Rig Veda 8.27.21: Mandala 8, Sukta 27, Mantra 21

Sukta 8.27

Devata: Viśve Devāḥ / Ādityas (viśva-vedasaḥ)

Samhita Patha (Devanagari)

यदद्य सूर उदिते यन्मध्यंदिन आतुचि । वामं धत्थ मनवे विश्ववेदसो जुह्वानाय प्रचेतसे ॥

Transliteration

yád adyá sū́re údite yán madhyándina ātúci | vāmáṃ dháttha mánave viśva-vedaso júhvānāya prá-cetase ||

Translation

ഇന്ന് സൂര്യൻ ഉദിച്ചിരിക്കുമ്പോഴോ, അല്ലെങ്കിൽ മധ്യാഹ്നത്തിന്റെ താപ-മർദ്ദത്തിൽ, ഹേ വിശ്വവേദസോ, മനുഷ്യനുവേണ്ടി വാമം—ആഗ്രഹനീയമായ മംഗളം സ്ഥാപിക്കുവിൻ; ജുഹ്വാനായ—ജുഹൂകൊണ്ട് ആഹുതി അർപ്പിക്കുന്നവനുവേണ്ടി, പ്രചേതസേ—വ്യക്തവും മുന്നേറുന്നതുമായ ചേതനയുള്ളവനുവേണ്ടി.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• यत्: when/that which
• यत्: Adhikaraṇa (काल-सम्बन्धः) / सम्बन्धसूचक
• Type: Indeclinable
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) / यद्-शब्द

• अद्य: today/now
• अद्य: Adhikaraṇa (कालः)
• Type: Indeclinable
• Root: अद्य (अव्यय)

• सूरः: the Sun
• सूरः: Kartā (उदिते इति भावे) / विषयः
• Type: Noun
• Root: सूर (प्रातिपदिक)

• उदिते: at (the Sun’s) rising / when risen
• उदिते: Adhikaraṇa (काल/अवस्था: ‘at sunrise/when risen’)
• Type: Adjective
• Root: उद्-इ (धातु) → उदित (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• यत्: when/and when
• यत्: Adhikaraṇa (काल-सम्बन्धः) / सम्बन्धसूचक
• Type: Indeclinable
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• मध्यम्: mid- (middle)
• मध्यम्: Karma (आतुञ्चि इत्यस्य विशेषण-भागः) / काल-निर्देशः
• Type: Adjective
• Root: मध्य (प्रातिपदिक)

• दिनम्: day (midday)
• दिनम्: Karma (काल-परिमाणम्: ‘midday’)
• Type: Noun
• Root: दिन (प्रातिपदिक)

• आतुञ्चि: at the pressing-on (time); at midday’s drive
• आतुञ्चि: Adhikaraṇa (काल/अवस्था)
• Type: Indeclinable
• Root: आ-तुञ्च् (धातु; ‘to press/urge on, hasten’ वैदिक) → आतुञ्चि (कृदन्त/अव्ययीभाववत् प्रयोगः)

• वामम्: a boon/good thing
• वामम्: Karma (धत्थ इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: वाम (प्रातिपदिक)

• धत्थ: bestow (you two)
• धत्थ: Kriyā (मुख्य-क्रिया); कर्ता = (युवाम्) देवौ
• Type: Verb
• Root: धा (धातु) ‘to place, bestow’

• मनवे: to Manu
• मनवे: Sampradāna (दातृ-ग्रहणम्: ‘to Manu’)
• Type: Noun
• Root: मनु (प्रातिपदिक)

• विश्ववेदसो: O you two all-knowing ones
• विश्ववेदसो: Sambodhana (आह्वानम्)
• Type: Adjective
• Root: विश्ववेदस् (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/कर्मधारय: ‘all-knowing’)

• जुह्वानाय: to the one offering (sacrificing)
• जुह्वानाय: Sampradāna (यजमानाय: ‘to the offering one’)
• Type: Participle
• Root: हु (धातु) → जुह्वान (शतृ/शानच्-प्रकारः; वैदिक ‘offering’) + -आय

• प्रचेतसे: to the wise/foreknowing one
• प्रचेतसे: Sampradāna (विशेषण-सम्बन्धेन: ‘to the wise one’)
• Type: Noun
• Root: प्रचेतस् (प्रातिपदिक; ‘foreknowing, wise’)