
Sukta 6.75
Bharadvāja (traditional for RV 6.75, the ‘armor/bow’ hymn)
Weapons/Armor (Varman), martial protection (often treated as addressed power rather than a personal god)
Triṣṭubh (common for this sukta; exact scan recommended)
ഋഗ്വേദം 6.75 യുദ്ധരക്ഷാ സൂക്തമാണ്; യോദ്ധാവിന്റെ ഉപകരണങ്ങളെ—കവചം, ധനുസ്സ്, അമ്പുകൾ, രഥോപകരണങ്ങൾ—പവിത്രീകരിച്ച് അവനെ അജയ്യമായ ശക്തിയുടെ കവചത്തിൽ പൊതിയുന്നു. സജീവമായ യുദ്ധഭൂമി ദൃശ്യങ്ങളിൽ നിന്ന് തുടങ്ങി, പല ദൈവിക ഏജൻസികളിൽ നിന്നുള്ള പാളിപാളിയായ സംരക്ഷണം ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു. അവസാനം, പരമ സംരക്ഷണം ബ്രഹ്മൻ തന്നെയാണെന്നും—പവിത്ര വാക്ക് അകത്തള കവചമാണെന്നും പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു.
Mantra 1
जीमूतस्येव भवति प्रतीकं यद्वर्मी याति समदामुपस्थे । अनाविद्धया तन्वा जय त्वं स त्वा वर्मणो महिमा पिपर्तु ॥
മേഘത്തിന്റെ മുഖംപോലെ അതിന്റെ രൂപം തോന്നുന്നു, കവചധാരി യുദ്ധത്തിന്റെ മടിയിൽ പ്രവേശിക്കുമ്പോൾ. കുത്തുപിടിക്കാത്ത ശരീരത്തോടെ നീ ജയിക്ക; കവചത്തിന്റെ മഹിമ നിന്നെ നിറച്ചു പൂർണ്ണനാക്കി അഖണ്ഡനാക്കട്ടെ.
Mantra 2
धन्वना गा धन्वनाजिं जयेम धन्वना तीव्राः समदो जयेम । धनुः शत्रोरपकामं कृणोति धन्वना सर्वाः प्रदिशो जयेम ॥
ധനുസ്സിനാൽ ഞങ്ങൾ ഗാവുകളെ (പ്രകാശകിരണങ്ങളെ) ജയിക്കട്ടെ; ധനുസ്സിനാൽ യുദ്ധം ജയിക്കട്ടെ; ധനുസ്സിനാൽ തീക്ഷ്ണ സമരങ്ങൾ ജയിക്കട്ടെ. ധനുസ്സ് ശത്രുവിന്റെ ഇച്ഛയെ അകറ്റുന്നു; ധനുസ്സിനാൽ ഞങ്ങൾ എല്ലാ ദിക്കുകളെയും—ചൈതന്യത്തിന്റെ ഗതിക്ഷേത്രങ്ങളെയും—ജയിക്കട്ടെ.
Mantra 3
वक्ष्यन्तीवेदा गनीगन्ति कर्णं प्रियं सखायं परिषस्वजाना । योषेव शिङ्क्ते वितताधि धन्वञ्ज्या इयं समने पारयन्ती ॥
ആഗ്രഹഭരിതയായ സ്ത്രീപോലെ അവൾ വീണ്ടും വീണ്ടും ചെവിയിലേക്കു വരുന്നു, പ്രിയസഖനെ आलിംഗനം ചെയ്യുന്നു. ഭാര്യപോലെ അവൾ സ്വയം അലങ്കരിക്കുന്നു—ധനുസ്സിന്മേൽ വലിച്ചുനീട്ടിയ ഈ ധനുർജ്യാ, സമരത്തിൽ കടത്തിവിടുന്നവൾ.
Mantra 4
ते आचरन्ती समनेव योषा मातेव पुत्रं बिभृतामुपस्थे । अप शत्रून्विध्यतां संविदाने आर्त्नी इमे विष्फुरन्ती अमित्रान् ॥
സമരത്തിൽ സ്ത്രീപോലെ സഞ്ചരിക്കുന്നതുപോലെ, അമ്മപോലെ മകനെ മടിയിൽ ധരിക്കുന്നതുപോലെ—ഒരുമനസ്സോടെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ധനുസ്സിന്റെ ഈ രണ്ടു അറ്റങ്ങൾ ശത്രുക്കളെ കുത്തി അകറ്റട്ടെ. വിറയുന്ന ഈ രണ്ടു ആർത്നീ (ബാഹു/അറ്റങ്ങൾ) അമിത്രശക്തികളെ തകർത്തുകളയട്ടെ.
Mantra 5
बह्वीनां पिता बहुरस्य पुत्रश्चिश्चा कृणोति समनावगत्य । इषुधिः सङ्काः पृतनाश्च सर्वाः पृष्ठे निनद्धो जयति प्रसूतः ॥
അനേകരുടെ പിതാവും സമൃദ്ധിയുടെ പുത്രനും—സമരസമ്മുഖത്തിലേക്ക് കടന്ന് അവൻ എല്ലാം രൂപപ്പെടുത്തി ക്രമപ്പെടുത്തുന്നു. ഇഷുധി (അമ്പുതൂൺ), സംകാ (കവചം/ബന്ധനം) എന്നിവയും എല്ലാ യുദ്ധങ്ങളും പിറകിൽ കെട്ടിയതുപോലെ; പ്രസൂതൻ (പ്രേരിതൻ) ആയ യോദ്ധാവ് ജയിക്കുന്നു.
Mantra 6
रथे तिष्ठन्नयति वाजिनः पुरो यत्रयत्र कामयते सुषारथिः । अभीशूनां महिमानं पनायत मनः पश्चादनु यच्छन्ति रश्मयः ॥
രഥത്തിൽ നിൽക്കുമ്പോൾ സുസാരഥി വാജിൻ (കുതിരകൾ)നെ മുന്നോട്ട് നയിക്കുന്നു—അവൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നിടത്തൊക്കെയും. അഭീശു (ലഗാം/രശ്മി)കളുടെ മഹിമ പാടുക; രശ്മികൾ (രേഖകൾ/കിരണങ്ങൾ) മനസ്സിന്റെ പിന്നാലെ അനുഗമിച്ച് അതിനെ പിടിച്ചുനിര്ത്തുന്നു.
Mantra 7
तीव्रान्घोषान्कृण्वते वृषपाणयोऽश्वा रथेभिः सह वाजयन्तः । अवक्रामन्तः प्रपदैरमित्रान्क्षिणन्ति शत्रूँरनपव्ययन्तः ॥
തീവ്രഘോഷങ്ങൾ ഉയർത്തുന്ന വൃഷപാണി (ബലഹസ്ത) അശ്വങ്ങൾ; രഥങ്ങളോടൊപ്പം യോജിച്ച് അവർ വാജ (ശക്തി-സമൃദ്ധി) കൊണ്ടുവരുന്നു. മുന്നോട്ടുള്ള പാദചുവടുകളാൽ അവർ അമിത്ര (വൈരി)ങ്ങളെ അമർത്തി, ശത്രുബലങ്ങളെ ക്ഷയിപ്പിക്കുന്നു—യാത്രയിൽ നിന്ന് ഒരിക്കലും വഴിമാറാതെ.
Mantra 8
रथवाहनं हविरस्य नाम यत्रायुधं निहितमस्य वर्म । तत्रा रथमुप शग्मं सदेम विश्वाहा वयं सुमनस्यमानाः ॥
ഈ ഹവിസ്സിന്റെ സ്ഥാനത്തിന് ‘രഥവാഹന’ എന്ന നാമം; അവിടെ അതിന്റെ ആയുധവും അതിന്റെ വർമ്മം (കവചം)യും നിഹിതമായി വെച്ചിരിക്കുന്നു. അവിടെ ഞങ്ങൾ വിജയരഥത്തിനരികെ സമീപിച്ചു, ശഗ്മ (ശുഭ-മംഗളകര)മായി ഇരിക്കട്ടെ—വിശ്വാഹാ (എല്ലാ ദിവസവും) സുമനസ്യ (സ്വച്ഛവും സമന്വിതവുമായ മനസ്) ധരിച്ചുകൊണ്ട്.
Mantra 9
स्वादुषंसदः पितरो वयोधाः कृच्छ्रेश्रितः शक्तीवन्तो गभीराः । चित्रसेना इषुबला अमृध्राः सतोवीरा उरवो व्रातसाहाः ॥
ഹേ പിതരേ, സ്വാദു-സംസദ് (മധുരസഭ) ഉള്ളവരേ, വയോധാ (ജീവവൃദ്ധിയെ ധാരിക്കുന്നവർ), കൃച്ഛ്രത്തിൽ ആശ്രിതരായി നിലകൊള്ളുന്ന—ഗംഭീരരും ശക്തിവാന്മാരും! ചിത്രസേന (വിവിധ സൈന്യങ്ങളുള്ളവർ), ഇഷുബല (അമ്പുബലത്തിൽ പ്രബല), അമൃധ്ര (വഞ്ചനയില്ലാത്ത) — സതോവീര (സത്യവീര), ഉറവ (വിശാലസ്വഭാവ), വ്രാതസാഹ (വ്രാതങ്ങളുടെ വലയത്തെ ജയിക്കുന്നവർ) ആകുന്നു.
Mantra 10
ब्राह्मणासः पितरः सोम्यासः शिवे नो द्यावापृथिवी अनेहसा । पूषा नः पातु दुरितादृतावृधो रक्षा माकिर्नो अघशंस ईशत ॥
ബ്രാഹ്മണ പിതാക്കന്മാർ—സോമ്യ (സോമപൂർണ്ണ) പൂർവ്വികർ—ഞങ്ങളോടു ശിവ (കൃപാലു) ആയിരിക്കട്ടെ; ദ്യാവാ-പൃഥിവീ ഞങ്ങൾക്ക് അനേഹസ (അനാകുല) വിശാലത നൽകട്ടെ. ഋതാവൃധ പൂഷൻ ഞങ്ങളെ ദുരിതത്തിൽ നിന്ന് കാക്കട്ടെ; രക്ഷിക്കണമേ—അഘശംസ (ദുഷ്ടവാക്ക് പറയുന്ന) ആരും ഞങ്ങളിലേൽ അധികാരം ചെലുത്താതിരിക്കട്ടെ.
Mantra 11
सुपर्णं वस्ते मृगो अस्या दन्तो गोभिः संनद्धा पतति प्रसूता । यत्रा नरः सं च वि च द्रवन्ति तत्रास्मभ्यमिषवः शर्म यंसन् ॥
അവൾ സുപർണം (സുന്ദരചിറകുള്ള പക്ഷി) ധരിക്കുന്നു; അവളുടെ ‘പല്ല്’ മൃഗം (വന്യമൃഗം) പോലെയാണ്; ഗോഭിഃ (ഗോങ്ങൾ—കിരണങ്ങൾ) കൊണ്ട് സംനദ്ധയായി, പ്രസൂതയായി അവൾ പറന്നു പുറപ്പെടുന്നു. എവിടെ നരർ ഒരുമിച്ച് ഓടിയും പിന്നെ ചിതറുകയും ചെയ്യുന്നുവോ, അവിടെ ഞങ്ങൾക്ക് ഇഷവഃ (അമ്പുകൾ) ശർമ (ആശ്രയ-രക്ഷ) നൽകട്ടെ; ദിശിത ശക്തികൾ സംരക്ഷണമാകട്ടെ, ഹാനിയാകരുത്.
Mantra 12
ऋजीते परि वृङ्धि नोऽश्मा भवतु नस्तनूः । सोमो अधि ब्रवीतु नोऽदितिः शर्म यच्छतु ॥
ഹേ ഋജീതേ (നേരെയാക്കുന്നവനേ), ഞങ്ങളെ ചുറ്റി വളർത്തി കാക്കുക; അശ്മാ (കല്ല്) ഞങ്ങളുടെ തനൂഃ (ദേഹം) ആകട്ടെ. സോമഃ ഞങ്ങളിലധി (അന്തരത്തിൽ) വാക്ക് പറയട്ടെ; അദിതിഃ ശർമ (ശാന്തി-ആശ്രയം) നൽകട്ടെ.
Mantra 13
आ जङ्घन्ति सान्वेषां जघनाँ उप जिघ्नते । अश्वाजनि प्रचेतसोऽश्वान्त्समत्सु चोदय ॥
അവർ കുന്നിൻമുകളിലെ പാളികളിലേക്കു ചാടിക്കയറുന്നു; അവരുടെ ജഘന (പിന്നാമ്പുറം) ലക്ഷ്യമാക്കി അടിക്കുന്നു. ഹേ അശ്വാജനി (കുതിരകളെ ജനിപ്പിക്കുന്നവനേ), ഹേ പ്രചേതസ് (സ്പഷ്ടജ്ഞാനശക്തിയേ), സമത്സു (യുദ്ധങ്ങളിൽ) അശ്വങ്ങളെ മുന്നോട്ട് ഓടിക്ക; ശക്തികളെ നിർണായക മുന്നേറ്റത്തിലേക്ക് പ്രേരിപ്പിക്ക.
Mantra 14
अहिरिव भोगैः पर्येति बाहुं ज्याया हेतिं परिबाधमानः । हस्तघ्नो विश्वा वयुनानि विद्वान्पुमान्पुमांसं परि पातु विश्वतः ॥
സർപ്പം തന്റെ ഭോഗങ്ങളാൽ (ചുരുളുകളാൽ) ഭുജത്തെ ചുറ്റുന്നതുപോലെ അവൻ ഭുജത്തെ ചുറ്റി, കൂടുതൽ ശക്തമായ ഹേതി (ശസ്ത്രം) തടഞ്ഞു നീക്കുന്നു. ‘ഹസ്തഘ്ന’—എല്ലാ ഉപായങ്ങളെയും അറിയുന്ന, പുരുഷ-ശക്തി—ആ പുരുഷനെ എല്ലാ ദിക്കുകളിലും കാത്തുരക്ഷിക്കട്ടെ.
Mantra 15
आलाक्ता या रुरुशीर्ष्ण्यथो यस्या अयो मुखम् । इदं पर्जन्यरेतस इष्वै देव्यै बृहन्नमः ॥
ചുവപ്പു വർണ്ണം പൂണ്ട, ദീപ്തമായ ശിരസ്സുള്ള, അയം (ഇരുമ്പ്) തന്നെയാണ് മുഖമായ ദേവി ‘ഇഷു’ (അമ്പ്)യ്ക്ക്—പർജന്യന്റെ രേതസ്സിൽ നിന്നു ജനിച്ചവൾക്ക്—ഈ മഹാനമസ്കാരം; അവൾ ദൈവിക ശക്തിയുടെ വേഗമേറിയ ഉപകരണം.
Mantra 16
अवसृष्टा परा पत शरव्ये ब्रह्मसंशिते । गच्छामित्रान्प्र पद्यस्व मामीषां कं चनोच्छिषः ॥
വിട്ടയക്കപ്പെട്ടവളായി, ദൂരത്തേക്ക് പറന്നു പോകുക, ഹേ ശരവ്യേ (അമ്പേ), ബ്രഹ്മംകൊണ്ട് സംശിത (മന്ത്രംകൊണ്ട് മൂർച്ചപ്പെടുത്തിയവളേ). ശത്രുക്കളുടെ അടുക്കൽ പോകുക, അവരിൽ പതിക്കുക—അവരിൽ ഒരാളെയും ശേഷിപ്പിക്കരുത്; എന്നാൽ നിന്റെ ശേഷിപ്പിൽ നിന്ന് എന്നെ രക്ഷിക്കണം.
Mantra 17
यत्र बाणाः सम्पतन्ति कुमारा विशिखा इव । तत्रा नो ब्रह्मणस्पतिरदितिः शर्म यच्छतु विश्वाहा शर्म यच्छतु ॥
അമ്പുകൾ ഒന്നിച്ചു ചേര்ந்து കനത്തതായി പതിക്കുന്നിടത്ത്—ശിഖയില്ലാത്ത കുമാരന്മാർ കൂട്ടമായി പാഞ്ഞുചേരുന്നതുപോലെ—അവിടെ ബ്രഹ്മണസ്പതിയും അദിതിയും ഞങ്ങൾക്ക് ശാന്തിയും ആശ്രയവും നൽകട്ടെ; സർവകാലവും സർവ്വവിധവും ആ രക്ഷ ഞങ്ങൾക്ക് നൽകട്ടെ.
Mantra 18
मर्माणि ते वर्मणा छादयामि सोमस्त्वा राजामृतेनानु वस्ताम् । उरोर्वरीयो वरुणस्ते कृणोतु जयन्तं त्वानु देवा मदन्तु ॥
ഹേ വീരാ, നിന്റെ മർമ്മസ്ഥാനങ്ങളെ ഞാൻ വർമ്മംകൊണ്ട് മൂടുന്നു; സോമരാജൻ നിന്നെ അമൃതത്വംകൊണ്ട് പൊതിയട്ടെ. വരുണൻ നിനക്കായി കൂടുതൽ വിശാലവും കൂടുതൽ സുരക്ഷിതവുമായ വിസ്താരം ഒരുക്കട്ടെ; ജയത്തിലേക്ക് മുന്നേറുന്ന നിന്നിൽ ദേവന്മാർ ആനന്ദിക്കട്ടെ.
Mantra 19
यो नः स्वो अरणो यश्च निष्ट्यो जिघांसति । देवास्तं सर्वे धूर्वन्तु ब्रह्म वर्म ममान्तरम् ॥
ഞങ്ങളുടേതായാലും അന്യനായാലും, ഞങ്ങളെ വീഴ്ത്താൻ ആരെങ്കിലും ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ—അവനെ എല്ലാ ദേവന്മാരും തകർത്തു പിന്തിരിപ്പിക്കട്ടെ; കാരണം എന്റെ ഉള്ളിൽ ബ്രഹ്മത്തിന്റെ വർമ്മമുണ്ട്—സത്യവാക്കിന്റെ രക്ഷാശക്തി.
It is a protection hymn that empowers a warrior’s armor and weapons through mantra, asking for an unpierced body, safe space, and the turning back of hostility.
The main addressed power is Varman—armor/weaponry as protective force—while the hymn also calls on Ancestors, Heaven-and-Earth, Pūṣan, and All Gods to complete the protection.
Beyond physical armor, the hymn says the strongest shield is brahman—the sacred, truth-charged Word—described as “my inner armor” that guards against enemies and fear.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.