Sukta 38
Sukta 8.38
Śyāvāśva Ātreya (Anukramaṇī attribution for this Indrāgnī hymn; consistent with 8.38 context)
Indrāgnī (Indra and Agni together)
Gāyatrī (8.38 is a gāyatrī hymn; short 3-pāda structure typical)
ഈ ഗായത്രീ ഛന്ദസ്സിലുള്ള സ്തോത്രം ഇന്ദ്രനെയും അഗ്നിയെയും ഒരുമിച്ച് ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു—ഇവർ യജ്ഞത്തിന്റെ ഇരട്ട ഋത്വിജ്-പുരോഹിതന്മാരായി, ജയശക്തികളായി, ‘ബലത്തിന്റെ പ്രവൃത്തികളിൽ’ (വാജേഷു കർമസു) യാഗത്തെ ഫലപ്രദവും സഫലവുമാക്കുന്നു. കവി അവർ ഹവിസ്സിനോടു ജാഗരൂകരാകുകയും, ഗായത്രീയുടെ ‘പഥത്തിൽ’ സഞ്ചരിക്കുന്ന സുസംസ്കൃത സ്തുതിയെ സ്വീകരിക്കുകയും, രക്ഷയും പ്രചോദിത വാണിയും നൽകുകയും ചെയ്യണമെന്ന് അപേക്ഷിക്കുന്നു; അവസാനം സമീപത്ത് സരസ്വതീയുടെ ശക്തിപകരുന്ന സാന്നിധ്യവും വ്യക്തമായി ആഹ്വാനിക്കുന്നു.
Mantras
Mantra 1
यज्ञस्य हि स्थ ऋत्विजा सस्नी वाजेषु कर्मसु । इन्द्राग्नी तस्य बोधतम् ॥
യജ്ഞത്തിന്റെ ഋത്വിജന്മാർ നിങ്ങളിരുവരും തന്നെയാകുന്നു; വാജങ്ങളെ (വിജയബലം) നൽകുന്ന കര്മ്മങ്ങളിൽ ജയശാലികൾ. ഹേ ഇന്ദ്ര-അഗ്നീ, ഇതിലേക്കു (ഞങ്ങളുടെ അർപ്പണത്തിലും ഭാവത്തിലും) ജാഗരൂകരാകുവിൻ.
Mantra 2
तोशासा रथयावाना वृत्रहणापराजिता । इन्द्राग्नी तस्य बोधतम् ॥
അർപ്പണത്തിൽ ആനന്ദിക്കുന്നവർ, രഥത്തിൽ ചലിക്കുന്നവർ, വൃത്രഹന്താക്കളും അജേയരുമായവരേ—ഹേ ഇന്ദ്ര-അഗ്നീ, ഇതിലേക്കു (ഞങ്ങളുടെ യജ്ഞവിധിയിലേക്കു) ജാഗരൂകരാകുവിൻ.
Mantra 3
इदं वां मदिरं मध्वधुक्षन्नद्रिभिर्नरः । इन्द्राग्नी तस्य बोधतम् ॥
ഈ മദിര മധു (സോമം) നിങ്ങളിരുവര്ക്കായി, ഹേ ബലവാന്മാരേ, നരന്മാർ അദ്രി (പേഷണശില)കളാൽ പിഴിഞ്ഞെടുത്തു. ഹേ ഇന്ദ്ര-അഗ്നീ, ഇതിലേക്കു ജാഗരൂകരാകുവിൻ (പാനം ചെയ്വിൻ).
Mantra 4
जुषेथां यज्ञमिष्टये सुतं सोमं सधस्तुती । इन्द्राग्नी आ गतं नरा ॥
ഇഷ്ടസിദ്ധിക്കായുള്ള യജ്ഞത്തിൽ നിങ്ങൾ ഇരുവരും ആനന്ദിക്കുവിൻ; സധസ്തുതിയിലെ സഹസ്തോത്രത്തിൽ പിഴിഞ്ഞ സോമം സ്വീകരിക്കുവിൻ. ഹേ ഇന്ദ്രാഗ്നീ, ഹേ നരാ (വീരദ്വയം), ഇവിടെ വരുവിൻ.
Mantra 5
इमा जुषेथां सवना येभिर्हव्यान्यूहथुः । इन्द्राग्नी आ गतं नरा ॥
ഈ സവനങ്ങളിൽ (സോമപിഴിയലുകളിൽ) നിങ്ങൾ ഇരുവരും ആനന്ദിക്കുവിൻ—ഇവയാൽ നിങ്ങൾ ഹവ്യങ്ങളെ വഹിച്ച് എത്തിക്കുന്നു. ഹേ ഇന്ദ്രാഗ്നീ, ഹേ നരാ (വീരദ്വയം), ഇവിടെ വരുവിൻ.
Mantra 6
इमां गायत्रवर्तनिं जुषेथां सुष्टुतिं मम । इन्द्राग्नी आ गतं नरा ॥
ഗായത്രീ-വർതനിയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന എന്റെ ഈ സുഷ്ടുതി—സുനിർമ്മിതമായ സ്തുതി—നിങ്ങൾ ഇരുവരും സ്വീകരിക്കുവിൻ. ഹേ ഇന്ദ്രാഗ്നീ, ഹേ നരാ (വീരദ്വയം), ഇവിടെ വരുവിൻ.
Mantra 7
प्रातर्यावभिरा गतं देवेभिर्जेन्यावसू । इन्द्राग्नी सोमपीतये ॥
പ്രഭാതത്തിന്റെ ഗതികളോടുകൂടി, ദേവന്മാരോടുകൂടി, ഹേ ജേന്യാവസൂ—ശ്രേഷ്ഠ മംഗളം കൊണ്ടുവരുന്ന ഇരുവരേ—ഇവിടെ വരുവിൻ. ഹേ ഇന്ദ്രാ-അഗ്നി, സോമപാനത്തിനായി (വരുവിൻ).
Mantra 8
श्यावाश्वस्य सुन्वतोऽत्रीणां शृणुतं हवम् । इन्द्राग्नी सोमपीतये ॥
ഇവിടെ സോമം പിഴിയുന്ന ശ്യാവാശ്വന്റെ, അതുപോലെ അത്രിമാരുടെ, ഹവം (ആഹ്വാനം) കേൾക്കുവിൻ. ഹേ ഇന്ദ്രാ-അഗ്നി, സോമപാനത്തിനായി.
Mantra 9
एवा वामह्व ऊतये यथाहुवन्त मेधिराः । इन्द्राग्नी सोमपीतये ॥
ഇങ്ങനെ തന്നേ ഞാൻ നിങ്ങളിരുവരെയും സഹായത്തിനായി ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു; മുൻപ് മേധിരർ—ജ്ഞാനികൾ—ആഹ്വാനം ചെയ്തതുപോലെ. ഹേ ഇന്ദ്രാ-അഗ്നി, സോമപാനത്തിനായി.
Mantra 10
आहं सरस्वतीवतोरिन्द्राग्न्योरवो वृणे । याभ्यां गायत्रमृच्यते ॥
സരസ്വതീശക്തിയോടെ വരുവുന്ന ഇന്ദ്ര–അഗ്നികളുടെ രക്ഷക സഹായത്തെ ഞാൻ ആഹ്വാനിച്ചു തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു; ഇവരാൽ ഗായത്രി (ഛന്ദസ്) നമ്മുടെ ഉള്ളിൽ ജീവന്തമായ ഋചയായി ഉച്ചരിക്കപ്പെടുന്നു.
Frequently Asked Questions
Indrāgnī means Indra and Agni invoked together as a single paired power—Indra bringing victory and protection, and Agni carrying offerings and perfecting the sacrifice.
Because the hymn is composed in the gāyatrī meter and treats that measured form of praise as a vehicle of power; the poet asks the gods to accept this “gāyatrī-course” stuti.
To call Indra and Agni to the ritual, have them “awaken” to the offering, and receive their help for successful action—protection, strength, and the effectiveness of sacred speech in the rite.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.