Rig Veda 6.75.9 — Mandala 6, Sukta 75, Mantra 9

Sukta 6.75

Rishi: Bharadvāja (Bārhaspatya) tradition

Devata: Pitṛs (Fathers/Ancestors) as protective and empowering powers

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

स्वादुषंसदः पितरो वयोधाः कृच्छ्रेश्रितः शक्तीवन्तो गभीराः । चित्रसेना इषुबला अमृध्राः सतोवीरा उरवो व्रातसाहाः ॥

Transliteration

svā́du-saṃsádaḥ pitáro vayaḥ-dhā́ḥ kṛ́cchra-śritáḥ śaktī́vanto gabhīrā́ḥ | citrá-senā iṣú-balā amṛ́dhrāḥ sató-vīrā urávo vrāta-sāhā́ḥ ||

Translation

ഹേ പിതരേ, സ്വാദു-സംസദ് (മധുരസഭ) ഉള്ളവരേ, വയോധാ (ജീവവൃദ്ധിയെ ധാരിക്കുന്നവർ), കൃച്ഛ്രത്തിൽ ആശ്രിതരായി നിലകൊള്ളുന്ന—ഗംഭീരരും ശക്തിവാന്മാരും! ചിത്രസേന (വിവിധ സൈന്യങ്ങളുള്ളവർ), ഇഷുബല (അമ്പുബലത്തിൽ പ്രബല), അമൃധ്ര (വഞ്ചനയില്ലാത്ത) — സതോവീര (സത്യവീര), ഉറവ (വിശാലസ്വഭാവ), വ്രാതസാഹ (വ്രാതങ്ങളുടെ വലയത്തെ ജയിക്കുന്നവർ) ആകുന്നു.

Word by Word

• स्वादुषंसदः: sweet-voiced / sweet-sounding (in assembly)
• स्वादुषंसदः: विशेषण (कर्तृपदस्य)
• Type: Adjective
• Root: स्वादु- (प्रा.) + संसद् (प्रा.)

• पितरः: the Fathers (ancestral fathers)
• पितरः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रा.)

• वयोधाः: bestowing vigor/life (strength-givers)
• वयोधाः: विशेषण (पितरः)
• Type: Adjective
• Root: वयस् (प्रा.) + धा (धातु) → धा (कृदन्त-प्रा.)

• कृच्छ्रेश्रितः: resorting to (us) in hardship / approached in distress
• कृच्छ्रेश्रितः: विशेषण (पितरः)
• Type: Adjective
• Root: कृच्छ्र (प्रा.) + श्रि (धातु) → श्रित (कृदन्त)

• शक्तीवन्तः: armed with spears / spear-possessing
• शक्तीवन्तः: विशेषण (पितरः)
• Type: Adjective
• Root: शक्ति (प्रा.) + वन्त् (तद्धित)

• गभीराः: deep, profound
• गभीराः: विशेषण (पितरः)
• Type: Adjective
• Root: गभीर (प्रा.)

• चित्रसेनाः: of splendid hosts / having brilliant armies
• चित्रसेनाः: विशेषण (पितरः)
• Type: Adjective
• Root: चित्र (प्रा.) + सेना (प्रा.)

• इषुबलाः: strong in arrows / having arrow-power
• इषुबलाः: विशेषण (पितरः)
• Type: Adjective
• Root: इषु (प्रा.) + बल (प्रा.)

• अमृध्राः: unfailing, uninjuring / not negligent
• अमृध्राः: विशेषण (पितरः)
• Type: Adjective
• Root: अ- (निषेध) + मृध्र (प्रा.)

• सतोवीराः: having true/brave heroes / with good heroes
• सतोवीराः: विशेषण (पितरः)
• Type: Adjective
• Root: सतस्/सत् (प्रा.) + वीर (प्रा.)

• उरवः: wide, broad, spacious
• उरवः: विशेषण (पितरः)
• Type: Adjective
• Root: उरु (प्रा.)

• व्रातसाहाः: conquering/overpowering the troop (host-subduers)
• व्रातसाहाः: विशेषण (पितरः)
• Type: Adjective
• Root: व्रात (प्रा.) + सह (धातु) → साह (कृदन्त-प्रा.)