Rig Veda 9.85.10: Mandala 9, Sukta 85, Mantra 10

Sukta 9.85

Devata: Soma Pavamāna

Chandas: Jagatī (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

दिवो नाके मधुजिह्वा असश्चतो वेना दुहन्त्युक्षणं गिरिष्ठाम् । अप्सु द्रप्सं वावृधानं समुद्र आ सिन्धोरूर्मा मधुमन्तं पवित्र आ ॥

Transliteration

divó nā́ke mádhu-jihvā asaścáto venā́ duhanty ukṣáṇaṃ giri-sthā́m | apsú drápsaṃ vāvṛdhānáṃ samudrá ā́ síndhor ūrmā́ mádhu-mantaṃ pavítra ā́ ||

Translation

ദിവ്യശിഖരത്തിൽ മധുജിഹ്വയും അശ്രാന്തവുമായ വേനശക്തികൾ ഉയരങ്ങളിൽ നിലകൊള്ളുന്ന വൃഷഭനെ ദോഹിക്കുന്നു. അപ്സുകളിൽ വളരുന്ന ദ്രപ്സം (ബിന്ദു) പോഷിക്കപ്പെടുന്നു; സമുദ്രത്തിൽ നിന്ന്, സിന്ധുവിന്റെ ഊർമിയിൽ നിന്ന്, മധുമന്തമായ സാരം പവിത്രം (ചാലനി)യിലേക്കു വരുന്നു.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• दिवः: of/from heaven
• दिवः: Apādāna (स्रोत/उद्गम-सम्बन्धः: ‘from heaven’)
• Type: Noun
• Root: दिव् (प्रातिपदिक: दिव्/द्यौ-)

• नाके: in the (heavenly) vault / in heaven
• नाके: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: नाक (प्रातिपदिक)

• मधुजिह्वाः: having honey(-like) tongues
• मधुजिह्वाः: Kartā
• Type: Adjective (epithet)
• Root: मधु-जिह्वा (समास: मधु + जिह्वा)

• असश्चतः: not lagging behind / not deviating
• असश्चतः: Kartā (मधुजिह्वाः इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Participle
• Root: सश्च् (धातु; ‘to follow/attend’), उपसर्ग: अ- (निषेध/विपरीतार्थ)

• वेनाः: the eager/impelling ones
• वेनाः: Kartā
• Type: Noun
• Root: वेन (प्रातिपदिक; ‘longing/impelling one’, वैदिक ‘desiring/striving’)

• दुहन्ति: they milk / draw forth
• दुहन्ति: Kriyā
• Type: Verb
• Root: दुह्

• उक्षणम्: the bull
• उक्षणम्: Karma
• Type: Noun
• Root: उक्षन् (प्रातिपदिक; ‘bull’)

• गिरिष्ठाम्: standing on the mountain
• गिरिष्ठाम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: गिरि-स्था (समास/उपपद: गिरि + स्था)

• अप्सु: in the waters
• अप्सु: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: अप् (प्रातिपदिक)

• द्रप्सम्: the drop / the shining drop
• द्रप्सम्: Karma
• Type: Noun
• Root: द्रप्स (प्रातिपदिक)

• वावृधानम्: grown, increasing
• वावृधानम्: Karma
• Type: Participle
• Root: वृध्

• समुद्रे: in the ocean
• समुद्रे: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: समुद्र (प्रातिपदिक)

• आ: towards, unto
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/निपात)

• सिन्धोः: of the river / of the Sindhu
• सिन्धोः: Apādāna/सम्बन्ध (उद्गम/सम्बन्धः)
• Type: Noun
• Root: सिन्धु (प्रातिपदिक)

• ऊर्मा: the wave
• ऊर्मा: Kartā
• Type: Noun
• Root: ऊर्मि (प्रातिपदिक)

• मधुमन्तम्: honeyed, sweet
• मधुमन्तम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: मधुमन्त् (प्रातिपदिक)

• पवित्रम्: the filter / strainer (soma-filter)
• पवित्रम्: Karma
• Type: Noun
• Root: पवित्र (प्रातिपदिक)

• आ: unto, to
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/निपात)