Rig Veda 6.4.2 — Mandala 6, Sukta 4, Mantra 2
Sukta 6.4
Rishi: Bharadvāja (Bārhaspatya)
Devata: Agni (Jātavedas; dawn-associated)
Chandas: Trishtubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
स नो विभावा चक्षणिर्न वस्तोरग्निर्वन्दारु वेद्यश्चनो धात् । विश्वायुर्यो अमृतो मर्त्येषूषर्भुद्भूदतिथिर्जातवेदाः ॥
Transliteration
sá no vibhā́vā cakṣáṇir na vástor agnír vandā́ru védyaś canó dhāt | viśvā́yur yó amṛ́to mártyeṣūṣár-bhūd bhūd átithir jā́tavedāḥ ||
Translation
ഞങ്ങളുടെ ദൂരദൂരത്തേക്കും പ്രകാശിക്കുന്ന അഗ്നി—ഉഷസ്സിലെ വിവേകദൃഷ്ടിപോലെ—ഞങ്ങൾക്ക് വന്ദ്യവും അറിയപ്പെടാവുന്നതുമായ (സാന്നിധ്യം) സ്ഥാപിക്കട്ടെ. സർവ്വജീവനായി, മർത്ത്യരിലും അമൃതനായ—ഉഷസ്സിനോടൊപ്പം ജനിച്ച—ആ ജാതവേദസ് ഞങ്ങളിലകത്ത് അതിഥിയായി വസിക്കട്ടെ.
Word by Word
सःhe (that one = Agni)
सः:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → स
नःfor us / to us
नः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
विभावाःthe all-shining one
विभावाः:
Kartā
TypeNoun (epithet)
Rootवि-भा (धातु) → विभावन्/विभावस् (प्रातिपदिक)
चक्षणिःthe seer / the one with sight
चक्षणिः:
Kartā
TypeNoun
Rootचक्ष् (धातु) → चक्षणि (प्रातिपदिक)
नlike / as
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
वस्तोःof the dwelling / of the house
वस्तोः:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootवस्तु/वस्तु (प्रातिपदिक) ~ वस् (धातु) ‘वासे’ → वस्तो (RV form)
अग्निःAgni
अग्निः:
Kartā
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
वन्दारुःthe praiser / worshipper
वन्दारुः:
Kartā
TypeNoun/Adjective
Rootवन्द् (धातु) → वन्दारु (प्रातिपदिक)
वेद्यःto be known / worthy to be recognized
वेद्यः:
Kartā
TypeAdjective (gerundive)
Rootविद् (धातु) → वेद्य (कृत्-प्रातिपदिक; -य)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
नःfor us / to us
नः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
धात्may he place / bestow
धात्:
—
TypeVerb
Rootधा (धातु) ‘धारणे/स्थापने’
विश्वायुःhaving all life / life for all
विश्वायुः:
Kartā
TypeAdjective (compound)
Rootविश्व (प्रातिपदिक) + आयु (प्रातिपदिक)
यःwho
यः:
Kartā
TypePronoun (relative)
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अमृतःimmortal
अमृतः:
Kartā
TypeAdjective
Rootअ-मृत (प्रातिपदिक)
मर्त्येषुamong mortals
मर्त्येषु:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootमर्त्य (प्रातिपदिक)
उषर्भुत्dawn-born / arising at dawn
उषर्भुत्:
Kartā
TypeAdjective/Noun (compound epithet)
Rootउषस् (प्रातिपदिक) + √भू (धातु) → भूत् (कृत्)
भूत्became / has become
भूत्:
—
TypeVerb
Rootभू (धातु) ‘भवने’
अतिथिःguest
अतिथिः:
Kartā
TypeNoun
Rootअतिथि (प्रातिपदिक)
जातवेदाःJātavedas (Agni, knower of all births)
जातवेदाः:
Kartā
TypeNoun (epithet)
Rootजात (√जन् क्त) + वेदस् (√विद्) → जातवेदस् (प्रातिपदिक)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.