Rig Veda 9.62.16: Mandala 9, Sukta 62, Mantra 16

Sukta 9.62

Rishi: Traditionally attributed to a Soma-Pavamāna seer-family (often Kāśyapa/Āṅgirasa lineages in Book 9); exact r̥ṣi for 9.62 requires śākhā-anukramaṇī confirmation

Devata: Soma Pavamāna

Chandas: Gāyatrī (3 pādas of ~8 syllables; typical for many Pavamāna verses)

Samhita Patha (Devanagari)

पवमानः सुतो नृभिः सोमो वाजमिवासरत् । चमूषु शक्मनासदम् ॥

Transliteration

pavámānaḥ sutó nṛ́-bhiḥ sómo vā́jam-ivāsarat | camū́ṣu śákmanā́sadám ||

Translation

പവമാനനായി, മനുഷ്യശക്തികളാൽ സുതം ചെയ്യപ്പെട്ട സോമൻ ബലസമൃദ്ധിപോലെ ഒഴുകി പുറപ്പെട്ടു; ചമൂകളിൽ അവൻ തന്റെ ഫലപ്രദമായ ശക്തിയാൽ ഇരിക്കുന്നു—സജ്ജീകരിച്ച പാത്രങ്ങളിൽ തന്റെ ആസനം സ്വീകരിക്കുന്നു.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• पवमानः: the purifying (Soma), flowing/being purified
• पवमानः: कर्तृ (सोमस्य विशेषणम्; कर्ता-सम्बन्धी)
• Type: Adjective (epithet)
• Root: पवमान- (प्रातिपदिक; √पू/√पव् ‘शुद्धौ/पवने’ से वर्तमान कृदन्त)

• सुतः: pressed, expressed (Soma)
• सुतः: कर्तृ (सोमस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective/Participle
• Root: सुत- (√सु ‘अभिषवे/प्रसवे’ से क्त-प्रत्यय)

• नृभिः: by men, by the priests
• नृभिः: करण (यैः—‘by men/priests’)
• Type: Noun
• Root: नृ- (प्रातिपदिक)

• सोमः: Soma
• सोमः: कर्ता
• Type: Noun
• Root: सोम- (प्रातिपदिक)

• वाजम्: prize, strength, (victory-)booty
• वाजम्: कर्म (यत् प्राप्यते/गम्यते—‘prize/strength’)
• Type: Noun
• Root: वाज- (प्रातिपदिक)

• इव: like, as
• इव: — (उपमान-सम्बन्धे)
• Type: Indeclinable
• Root: इव (निपात)

• असरत्: he/it flowed, ran
• असरत्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √सृ (सरति) + अङ् (लुङ्, परस्मैपद)

• चमूषु: in the ladles/vats (pressing-vessels)
• चमूषु: अधिकरण (स्थाने—‘in the vats/bowls’)
• Type: Noun
• Root: चमू- (प्रातिपदिक)

• शक्मना: with strength, mightily
• शक्मना: करण (बलात्/शक्त्या—‘with might’)
• Type: Noun (instrumental of manner/means)
• Root: शक्मन्- (प्रातिपदिक; ‘बल/शक्ति’)

• सदम्: seat, abode, station
• सदम्: कर्म/गति-लक्ष्य (यत्र/यत् प्रति गमनम्—‘seat/abode’)
• Type: Noun
• Root: सद- (प्रातिपदिक; ‘आसन/निवास/सभा’)