Rig Veda 7.18.23: Mandala 7, Sukta 18, Mantra 23

Sukta 7.18

Rishi: Vasiṣṭha (Vasiṣṭha family book; traditional attribution for RV 7)

Devata: Indra (battle-aid and victorious force; Sudās/Paijavana context under Indra’s protection)

Chandas: Triṣṭubh (11-syllable cadence typical of heroic/polemical hymns)

Samhita Patha (Devanagari)

चत्वारो मा पैजवनस्य दानाः स्मद्दिष्टयः कृशनिनो निरेके । ऋज्रासो मा पृथिविष्ठाः सुदासस्तोकं तोकाय श्रवसे वहन्ति ॥

Transliteration

catvā́ro mā paijavánasya dā́nāḥ smáddiṣṭayaḥ kṛśaníno nireké | ṛjrā́so mā pṛthivíṣṭhāḥ sudā́sas tokáṃ tokā́ya śrávase vahanti ||

Translation

പൈജവനന്റെ നാലു ദാനങ്ങൾ എന്നെ മുന്നോട്ട് നയിക്കുന്നു—സുസംവിധിതവും മൂർച്ചയുള്ളതുമായ ശക്തികൾ, നിർണായകമായ വേർതിരിവിൽ. സുധാസന്റെ ഋജുഗാമിയായ, ഭൂമിയിൽ ഉറച്ച ശക്തികൾ എന്റെ വേണ്ടി ആത്മാവിന്റെ ‘കുഞ്ഞിനെ’ വഹിക്കുന്നു—കുഞ്ഞിന്റെ വളർച്ചയ്ക്കും ദീപ്തമായ യശസ്സിന്റെ വ്യാപ്തിക്കുമായി.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• चत्वारः: four
• चत्वारः: Kartā
• Type: Adjective (numeral)
• Root: चतुर् (संख्याशब्द-प्रातिपदिक)

• मा: me
• मा: Karma
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• पैजवनस्य: of Paijavana
• पैजवनस्य: Sambandha (genitive relation)
• Type: Noun (proper/tribal epithet)
• Root: पैजवन (प्रातिपदिक; जन/वंश-नाम)

• दानाः: gifts
• दानाः: Kartā (apposition to ‘चत्वारः’)
• Type: Noun
• Root: दान (प्रातिपदिक; ‘gift, giving’)

• स्मत्: from me
• स्मत्: Apādāna
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• दिष्टयः: missiles/shafts
• दिष्टयः: Kartā
• Type: Noun
• Root: दिष्टि (प्रातिपदिक; ‘direction/aim, ordinance; (here) missiles/shafts’)

• कृशनिनः: the gaunt ones (foes)
• कृशनिनः: Kartā (apposition/qualifier of ‘दिष्टयः’ or implied foes)
• Type: Adjective (substantivized)
• Root: कृशनिन् (प्रातिपदिक; ‘lean/gaunt’; also epithet of foes)

• निरेके: they left/abandoned
• निरेके: Kriyā
• Type: Verb
• Root: नि + रिक् (धातु ‘to leave, empty, separate’; here as finite verb)

• ऋज्रासः: the Ṛjras (warriors/men called Ṛjra)
• ऋज्रासः: Kartā
• Type: Noun/Adjective (substantivized)
• Root: ऋज्र (प्रातिपदिक; ‘ruddy/bright’; as tribal/warrior epithet)

• मा: me
• मा: Karma
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• पृथिविष्ठाः: earth-standing, firm on the ground
• पृथिविष्ठाः: Kartā (qualifier of ‘ऋज्रासः’)
• Type: Adjective
• Root: पृथिवि-स्था (समास; ‘standing on the earth’)

• सुदासः: Sudās
• सुदासः: Kartā (of following verb)
• Type: Noun (proper name)
• Root: सुदास (प्रातिपदिक; राजा/नृप-नाम)

• तोकम्: offspring, child
• तोकम्: Karma
• Type: Noun
• Root: तोक (प्रातिपदिक)

• तोकाय: for (his) offspring
• तोकाय: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: तोक (प्रातिपदिक)

• श्रवसे: for fame
• श्रवसे: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: श्रवस् (प्रातिपदिक; ‘fame, glory’)

• वहन्ति: they carry/bring
• वहन्ति: Kriyā
• Type: Verb
• Root: वह् (धातु)