Rig Veda Sukta 7
Mandala 6Sukta 77 Mantras

Sukta 7

Sukta 6.7

Devata

Agni Vaiśvānara

Chandas

Trishtubh (probable; requires metrical verification)

ഈ സൂക്തം വൈശ്വാനരനായ അഗ്നിയെ സ്തുതിക്കുന്നു—ഋതത്തിൽ (കോസ്മിക ക്രമത്തിൽ) നിന്നു ജനിച്ച, ‘സ്വർഗത്തിന്റെ ശിരസ്’ ആയി സ്ഥാപിതനായ, ഭൂമിയിൽ മാർഗദർശകശക്തിയായി പ്രകാശിക്കുന്ന സർവ്വവ്യാപിയായ അഗ്നി. അഗ്നിയെ ദർശി-രാജാവായും ജനങ്ങളുടെ ‘അതിഥി’യായും അവതരിപ്പിച്ച്, അവൻ ഹവികളെ മധ്യസ്ഥനായി ദേവന്മാരിലേക്കെത്തിക്കുന്നവൻ, ദീപ്തിമാന ലോകങ്ങളെ വിപുലീകരിക്കുന്നവൻ, അമൃതത്വത്തെ കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്നവൻ എന്നും പറയുന്നു; അതുവഴി ദേവന്മാരും മനുഷ്യരും ജീവൻ, ക്രമം, സംരക്ഷണം എന്നിവയിൽ പങ്കുചേരുന്നു.

Mantras

Mantra 1

मूर्धानं दिवो अरतिं पृथिव्या वैश्वानरमृत आ जातमग्निम् । कविं सम्राजमतिथिं जनानामासन्ना पात्रं जनयन्त देवाः ॥

ദേവന്മാർ ഋതത്തിൽ നിന്ന് ജനിച്ച വൈശ്വാനര അഗ്നിയെ ജനിപ്പിച്ചു—ദിവ്യത്തിന്റെ മൂർധാവ്, ഭൂമിയുടെ ഗതിയുടെ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശകൻ. കവി, സമ്രാട്, ജനങ്ങളുടെ അതിഥി—നമ്മുടെ ഉള്ളിലെ ഹവിസ്സിനായി അടുത്തും സന്നദ്ധവുമായ പാത്രം; അവനെ ദേവന്മാർ ജനിപ്പിച്ചു.

Mantra 2

नाभिं यज्ञानां सदनं रयीणां महामाहावमभि सं नवन्त । वैश्वानरं रथ्यमध्वराणां यज्ञस्य केतुं जनयन्त देवाः ॥

ദേവന്മാർ വൈശ്വാനരനെ യജ്ഞങ്ങളുടെ നാഭിയായി, സമൃദ്ധികളുടെ സദനമായി, മഹാ ആഹ്വാനത്തിന്റെ വിളിയായി സ്ഥാപിച്ചു. അധ്വരങ്ങളുടെ രഥപഥംപോലെ, യജ്ഞത്തിന്റെ കേതു—ധ്വജചിഹ്നം, മാർഗ്ഗദീപം—അവനെ ദേവന്മാർ ജനിപ്പിച്ചു.

Mantra 3

त्वद्विप्रो जायते वाज्यग्ने त्वद्वीरासो अभिमातिषाहः । वैश्वानर त्वमस्मासु धेहि वसूनि राजन्त्स्पृहयाय्याणि ॥

ഹേ അഗ്നി, നിന്നിൽ നിന്ന് ബലസമൃദ്ധിയുള്ള വിപ്രൻ ജനിക്കുന്നു; നിന്നിൽ നിന്ന് വൈരമതിയെ ജയിക്കുന്ന വീരശക്തികൾ ഉദ്ഭവിക്കുന്നു. ഹേ വൈശ്വാനര, ഹേ രാജൻ, ഞങ്ങളിലേയ്ക്ക് ആഗ്രഹ്യമായ വസുക്കളെ സ്ഥാപിക്കേണമേ—ഞങ്ങൾ ധരിക്കാൻ കൊതിക്കുന്ന നിധികളെ.

Mantra 4

त्वां विश्वे अमृत जायमानं शिशुं न देवा अभि सं नवन्ते । तव क्रतुभिरमृतत्वमायन्वैश्वानर यत्पित्रोरदीदेः ॥

ഹേ അമൃതനായ (അഗ്നി), നീ ജനിക്കുമ്പോൾ എല്ലാ ദേവന്മാരും നവജാത ശിശുവിനെ ചുറ്റിനിൽക്കുന്നതുപോലെ നിന്നെ ചുറ്റി ഒന്നിക്കുന്നു. ഹേ വൈശ്വാനര, നിന്റെ ക്രതുക്കൾ—സങ്കൽപശക്തികൾ—മൂലം അവർ അമൃതത്വം പ്രാപിക്കുന്നു; കാരണം നീ ആ രണ്ടു പിതാക്കളുടെയും ഇടയിൽ പ്രകാശിക്കുന്നു.

Mantra 5

वैश्वानर तव तानि व्रतानि महान्यग्ने नकिरा दधर्ष । यज्जायमानः पित्रोरुपस्थेऽविन्दः केतुं वयुनेष्वह्नाम् ॥

ഹേ വൈശ്വാനര, ഹേ അഗ്നി, നിന്റെ ആ മഹത്തായ വ്രതങ്ങൾ—വിധി-നിയമങ്ങൾ—ആരും ലംഘിക്കാനാവാത്തവയാണ്. നീ ആ രണ്ടു പിതാക്കളുടെയും മടിയിൽ ജനിക്കുമ്പോൾ, ദിവസങ്ങളുടെ ക്രമബദ്ധ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ (വയുനേഷു) നീ കേതു—മാർഗ്ഗദീപ്തി—യെ കണ്ടെത്തുന്നു.

Mantra 6

वैश्वानरस्य विमितानि चक्षसा सानूनि दिवो अमृतस्य केतुना । तस्येदु विश्वा भुवनाधि मूर्धनि वया इव रुरुहुः सप्त विस्रुहः ॥

ദർശകദൃഷ്ടി (ചക്ഷസാ) കൊണ്ട് വൈശ്വാനരനുവേണ്ടി സ്വർഗ്ഗത്തിന്റെ ഉയർന്ന പർവ്വതശൃംഗങ്ങൾ അളന്നു നിശ്ചയിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു—അമൃതന്റെ കേതു, ദീപ്തധ്വജം കൊണ്ട്. അവന്റെ തന്നെ ശിരസ്സിന്മേൽ സർവ്വ ഭുവനങ്ങളും സ്ഥാപിതമാണ്; ചിറകുള്ള ശക്തികളുപോലെ അവ ഉയരുന്നു—സപ്ത വിസ്രുഹ, വേർപിരിഞ്ഞൊഴുകുന്ന ഏഴ് പ്രവാഹങ്ങൾ, ഒരേയൊരു ജ്വാലയുടെ ബഹു-കിരണ ചലനങ്ങൾ.

Mantra 7

वि यो रजांस्यमिमीत सुक्रतुर्वैश्वानरो वि दिवो रोचना कविः । परि यो विश्वा भुवनानि पप्रथेऽदब्धो गोपा अमृतस्य रक्षिता ॥

സുക്രതു (ജ്ഞാനശക്തിയുള്ള) വൈശ്വാനര കവി രജാംസി—വിസ്താരങ്ങൾ—അളന്നു ക്രമപ്പെടുത്തി, ദ്യൗവിന്റെ പ്രകാശമയ ലോകങ്ങളെ വിശാലമായി തുറന്നു. സർവ്വ ഭുവനങ്ങളെയും ചുറ്റി വ്യാപിക്കുന്നവൻ—അദബ്ധ ഗോപാ, അമൃതസ്യ രക്ഷിതാ—അവൻ നമ്മുടെ ഉള്ളിൽ സത്യ-സത്തയെ സുരക്ഷിതമായി കാത്തുകൊള്ളുന്നു.

Frequently Asked Questions

He is Agni as the “universal” or all-pervading Fire—praised as a seer-king who lives among peoples as the honored guest and carries offerings to the gods.

It means Agni embodies cosmic order and truth: when the fire is kindled and honored rightly, it supports harmony, clarity, and the right working of the sacrifice and life.

It is used to invoke and establish the sacred fire at the start of a rite, asking Agni for protection, luminous understanding, and successful offering-carriage in household and sacrificial worship.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App