Rig Veda 7.62.1: Mandala 7, Sukta 62, Mantra 1

Sukta 7.62

Rishi: Vasiṣṭha

Devata: Sūrya (with implicit relation to Ādityas’ order)

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

उत्सूर्यो बृहदर्चींष्यश्रेत्पुरु विश्वा जनिम मानुषाणाम् । समो दिवा ददृशे रोचमानः क्रत्वा कृतः सुकृतः कर्तृभिर्भूत् ॥

Transliteration

út sū́ryo bṛhád arcī́ṃṣy aśret purú víśvā jánima mā́nuṣāṇām | samó divā́ dadṛśe rócamānaḥ kratvā́ kṛtáḥ sukṛ́taḥ kartṛ́-bhir bhūt ||

Translation

സൂര്യൻ ഉയിർത്തെഴുന്നേൽക്കുന്നു; തന്റെ വിശാല കിരണങ്ങളെ വ്യാപിപ്പിക്കുന്നു; മനുഷ്യരുടെ അനേകം ജന്മങ്ങളെയും അവരുടെ സർവ്വ ‘ആകൽ’ (ഭവനം) യെയും അവൻ നിരീക്ഷിക്കുന്നു. പകലിൽ സമമായി അവൻ ദീപ്തനായി ദൃശ്യമാകുന്നു; ക്രതു (കർമ്മ-ഇച്ഛ) യാൽ രൂപിതനായി, കർത്താക്കളാൽ ‘സുകൃത’—പരിപൂർണ്ണ നിർമ്മിതി—ആയിത്തീരുന്നു.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• उत्: up; forth
• उत्: —
• Type: Indeclinable
• Root: उत् (उपसर्ग) / ud (उद्- ‘ऊर्ध्वं गमन’)

• सूर्यः: the Sun
• सूर्यः: Kartā
• Type: Noun
• Root: सूर्य (प्रातिपदिक)

• बृहत्: great
• बृहत्: Karma
• Type: Adjective
• Root: बृहन्त् (प्रातिपदिक)

• अर्चींषि: rays; flames
• अर्चींषि: Karma
• Type: Noun
• Root: अर्चिस् (प्रातिपदिक)

• अश्रेत्: he has set in motion / he has stretched forth
• अश्रेत्: —
• Type: Verb
• Root: श्रि (धातु) ‘आश्रयणे/गत्यर्थे’

• पुरु: much; many
• पुरु: —
• Type: Adjective
• Root: पुरु (अव्यय/विशेषण-प्रातिपदिक)

• विश्वा: all
• विश्वा: Karma
• Type: Adjective
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• जनिम: birth; generation; origin
• जनिम: Karma
• Type: Noun
• Root: जनि (प्रातिपदिक; ‘जन्म/उत्पत्ति’)

• मानुषाणाम्: of men; of humans
• मानुषाणाम्: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Noun
• Root: मानुष (प्रातिपदिक)

• समः: equal; uniform
• समः: Kartā (सूर्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: सम (प्रातिपदिक)

• दिवा: by day; in daytime
• दिवा: Adhikaraṇa (काल)
• Type: Noun
• Root: दिव् (प्रातिपदिक) ‘द्यौ/दिन’

• ददृशे: has appeared; has been seen
• ददृशे: —
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु) ‘दर्शने’

• रोचमानः: shining; radiant
• रोचमानः: Kartā (सूर्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective/Participle
• Root: रुच् (धातु) ‘दीप्तौ’ → रोचमान (शतृ/शानच्)

• क्रत्वा: by power of will; by resolve
• क्रत्वा: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: क्रतु (प्रातिपदिक)

• कृतः: made; fashioned
• कृतः: Kartā (सूर्यस्य विशेषणम्)
• Type: Participle
• Root: कृ (धातु) ‘करणे’ → कृत (कृदन्त)

• सुकृतः: well-made; well-wrought
• सुकृतः: Kartā (सूर्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: सु-कृत (प्रातिपदिक/कृदन्तसमास)

• कर्तृभिः: by the makers; by the doers
• कर्तृभिः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: कर्तृ (प्रातिपदिक)

• भूत्: became; came to be
• भूत्: —
• Type: Verb
• Root: भू (धातु) ‘सत्तायाम्’