ഹേ ജഗന്നാഥാ, സർവ്വസംഹർത്താവേ, നിനക്കു വീണ്ടും വീണ്ടും നമസ്കാരം. ഹേ ദേവേശാ, നീയേ ഭർത്താവും കർത്താവും; ത്രിഗുണാധീശനായ ശാശ്വത പ്രഭുവേ, നമസ്കാരം.

Verse 35

विसंगाय परेशाय शिवाय परमात्मने । निष्प्रपंचाय शुद्धाय परमायाव्ययाय च

ആസക്തിരഹിതനായ പരേശ്വര പരമാത്മാവായ ശിവനു നമസ്കാരം; അവൻ നിഷ്പ്രപഞ്ചൻ, പരമശുദ്ധൻ, പരമൻ, അവ്യയൻ.

Verse 36

दण्डहस्ताय कालाय पाशहस्ताय ते नमः । वेदमंत्रप्रधानाय शतजिह्वाय ते नमः

ദണ്ഡഹസ്തനായ കാലസ്വരൂപാ, നിനക്കു നമസ്കാരം; പാശഹസ്താ, നിനക്കു നമസ്കാരം. വേദമന്ത്രങ്ങളുടെ പ്രധാനതത്ത്വമേ, നിനക്കു നമസ്കാരം; ശതജിഹ്വാ പ്രഭോ, നിനക്കു നമസ്കാരം.

Verse 37

भूतं भव्यं भविष्यच्च स्थावरं जंगमं च यत् । तव देहात्समुत्पन्नं सर्वथा परमेश्वर

ഹേ പരമേശ്വരാ! ഭൂതം, വർത്തമാനം, ഭാവി—സ്ഥാവരവും ജംഗമവും ആയ എല്ലാം—സകലവിധത്തിലും നിന്റെ ദിവ്യദേഹത്തിൽ നിന്നുത്ഭവിച്ചു.

Verse 38

पाहि नस्सर्वदा स्वामिन्प्रसीद भगवन्प्रभो । वयं ते शरणापन्नाः सर्वथा परमेश्वर

ഹേ സ്വാമീ! ഞങ്ങളെ സദാ രക്ഷിക്കണമേ. ഹേ ഭഗവൻ പ്രഭോ! പ്രസന്നനാകണമേ. ഹേ പരമേശ്വരാ! ഞങ്ങൾ സകലവിധത്തിലും നിന്റെ ശരണാഗതരാണ്.

Verse 39

शितिकण्ठाय रुद्राय स्वाहाकाराय ते नमः । अरूपाय सरूपाय विश्वरूपाय ते नमः

ശിതികണ്ഠനായ രുദ്രാ, യജ്ഞത്തിലെ ‘സ്വാഹാ’കാരത്തിന്റെ സ്വരൂപമായ നിനക്കു നമസ്കാരം. നീ അരൂപനും, സരൂപനും, വിശ്വരൂപനും—നിനക്കു നമസ്കാരം.

Verse 40

शिवाय नीलकंठाय चिताभस्मांगधारिणे । नित्यं नीलशिखंडाय श्रीकण्ठाय नमोनमः

നീലകണ്ഠനായ ശിവനു, ചിതാഭസ്മം ദേഹത്തിൽ ധരിക്കുന്നവനു, നിത്യവും നീലശിഖണ്ഡംകൊണ്ട് അലങ്കൃതനായ ശ്രീകണ്ഠനു വീണ്ടും വീണ്ടും നമസ്കാരം।

Verse 41

सर्वप्रणतदेहाय संयमप्रणताय च । महादेवाय शर्वाय सर्वार्चितपदाय च

എല്ലാവരും പ്രണാമം ചെയ്യുന്ന ദേഹമുള്ളവനു, സംയമത്തിൽ നമ്രനായവനു, മഹാദേവനായ ശർവനു, സർവ്വരും ആരാധിക്കുന്ന പാദങ്ങളുള്ളവനു നമസ്കാരം।

Verse 42

त्वं ब्रह्मा सर्वदेवानां रुद्राणां नीललोहितः । आत्मा च सर्वभूतानां सांख्यैः पुरुष उच्यसे

നീ സർവ്വദേവന്മാർക്കുള്ള ബ്രഹ്മാവാണ്; രുദ്രന്മാരിൽ നീ നീലലോഹിതൻ. നീ സർവ്വഭൂതങ്ങളുടെ അന്തരാത്മാവും, സാംഖ്യന്മാർ നിന്നെ ‘പുരുഷൻ’ എന്നും പറയുന്നു।

Verse 43

पर्वतानां सुमेरुस्त्वं नक्षत्राणां च चन्द्रमा । ऋषीणां च वशिष्ठस्त्वं देवानां वासवस्तथा

പർവ്വതങ്ങളിൽ നീ സുമേരുവാണ്; നക്ഷത്രങ്ങളിൽ ചന്ദ്രൻ. ഋഷികളിൽ നീ വശിഷ്ഠൻ; ദേവന്മാരിൽ അതുപോലെ വാസവൻ (ഇന്ദ്രൻ) നീയേ.

Verse 44

अकारस्सर्ववेदानां त्राता भव महेश्वर । त्वं च लोकहितार्थाय भूतानि परिषिंचसि

ഹേ മഹേശ്വരാ! ‘അ’ എന്ന ആദിബീജധ്വനിയാൽ പ്രകാശിക്കുന്ന സർവ്വവേദങ്ങൾക്കു നീ രക്ഷകനാകേണമേ. ലോകഹിതാർത്ഥം നീ സകല ഭൂതപ്രാണികളെയും സദാ അനുഗ്രഹജലമായി സിഞ്ചിച്ച് പോഷിപ്പിച്ചു താങ്ങുന്നു.

Verse 45

महेश्वर महाभाग शुभाशुभनिरीक्षक । आप्यायास्मान्हि देवेश कर्तॄन्वै वचनं तव

ഹേ മഹേശ്വരാ, ഹേ മഹാഭാഗ്യവാനേ, ശുഭാശുഭം വിവേചിക്കുന്നവനേ! ഹേ ദേവേശാ, നിന്റെ സേവകകർതാക്കളായ ഞങ്ങളെ പോഷിപ്പിച്ച് ശക്തിപ്പെടുത്തണമേ; നിന്റെ വചനമേ ഞങ്ങളുടെ ആജ്ഞ.

Verse 46

रूपकोटिसहस्रेषु रूपकोटिशतेषु ते । अंतं गंतुं न शक्ताः स्म देवदेव नमोस्तु ते

ആയിരങ്ങളായും നൂറുകോടികളായും ഉള്ള നിന്റെ രൂപങ്ങൾ ദർശിച്ചിട്ടും നിന്റെ പരിധിയിലേക്കു ഞങ്ങൾ എത്തുവാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. ഹേ ദേവദേവാ, നിനക്കു നമസ്കാരം.

Verse 47

ब्रह्मोवाच । इति स्तुत्वाखिला देवा विष्ण्वाद्या प्रमुखस्थिताः । मुहुर्मुहुस्सुप्रणम्य स्कंदं कृत्वा पुरस्सरम्

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു—ഇങ്ങനെ സ്തുതിച്ച ശേഷം, വിഷ്ണു മുതലായവരെ മുൻപിൽ നിർത്തി എല്ലാ ദേവന്മാരും വീണ്ടും വീണ്ടും ഭക്തിപൂർവ്വം നമസ്കരിച്ചു; സ്കന്ദനെ മുൻനിരയിൽ ആക്കി മുന്നോട്ട് നീങ്ങി.

Verse 48

देवस्तुतिं समाकर्ण्य शिवस्सर्वेश्वरस्स्वराट् । सुप्रसन्नो बभूवाथ विजहास दयापरः

ദേവന്മാരുടെ സ്തുതി കേട്ടപ്പോൾ സർവേശ്വരനും സ്വരാട്ടുമായ ശിവൻ അത്യന്തം പ്രസന്നനായി; പിന്നെ കരുണാപരനായി ആനന്ദത്തോടെ പുഞ്ചിരിച്ചു.

Verse 49

उवाच सुप्रसन्नात्मा विष्ण्वादीन्सुरसत्तमान् । शंकरः परमेशानो दीनबंधुस्सतां गतिः

അപ്പോൾ പരമേശ്വരനായ ശങ്കരൻ—ദീനബന്ധുവും സത്പുരുഷന്മാരുടെ ശരണവും—അത്യന്തം പ്രസന്നവും ശാന്തവുമായ ഹൃദയത്തോടെ വിഷ്ണു മുതലായ ശ്രേഷ്ഠ ദേവന്മാരോട് വചനം അരുളിച്ചെയ്തു।

Verse 50

शिव उवाच । हे हरे हे विधे देवा वाक्यं मे शृणुतादरात् । सर्वथाहं सतां त्राता देवानां वः कृपानिधिः

ശിവൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ഹേ ഹരേ, ഹേ വിധാതാവേ, ഹേ ദേവന്മാരേ, എന്റെ വചനം ആദരത്തോടെ ശ്രവിക്കുവിൻ. ഞാൻ സത്പുരുഷന്മാരുടെ രക്ഷകനും നിങ്ങളായ ദേവന്മാർക്കു കരുണയുടെ നിധിയുമാകുന്നു।

Verse 51

दुष्टहंता त्रिलोकेशश्शंकरो भक्तवत्सलः । कर्ता भर्ता च हर्ता च सर्वेषां निर्विकारवान्

ശങ്കരൻ ദുഷ്ടഹന്താവും ത്രിലോകേശ്വരനും ഭക്തവത്സലനും ആകുന്നു. അവൻ സർവ്വർക്കും കർത്താവും ഭർത്താവും ഹർത്താവും ആണെങ്കിലും നിർവികാരനായി നിലകൊള്ളുന്നു।

Verse 52

यदा यदा भवेद्दुःखं युष्माकं देवसत्तमाः । तदा तदा मां यूयं वै भजंतु सुखहेतवे

ഹേ ദേവശ്രേഷ്ഠന്മാരേ! നിങ്ങള്ക്ക് എപ്പോഴെപ്പോഴോ ദുഃഖം ഉണ്ടാകുമ്പോൾ, അപ്പോഴപ്പോഴെല്ലാം സുഖഹേതുവായി എന്നെയേ ഭജിക്കുവിൻ।

Verse 53

ब्रह्मोवाच । इत्याज्ञप्तस्तदा देवा विष्ण्वाद्यास्समुनीश्वराः । शिवं प्रणम्य सशिवं कुमारं च मुदान्विताः

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു—ഇങ്ങനെ ആജ്ഞ ലഭിച്ച വിഷ്ണു മുതലായ ദേവന്മാരും മുനീശ്വരന്മാരും ശിവനെ ശക്തിയോടുകൂടെ പ്രണാമം ചെയ്തു; കുമാരനെയും വന്ദിച്ച് ആനന്ദത്തോടെ യഥോചിതമായി പ്രവർത്തിച്ചു।

Verse 54

कथयंतो यशो रम्यं शिवयोश्शांकरेश्च तत् । आनन्दं परमं प्राप्य स्वधामानि ययु र्मुने

ഹേ മുനേ, ശിവന്റെയും ശങ്കരന്റെയും ആ രമ്യമായ യശസ് പറയുകയും പാടുകയും ചെയ്തുകൊണ്ട് അവർ പരമാനന്ദം പ്രാപിച്ച് തങ്ങളുടെ ദിവ്യധാമങ്ങളിലേക്കു പോയി.

Verse 55

शिवोपि शिवया सार्द्धं सगणः परमेश्वरः । कुमारेणयुतः प्रीत्योवास तस्मिन्गिरौ मुदा

അപ്പോൾ പരമേശ്വരനായ ശിവനും ശിവയോടൊപ്പം, തന്റെ ഗണങ്ങളോടുകൂടി, ദിവ്യ കുമാരനെയും കൂട്ടി, പ്രീതിയോടെ ആനന്ദത്തോടെ ആ പർവതത്തിൽ വസിച്ചു.

Verse 56

इत्येवं कथितं सर्वं कौमारं चरितं मुने । शैवं च सुखदं दिव्यं किमन्यच्छ्रोतुमिच्छसि

ഇങ്ങനെ, ഹേ മുനേ, കുമാരന്റെ സമസ്ത ദിവ്യവും സുഖദായകവുമായ ശൈവചരിതം മുഴുവനായി പറഞ്ഞുകഴിഞ്ഞു. ഇനി എന്താണ് കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നത്?