
Sukta 8.56
Kāṇva / Kāṇvāyana (uncertain from excerpt)
Indra
Not securely determinable from excerpt alone
ഈ ചെറുകാണ്വ സ്തോത്രം പ്രധാനമായും ഇന്ദ്രനെ “ചെന്നായപോലെ” ശക്തനായ രക്ഷകനായി സ്തുതിക്കുന്നു; അവന്റെ വിശാലവും ക്ഷയിക്കാത്തതുമായ ദാനം ഭക്തനായ അന്വേഷകനു വ്യക്തമായി പ്രകടമാകുന്നു. പശുക്കൾ, സേവനം, വിഭവങ്ങൾ തുടങ്ങിയ ദൃശ്യസമൃദ്ധിയെ ഇന്ദ്രന്റെ വ്യാപകശക്തിയുടെ അടയാളമായി ആഘോഷിക്കുന്നു. അവസാനം പ്രകാശമയമായ യാഗമാറ്റം: ജ്ഞാനമുള്ള ഹവിർവാഹകനായ അഗ്നി ഉണർന്ന്, സൂര്യന്റെ ദീപ്തി പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നു—ഇന്ദ്രന്റെ ദാനങ്ങളെ യാഗാഗ്നിയുടെ വെളിപ്പെടുത്തലുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു.
Mantra 1
प्रति ते दस्यवे वृक राधो अदर्श्यह्रयम् । द्यौर्न प्रथिना शवः ॥
ഹേ ബലവാൻ വൃക (വൃക), ദാസ്യവേ—സേവനമനുഷ്ഠിക്കുന്ന সাধകനോടു—നിന്റെ അക്ഷയ രാധഃ (സമൃദ്ധി) ദൃശ്യമാകുന്നു; ദ്യൗഃ (ആകാശം) തന്റെ വിശാല പ്രഥിനയിൽ എങ്ങനെ വ്യാപിക്കുന്നുവോ, അതുപോലെ നിന്റെ ശവഃ (ബലം, പ്രഭാവം) വെളിപ്പെടുന്നു.
Mantra 2
दश मह्यं पौतक्रतः सहस्रा दस्यवे वृकः । नित्याद्रायो अमंहत ॥
പൗതക്രത (ശുദ്ധീകരക സംകല്പമുള്ള) വൃക ദാസ്യവേയ്ക്കു സഹസ്രങ്ങളും എനിക്കു ദശവും ദാനമായി നൽകി; നിത്യ ആദ്രായഃ (അവിച്ഛിന്ന സമൃദ്ധിയുടെ ഉറവ)യിൽ നിന്ന് അവൻ റായഃ (ധനധാരകൾ) അമംഹത—വളർത്തി ഉയർത്തി.
Mantra 3
शतं मे गर्दभानां शतमूर्णावतीनाम् । शतं दासाँ अति स्रजः ॥
എനിക്കായി ശതം—ഗർദഭാനാം (ഭാരവാഹക ശക്തികളുടെ) ശതം; ശതം ഊർണാവതീനാം (ഊനധാരക പൂർണ്ണതകളുടെ) ശതം; ശതം ദാസാം—സ്രജഃ (മാലകൾ) അതിക്രമിക്കുന്നവർ: ഇങ്ങനെ ക്രമബദ്ധ സമൃദ്ധികൾ കർമത്തിനായി ആധാരങ്ങളായി ഒന്നിക്കുന്നു.
Mantra 4
तत्रो अपि प्राणीयत पूतक्रतायै व्यक्ता । अश्वानामिन्न यूथ्याम् ॥
അവിടെയും ഗതി മുന്നോട്ട് നയിക്കപ്പെട്ടു—പൂതക്രതായൈ (ശുദ്ധ-ഇച്ഛാശക്തി)ക്കായി വ്യക്തമായി പ്രകടമായി; കുതിരകളുടെ യൂഥത്തിൽ ക്രമബദ്ധമായ ഓട്ടംപോലെ—ശക്തികൾ ഒരൊറ്റ സുസ്വരമായ ഘടനയിൽ ഏകീകരിച്ചു.
Mantra 5
अचेत्यग्निश्चिकितुर्हव्यवाट् स सुमद्रथः । अग्निः शुक्रेण शोचिषा बृहत्सूरो अरोचत दिवि सूर्यो अरोचत ॥
അഗ്നി ഉണർന്നു—അറിയുന്നവൻ, ഹവ്യവാഹകൻ; അവൻ സുമദ്രഥ (ആനന്ദമയ രഥം) സഹിതം വരുന്നു. അവന്റെ പ്രകാശമുള്ള ശോചിഷാൽ മഹത്തായ സൂര്യൻ ദീപ്തമാകുന്നു; ദ്യൗവിൽ സൂര്യൻ തേജസ്സോടെ വെളിപ്പെടുന്നു.
It praises Indra as a powerful protector whose generous abundance becomes clearly visible to the devoted worshipper, and it links that blessing to the clarity brought by a well-kindled sacrificial fire.
The repeated “hundred” (śatam) is a Vedic way of expressing fullness and plenty—many supports and resources gathered in an ordered, sustaining way.
The closing verse functions like a ritual seal: Agni, the carrier of offerings, awakens and makes light manifest, showing that Indra’s gifts are stabilized and made luminous through the rite (yajña).
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.