Rig Veda 9.107.5: Mandala 9, Sukta 107, Mantra 5

Sukta 9.107

Devata: Soma Pavamāna

Samhita Patha (Devanagari)

दुहान ऊधर्दिव्यं मधु प्रियं प्रत्नं सधस्थमासदत् । आपृच्छ्यं धरुणं वाज्यर्षति नृभिर्धूतो विचक्षणः ॥

Transliteration

duhāná ū́dhar divyáṃ mádhu priyáṃ pratnáṃ sadhástham ā́sadat | āpṛ́cchyaṃ dharúṇaṃ vājī́ arṣati nṛ́bhir dhūtó vi-cákṣaṇaḥ ||

Translation

ദിവ്യമായ ഉദരം ദോഹനം ചെയ്‌തുകൊണ്ട്—പ്രിയ മധു—അവൻ പ്രാചീന സധസ്ഥം (സംഗമ-സ്ഥാനം) പ്രാപിച്ചു. ദൃഢമായ അധിഷ്ഠാനം തേടി, വാജ്യ (പ്രേരകശക്തി) ഒഴുകുന്നു; മനുഷ്യശക്തികളാൽ ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടവൻ, വിവേചനത്തിൽ വിശാലദൃഷ്ടി (വിചക്ഷണൻ) ആയി.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• दुहानः: milking, drawing (forth)
• दुहानः: कर्तृ
• Type: Verb (participle)
• Root: दुह् (धातु) → दुह् + शानच्

• ऊधः: udder
• ऊधः: कर्म
• Type: Noun
• Root: ऊधस् (प्रातिपदिक)

• दिव्यम्: heavenly, divine
• दिव्यम्: कर्म (विशेषण-रूपेण)
• Type: Adjective
• Root: दिव्य (प्रातिपदिक)

• मधु: sweet drink, honey (Soma)
• मधु: कर्म
• Type: Noun
• Root: मधु (प्रातिपदिक)

• प्रियम्: dear, pleasing
• प्रियम्: कर्म (विशेषण-रूपेण)
• Type: Adjective
• Root: प्रिय (प्रातिपदिक)

• प्रत्नम्: ancient, primeval
• प्रत्नम्: कर्म (विशेषण-रूपेण)
• Type: Adjective
• Root: प्रत्न (प्रातिपदिक)

• सधस्थम्: seat, common place/abode (ritual seat)
• सधस्थम्: कर्म/अधिकरण (गत्यर्थे लक्ष्य-स्थानम्)
• Type: Noun
• Root: सधस्थ (प्रातिपदिक)

• आसदत्: sat down upon, reached
• आसदत्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: आ-√सद् (सद्) (धातु)

• आपृच्छ्यम्: to be asked/consulted, worth asking
• आपृच्छ्यम्: कर्म (विशेषण-रूपेण)
• Type: Verbal adjective
• Root: आ-√पृच्छ् (पृच्छ्) + यत् (gerundive)

• धारुणम्: firm, supporting, steadfast
• धारुणम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: धारुण (प्रातिपदिक)

• वाजि: prize-winning, swift; the racer
• वाजि: कर्तृ
• Type: Adjective/Noun
• Root: वाजिन् (प्रातिपदिक)

• अर्षति: rushes, streams, moves swiftly
• अर्षति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √ऋष्/अर्ष् (गत्यर्थ) (धातु)

• नृभिः: by men, with men
• नृभिः: करण
• Type: Noun
• Root: नृ (प्रातिपदिक)

• धूतः: shaken, purified (by shaking/straining)
• धूतः: कर्तृ (वाजि/सोमस्य विशेषण)
• Type: Participle
• Root: √धू (धातु) → धू + क्त

• विचक्षणः: clear-sighted, discerning
• विचक्षणः: कर्तृ (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विचक्षण (प्रातिपदिक)