Rig Veda 6.17.6: Mandala 6, Sukta 17, Mantra 6

Sukta 6.17

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya (traditional; needs confirmation)

Devata: Indra (with Angiras association)

Chandas: Trishtubh (likely; requires verification)

Samhita Patha (Devanagari)

तव क्रत्वा तव तद्दंसनाभिरामासु पक्वं शच्या नि दीधः । और्णोर्दुर उस्रियाभ्यो वि दृळ्होदूर्वाद्गा असृजो अङ्गिरस्वान् ॥

Sanskrit recitationRig Veda 6.17.6

Transliteration

táva krátvā táva tád daṃsanā́bhir āmā́su pakváṃ śácyā ní dīdhaḥ | aúrṇor dúra usríyābhyo ví dṛḷhó d ūrvā́d gā́ asṛjo áṅgirasvān ||

Translation

നിന്റെ ക്രതു (സങ്കൽപ്പം)കൊണ്ടും നിന്റെ ദംസന (ശക്തികൃത്യ)ങ്ങളാലും—ഫലപ്രദമായ നിന്റെ കഴിവാൽ—അപക്വത്തിൽ പക്വഫലം നീ സ്ഥാപിച്ചു; ഉസ്രിയകൾ (പ്രകാശമയികൾ)ക്കായി വാതിലുകൾ തുറന്നു, ദൃഢബന്ധനങ്ങളെ പിളർത്തി, ഊർവാ (വേലി/ആവരണം)യിൽ നിന്ന് ഗാവുകൾ—കിരണങ്ങൾ—അംഗിരസ്വാൻ എന്ന ഋഷിശക്തിയോടൊപ്പം മോചിപ്പിച്ചു.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• तव: of you / your
• तव: सम्बन्ध (genitival relation)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• क्रत्वा: by (your) resolve/power
• क्रत्वा: करण
• Type: Noun
• Root: क्रतु- (प्रातिपदिक)

• तव: of you / your
• तव: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्

• तत्: that
• तत्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• दंसनाभिः: with wondrous powers/deeds
• दंसनाभिः: करण
• Type: Noun
• Root: दंसना- (प्रातिपदिक; ‘wondrous deed/skill’)

• आमासु: among the unripe (things)
• आमासु: अधिकरण
• Type: Adjective (substantivized) / Noun
• Root: आम- (प्रातिपदिक; ‘raw, unripe’)

• पक्वम्: the ripe (thing)
• पक्वम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: पक्व- (प्रातिपदिक; PPP of √पच्)

• शच्या: by (your) power
• शच्या: करण
• Type: Noun
• Root: शची- (प्रातिपदिक; ‘might, power, skill’)

• नि: down, in; (intensifier with verb)
• नि: —
• Type: Indeclinable
• Root: नि (उपसर्ग/अव्यय)

• दीधः: you placed/established
• दीधः: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √धा (धा॒; ‘to put, place’), reduplicated aorist/ perfect-like Vedic form

• और्णोः: you covered/closed
• और्णोः: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √वृ (वृणोति/वृणुते; ‘to cover, enclose’; with augment-like ā- in Vedic: और्णोः)

• दुरः: the doors/gates
• दुरः: कर्म
• Type: Noun
• Root: दुर्/द्वार- (प्रातिपदिक; ‘door, gate’)

• उस्रियाभ्यः: for the ruddy cows / to the cows
• उस्रियाभ्यः: सम्प्रदान/अपादान (context: ‘for/to’ or ‘from’ the cows)
• Type: Noun
• Root: उस्रिया- (प्रातिपदिक; ‘ruddy cows’ / ‘dawns’ in some contexts; here cows)

• वि: apart, asunder, forth
• वि: —
• Type: Indeclinable
• Root: वि (उपसर्ग/अव्यय)

• दृळ्हः: firm/strong
• दृळ्हः: कर्तृ-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: दृळ्ह- (प्रातिपदिक; ‘firm, hard, strong’)

• उदूर्वात्: from the enclosure/pen
• उदूर्वात्: अपादान
• Type: Noun (with preverb-like ud-) / Indeclinable compound
• Root: उद्-ऊर्वा/ऊर्व- (प्रातिपदिक; ‘enclosure, pen, stall’; with ud- ‘out from’)

• गाः: the cows
• गाः: कर्म
• Type: Noun
• Root: गो- (प्रातिपदिक)

• असृजः: you released
• असृजः: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √सृज् (सृजति; ‘to release, let go’)

• अङ्गिरस्वान्: (you,) Aṅgiras-possessing / Aṅgiras-like
• अङ्गिरस्वान्: कर्तृ (सम्बोधन/विशेषण)
• Type: Adjective (epithet)
• Root: अङ्गिरस्-वत् (प्रातिपदिक; ‘possessing the Aṅgiras’ / ‘Aṅgiras-like’)