Dashati 1
Agni as the ritual nexus and Indra’s arrival/empowerment through Soma and praise
Agni
Invocatory and energizing—questioning/solemn at the start then increasingly triumphant and expansive
Ṛṣi attribution is not supplied here; identification normally follows the underlying Ṛgvedic sources for each mantra which are not fully provided in the input.
അഗ്നിയെ യാഗത്തിന്റെ മുഖം/ആസനമായി, യജമാനന്റെ പോഷണത്തിൽ ‘ആശ്രയിച്ച് നിലകൊള്ളുന്ന’ ദേവനായി ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു. തുടക്കത്തിൽ അഗ്നിയുടെ ദൈവബന്ധുത്വത്തെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്ന പോലെ ഗൗരവത്തോടെ അഭിസംബോധന ചെയ്ത്, പിന്നെ ബർഹിസിലേക്കു വേഗം വരുവാൻ വ്യക്തമായ ‘ഇങ്ങോട്ട് വരിക’ എന്ന വിളിയിലേക്കു മാറുന്നു. ഇന്ദ്രനെ (വിഷ്ണുവിനൊപ്പം) ബർഹിസിലേക്കു എത്തി സോമം പാനം ചെയ്ത്, സ്തോത്രത്തിന് പ്രതികരിച്ച് വൃഷ്ണ്യ-ശവസ് എന്ന പുരുഷബലം പ്രകടിപ്പിക്കുവാൻ വിളിക്കുന്നു. കുതിരകൾ പാഞ്ഞെത്തുന്ന സമീപനചിത്രം, സോമം ഉണർത്തുന്ന ശക്തി, ‘പഴയപോലെ’ എന്ന പാരമ്പര്യധ്വനിയോടെ ഇന്ദ്രന്റെ മഹത്വം ആഘോഷിച്ച് വിപുലീകരിക്കൽ—ഇവയൊക്കെയും ശരിയായി പരിപാലിച്ച അഗ്നിയും ഒരുക്കിയ ബർഹിസും സോമ-സ്തുതിയും മുഖേന ദേവന്മാർ യാഗത്തിൽ സന്നിഹിതരാകുന്നു; ദൈവശക്തി യജ്ഞത്തിന് പ്രതികരിച്ചാണ് വിരിയുന്നത്, അതിന് പുറത്തല്ല—എന്ന ബോധനയെ ഊന്നിപ്പറയുന്നു.
Mantras
Mantra 1
अभि प्र गोपतिं गिरेन्द्रमर्च यथा विदे मूनुं सत्यस्य सत्पतिम्
ഗോപതി—ഗിരീന്ദ്രൻ, ഗാനത്തിന്റെ അധിപൻ—അവനെ ഞങ്ങൾ സ്തുതിക്കുന്നു; സത്യത്തിന്റെ സത്യപതി ആയ ജ്ഞാനി (മൂനി)യെ ഞങ്ങൾ പ്രാപിക്കേണ്ടതിന്.
Mantra 2
त्वं जामिर्जनानामग्ने मित्रो असि प्रियः सखा सखिभ्य ईड्यः
ഹേ അഗ്നേ, നീ മനുഷ്യരുടെ ജാമി (ബന്ധു) ആകുന്നു; നീ മിത്രം, പ്രിയൻ, സഖാവ്; നിന്റെ സഖന്മാർക്കു നീ സ്തുത്യനും ആരാധ്യനും ആകുന്നു.
Mantra 3
इन्द्राय गाव आशिरं दुदुह्रे वज्रिणे मधु यत्सीमुपह्वरे विदत्
ഇന്ദ്രനുവേണ്ടി പശുക്കൾ ആശിര (തണുപ്പും തൃപ്തിയും നൽകുന്ന മിശ്രണം) പിഴിഞ്ഞൊഴുക്കി; വജ്രധാരിക്കായി മധുരപാനം—മധു—പിഴിഞ്ഞു; യാഗത്തിന്റെ ആഹ്വാനത്തിൽ (ഉപഹ്വരെ) അവൻ അതിനെ കണ്ടെത്തി പ്രാപിച്ചപ്പോൾ.
Frequently Asked Questions
It frames a ritual teaching: Agni ‘belongs’ to the one who tends him with fuel and offerings, so the sacrificer becomes Agni’s closest human relation in the rite.
They are a standard image for Indra’s swift approach; the verse functions as an invitation for Indra to come to the prepared barhis and accept the offering.
Indra–Viṣṇu appear as cooperative powers in Vedic praise; here their joint mention reinforces Indra’s greatness and the traditional support they give to the sacrifice.