Dashati 3
Rudra-centered praise and protection within the yajña
Rudra
Grave protective and propitiatory—moving from summons to safeguarding and consolidation of ritual power
R̥ṣi attributions are not given in the provided data; these verses typically trace back to R̥gvedic sources where r̥ṣi identification requires RV concordance for each mantra.
യജ്ഞത്തിനുള്ളിൽ രുദ്രകേന്ദ്രിതമായ സ്തുതിയും സംരക്ഷണവും. എല്ലാ കുലങ്ങളിലേക്കും/സമുദായങ്ങളിലേക്കും (വിശേ-വിശേ) രുദ്രനെ ‘പ്രത്യക്ഷ/പ്രകട’ ശക്തിയായി ഉണർത്തി സ്തോമംകൊണ്ട് പ്രഖ്യാപിച്ച് പുകഴ്ത്തുന്നു. അഗ്നിയെ യാഗരക്ഷകനായി വിളിക്കുന്നു—ദൈവികവും അദൈവികവും ആയ ഉപദ്രവങ്ങൾ, ഹാനികൾ (ഹേഡാംസി, ഹരാംസി) അകറ്റാൻ അപോത്രോപായിക പ്രാർത്ഥന. യജമാനന്റെ സന്താനവും വംശപരമ്പരയുടെ തുടർച്ചയും കാത്തുസൂക്ഷിക്കണമെന്ന അപേക്ഷ. ഇന്ദ്രന്റെ (അഥവാ ഐന്ദ്ര സ്തുതിയുടെ) പിന്തുണയാൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ക്രതു/യജ്ഞശക്തി പോഷിപ്പിക്കപ്പെടുകയും സ്ഥിരപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു; കനാലുകൾ കുളത്തിലേക്ക് ചേരുന്നതുപോലെ ഫലങ്ങൾ യാഗത്തിലേക്ക് ഒഴുകിവരുന്നുവെന്ന് ഇടയജീവിതവും ജലപാതങ്ങളും സൂചിപ്പിക്കുന്ന ഉപമകളിലൂടെ വരച്ചുകാട്ടുന്നു. ശരിയായ സ്തുതിയും ദൈവിക കാവലും ചേർന്ന് ജീവിക്കുന്ന ക്രതുവിനെ സംരക്ഷിതമായി നിലനിർത്തുന്നു; ദുരന്തങ്ങൾ തള്ളപ്പെടുകയും യജമാനനിലേക്ക് ക്ഷേമവും സമൃദ്ധിയും പ്രവഹിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു എന്നതാണ് ഈ മന്ത്രസമൂഹത്തിന്റെ ദർശനം.
Mantras
Mantra 1
आ मन्द्रैरिन्द्र हरिभिर्याहि मयूररोमभिः मा त्वा के चिन्नि येमुरिन्न पाशिनो ऽति धन्वेव तां इहि
ആനന്ദകരമായ സ്തുതികളോടെ, ഹരി (താമ്ര) അശ്വങ്ങളോടെ, മയൂരപക്ഷസമമായ ശോഭയാൽ അലങ്കൃതനായി—ഹേ ഇന്ദ്രാ, വരിക; ബന്ധിപ്പിക്കുന്നവർ ആരും നിന്നെ തടയരുത്: വിശാല സമതലം കടന്നുപോകുന്നതുപോലെ, ആ പാതയിലൂടെ ഇവിടെ വരിക.
Mantra 2
वृत्रखादो वलं रुजः पुरां दर्मो अपामजः स्थाता रथस्य हर्योरभिस्वर इन्द्रो दृढा चिदारुजः
വൃത്രഭക്ഷകൻ, വലഭേദകൻ, പുരവിദാരകൻ, അപാംമജ (ജലബന്ധിതൻ) ആയ ഇന്ദ്രൻ—ഹരി അശ്വയുക്തമായ രഥത്തിൽ നിലകൊണ്ട്, ഉച്ചഘോഷത്തോടെ മുന്നേറി, ദൃഢമായതുപോലും തകർക്കുന്നു.
Mantra 3
गम्भीरां उदधींरिव क्रतुं पुष्यसि गा इव प्र सुगोपा यवसं धेनवो यथा ह्रदं कुल्या इवाशत
ഹേ (ദേവ), സമുദ്രംപോലെ ഗഹനമായ ക്രതു—യജ്ഞശക്തിയെ നീ പോഷിപ്പിക്കുന്നു; പശുക്കളെ വളർത്തുന്നതുപോലെ. സുസംരക്ഷിതമായി—യവസ (മേവു) നൽകി പാലിക്കുന്ന പാൽധേനുക്കളെപ്പോലെ. കുല്യാ (ചാലുകൾ) ഹ്രദ (കുളം) ലക്ഷ്യമാക്കി ഒഴുകുന്നതുപോലെ, ഫലങ്ങൾ നിനക്കുമീ യജ്ഞത്തിനുമെത്തി ആശ്രയിക്കുന്നു.
Frequently Asked Questions
The opening and framing intent is Rudra-directed stoma—awakening and praising Rudra as a manifest power for all sacrificers—while Agni and Indra function as supporting protectors who secure the rite and its results.
It is distributive: “to each community/tribe.” The chant presents Rudra’s praise as universally addressed, not restricted to one group of sacrificers.
They combine praise with rakṣā (protection): safeguarding offspring and household continuity, repelling calamities (whether ‘divine’ or hostile), and strengthening the yajña’s kratu so benefits converge on the sacrificer.