Rig Veda 9.27.4: Mandala 9, Sukta 27, Mantra 4

Sukta 9.27

Devata: Soma Pavamāna (Indu)

Samhita Patha (Devanagari)

एष गव्युरचिक्रदत्पवमानो हिरण्ययुः । इन्दुः सत्राजिदस्तृतः ॥

Transliteration

eṣá gavyúr acikradat pávamāno hiraṇyá-yuḥ | índuḥ satrā́-jid ástṛtaḥ ||

Translation

ഈ പവമാന ഇന്ദു ഗവ്യൂ—പ്രകാശമുള്ള പശുക്കളെ അന്വേഷിക്കുന്നവൻ—ആയി ഘോഷിക്കുന്നു; ഹിരണ്യയു—സ്വർണപ്രകാശത്തിനായി ആകാംക്ഷിക്കുന്നവൻ—അവൻ സത്രാജിത്, അസ്തൃതഃ—അവിച്ഛിന്ന യുദ്ധത്തിൽ അച്യുതവിജയി—ആകുന്നു.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• एषः: this (one)
• एषः: Kartā
• Type: Pronoun (Demonstrative)
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → एष

• गव्युः: seeking cows / cow-winning
• गव्युः: Kartā (एषः इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective/Noun
• Root: गव्यु (प्रातिपदिक; गो-सम्बन्धी/गो-इच्छुक) ← गो

• अचिक्रदत्: cried out / roared
• अचिक्रदत्: Kriyā (मुख्यक्रिया)
• Type: Verb
• Root: √क्रन्द् (क्रन्दति ‘to cry out, roar’)

• पवमानः: purifying (Soma)
• पवमानः: Kartā (एषः इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Participle (Adjective/Noun)
• Root: पवमान (प्रातिपदिक) ← √पू (पुनाति ‘to purify’) [शानच्/मान-प्रत्ययः, वर्तमानकाले]

• हिरण्ययुः: gold-bearing / golden
• हिरण्ययुः: Kartā (एषः इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective/Noun
• Root: हिरण्ययु (प्रातिपदिक; हिरण्य-सम्बन्धी/हिरण्य-युक्त) ← हिरण्य

• इन्दुः: Indu, Soma
• इन्दुः: Kartā (पूर्वपादस्य कर्तृ-सम्बन्धः; ‘इन्दुः’ = ‘एषः’)
• Type: Noun
• Root: इन्दु (प्रातिपदिक; सोम) संभवतः √इन्द्/√इद् (दीप्ति/रस) परम्परागत-नाम

• सत्राजित्: ever-victorious / winning continuously
• सत्राजित्: Kartā (इन्दुः इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective/Noun
• Root: सत्राजित् (प्रातिपदिक; सत्र + जित्) ← सत्र (अव्यय/नाम) + √जि (जयति ‘to conquer’)

• अस्तृतः: unhindered / not laid low (unoverthrown)
• अस्तृतः: Kartā (इन्दुः इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Participle (Adjective)
• Root: √स्तृ (स्तृणाति/स्तरति ‘to spread, strew, lay low’) with नञ्-प्रत्ययार्थक ‘a-’ + क्त (past passive participle) → अ-स्तृत