Rig Veda 9.98.11: Mandala 9, Sukta 98, Mantra 11

Sukta 9.98

Devata: Soma Pavamāna

Samhita Patha (Devanagari)

ते प्रत्नासो व्युष्टिषु सोमाः पवित्रे अक्षरन् । अपप्रोथन्तः सनुतर्हुरश्चितः प्रातस्ताँ अप्रचेतसः ॥

Transliteration

té pratnā́so vyùṣṭiṣu sómāḥ pavítre akṣaran | apapròthantaḥ sanutár huráś citáḥ prā́tas tā́n ápracetasaḥ ||

Translation

ആ പ്രാചീന സോമങ്ങൾ, രാത്രികളുടെ ഉഷസ്സിൽ, പവിത്രം (പവിത്രക) വഴിയായി ഒഴുകി. വൈരത്തെ തള്ളിനീക്കി, മുകളിൽ നിന്നത് താഴേക്ക് അമർത്തി വീഴ്ത്തുന്നു—പ്രാതഃക്കാലത്ത്—അപ്രചേതസ് (യഥാർത്ഥ ബോധമില്ലാത്ത) ആ ചലനങ്ങൾ/പ്രവാഹങ്ങൾ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• ते: they (those)
• ते: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• प्रत्नासः: ancient, of old
• प्रत्नासः: कर्तृ (ते सोमाः इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: प्रत्न (प्रातिपदिक)

• व्यूष्टिषु: at the dawnings (in the breakings of day)
• व्यूष्टिषु: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: व्यूष्टि (प्रातिपदिक; √वस्/उष्-भावः ‘उषस्-प्रकाशः’)

• सोमाः: Soma-juices
• सोमाः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक)

• पवित्रे: in/through the filter (sieve)
• पवित्रे: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: पवित्र (प्रातिपदिक)

• अक्षरन्: they flowed, streamed
• अक्षरन्: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √क्षर् (क्षरणे)

• अपप्रोथन्तः: spreading out, expanding
• अपप्रोथन्तः: कर्तृ (ते सोमाः इत्यस्य सह-विशेषणम्)
• Type: Participle
• Root: √प्रथ् (प्रथने/विस्तारे) + अप- (उपसर्ग)

• सनुतः: from of old, since ancient times
• सनुतः: (कालवाचक-विशेषणम्)
• Type: Indeclinable
• Root: सनुत् (अव्यय/निपात; ‘प्राचीनतः/पुरा’)

• अर्हुः: they have been worthy / they are entitled
• अर्हुः: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √अर्ह् (अर्हणे)

• अश्चितः: unnoticed, unperceived
• अश्चितः: कर्तृ (ते सोमाः इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: अश्चित् (प्रातिपदिक; न- + √चित् ‘to notice/know’ अथवा ‘अ-चित्’ प्रकारः)

• प्रातः: in the morning
• प्रातः: (कालवाचक-अव्ययम्)
• Type: Indeclinable
• Root: प्रातः (अव्यय)

• तान्: them
• तान्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अप्रचेतसः: unwise, unheeding
• अप्रचेतसः: कर्तृ (अर्हुः इत्यस्य कर्तृ; ‘they, being unwise…’)
• Type: Adjective
• Root: अप्रचेतस् (प्रातिपदिक; अ- + प्रचेतस् ‘wise, attentive’)