Rig Veda 5.87.6: Mandala 5, Sukta 87, Mantra 6

Sukta 5.87

Devata: Maruts

Chandas: Trishtubh (likely; needs verification)

Samhita Patha (Devanagari)

अपारो वो महिमा वृद्धशवसस्त्वेषं शवोऽवत्वेवयामरुत् । स्थातारो हि प्रसितौ संदृशि स्थन ते न उरुष्यता निदः शुशुक्वांसो नाग्नयः ॥

Transliteration

apā́ro vo mahimā́ vṛddha-śavasaḥ tveṣáṃ śávo’vatu evayā́marut | sthā́tāro hí pra-sitáu sam-dṛ́śi sthána te na uruṣyatā nidáḥ śuśukvā́ṃso nā́gnáyaḥ ||

Translation

അപരിമിതമാണ് നിങ്ങളുടെ മഹിമ, ഹേ വൃദ്ധശവസ്സ് (വർധിതബലമുള്ളവരേ); നിങ്ങളുടെ തീക്ഷ്ണ ശവ് (ബലം) രക്ഷിക്കട്ടെ, ഹേ മരുതുകളേ. കാരണം നിങ്ങൾ മുന്നേറ്റപ്രേരണയിൽ ദൃഢമായി നിലകൊള്ളുന്നു, പൊതുദർശനത്തിൽ ദൃശ്യമാകുന്നു; നിന്ദകരിൽ നിന്ന് ഞങ്ങളെ കാക്കുക—അഗ്നിപോലെ ജ്വലിക്കുന്നവരേ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अपारः: limitless, boundless
• अपारः: Kartā (विधेय-विशेषण; ‘महिमा’ का विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अ-पार (प्रातिपदिक; पार- ‘पार/सीमा’)

• वः: of you, your
• वः: Sambandha (सम्बन्ध/अधिकार: ‘your’)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• महिमा: greatness, majesty
• महिमा: Kartā (वाक्य-विषय)
• Type: Noun
• Root: महिमन् (प्रातिपदिक)

• वृद्धशवसः: O you of increased might
• वृद्धशवसः: Sambodhana (सम्बोधन: मरुतः)
• Type: Noun (epithet)
• Root: वृद्ध-शवस् (बहुव्रीहि/तत्पुरुष प्रातिपदिक)

• त्वेषम्: fierce, impetuous
• त्वेषम्: Karma (अवतु का कर्म)
• Type: Adjective
• Root: त्वेष (प्रातिपदिक)

• शवः: strength, might
• शवः: Karma (अवतु का कर्म; ‘त्वेषम्’ से विशेषित)
• Type: Noun
• Root: शवस् (प्रातिपदिक)

• अवत्: may it help/protect
• अवत्: Kriyā (विधेय क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अव् (धातु; ‘रक्षणे/पालने’)

• इव: like, as
• इव: (Upamā marker)
• Type: Indeclinable
• Root: इव

• याम: may we go/attain
• याम: Kriyā (प्रार्थना: ‘हम जाएँ’)
• Type: Verb
• Root: या (धातु; ‘गत्यर्थे’)

• मरुत्: O Marut (host of Maruts)
• मरुत्: Sambodhana
• Type: Noun
• Root: मरुत् (प्रातिपदिक)

• स्थातारः: standers, supporters
• स्थातारः: Kartā
• Type: Noun (agent)
• Root: स्था-तृ (कृदन्त; धातु √स्था ‘तिष्ठति’)

• हि: indeed, for
• हि: (Discourse particle)
• Type: Indeclinable
• Root: हि

• प्रसितौ: in the directing impulse/command
• प्रसितौ: Adhikaraṇa (स्थितेः देश/अवस्था)
• Type: Noun
• Root: प्र-सेतु/प्रसिति (प्रातिपदिक; ‘प्रेषण/नियमन’)

• संदृशि: in sight, in presence
• संदृशि: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: संदृश् (प्रातिपदिक; ‘दर्शन/दृष्टि’)

• स्थन: you stood / stand firm
• स्थन: Kriyā
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु)

• ते: they, those (you Maruts)
• ते: Kartā (अगली क्रिया ‘उरुष्यता’ के कर्ता)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम)

• नः: to us, for us
• नः: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• उरुष्यत: protect, make wide/safe
• उरुष्यत: Kriyā
• Type: Verb
• Root: उरुष्य् (धातु; ‘रक्षणे/विस्तारे’)

• निदः: reproaches, revilings
• निदः: Karma (उरुष्यत् का कर्म: ‘निन्दाओं से’—अर्थतः निन्दाओं को दूर करो)
• Type: Noun
• Root: निद् (प्रातिपदिक; ‘निन्दा/अपवाद’)

• शुशुक्वांसः: blazing, flashing, vigorously shining
• शुशुक्वांसः: Kartā (अग्नयः का विशेषण)
• Type: Adjective/Participle
• Root: √शुच्/शुशुक् (कृदन्त; परिपूर्ण/तीव्र-गति अर्थ; वैदिक परफेक्ट पार्टिसिपल)

• न: like
• न: (Comparison marker)
• Type: Indeclinable
• Root: न

• अग्नयः: fires
• अग्नयः: Kartā (उपमान; ‘अग्नियों की तरह’)
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)