Rig Veda 5.77.4 — Mandala 5, Sukta 77, Mantra 4
Sukta 5.77
Rishi: Atri (Ātreya) tradition (probable)
Devata: Aśvinau (Nasatyas)
Chandas: Triṣṭubh (probable; needs confirmation)
Samhita Patha (Devanagari)
यो भूयिष्ठं नासत्याभ्यां विवेष चनिष्ठं पित्वो ररते विभागे । स तोकमस्य पीपरच्छमीभिरनूर्ध्वभासः सदमित्तुतुर्यात् ॥
Transliteration
yó bhū́yiṣṭhaṃ nā́satyābhyāṃ vivéṣa cániṣṭhaṃ pitvó rárate vi-bhāgé | sá tókám asya pī́parac chamī́bhir anū́rdhva-bhāsaḥ sádám ít tutur yāt ||
Translation
നാസത്യന്മാരായ അശ്വിന്മാരെ ഏറ്റവും അധികം സേവിച്ചവനും, വിഭജനത്തിൽ ഏറ്റവും ചെറുതായ സോമപാനമെങ്കിലും അർപ്പിച്ചവനും—അവന്റെ സന്തതിയെ അവർ തങ്ങളുടെ ശാന്തശക്തികളാൽ പോഷിപ്പിക്കുന്നു; അവൻ, പ്രകാശങ്ങൾ അധോമുഖമാകാതെ, നിരന്തരം മുന്നോട്ട് നീങ്ങുന്നു.
Word by Word
यःwho (he who)
यः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
भूयिष्ठम्most, very much
भूयिष्ठम्:
Karma
TypeAdjective
Rootभूयस् (तुलनात्मक-प्रातिपदिक) → भूयिष्ठ (अतिशय)
नासत्याभ्याम्with/through the Nāsatyas (the Aśvins)
नासत्याभ्याम्:
Karaṇa
TypeNoun (dual deity name)
Rootनासत्य (प्रातिपदिक; अश्विनौ)
विवेषhas approached/has sought/has served
विवेष:
—
TypeVerb
Root√विष् (वेवेष्टि/विवेष) ‘सेव्/प्रवेश्/आश्रय्’ (परस्मै)
चनिष्ठम्least, very little
चनिष्ठम्:
Karma
TypeAdjective
Rootचनि (प्रातिपदिक; ‘अल्प/कनिष्ठ’ अर्थे) → चनिष्ठ (अतिशय)
पित्वःof drink/refreshment
पित्वः:
Sambandha
TypeNoun
Rootपित्व (प्रातिपदिक; ‘पान/पेय/पानस्य’), अथवा ‘पितृ’ इत्यस्य वैदिक-रूपसाम्यं; अत्र ‘पान’/‘पेय’ अर्थः प्रायः
ररतेrejoices/delights
ररते:
—
TypeVerb
Root√रम् (रमते) ‘आनन्द्/क्रीड्/रुच्’
विभागेin the distribution/at the share
विभागे:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootवि-भाग (प्रातिपदिक) < √भज् ‘विभज्/भागं दा’
सःhe
सः:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तोकम्offspring, child
तोकम्:
Karma
TypeNoun
Rootतोक (प्रातिपदिक)
अस्यof him
अस्य:
Sambandha
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पीपरत्may he nourish/fill
पीपरत्:
—
TypeVerb
Root√पॄ/√पृ (पिपर्ति/पीपरत्) ‘पूरय्/पोषय्’
शमीभिःwith blessings/with pacifications
शमीभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootशमी (प्रातिपदिक; ‘शान्ति/कल्याण/उपशमन’), बहुवचन-तृतीया
अनूर्ध्वभासःthose whose light is not turned upward (i.e., steady/downward-shining)
अनूर्ध्वभासः:
Kartā
TypeAdjective (epithet)
Rootअनूर्ध्व-भास (बहुव्रीहि/तत्पुरुष; भास् ‘दीप्ति’)
सदम्always
सदम्:
—
TypeIndeclinable
Rootसदम् (अव्यय; ‘सदा/नित्यं’)
इत्indeed, just
इत्:
—
TypeIndeclinable
Rootइत् (निपात)
तुbut/and
तु:
—
TypeIndeclinable
Rootतु (निपात)
तुतुर्यात्may he overcome/pass through/speed onward
तुतुर्यात्:
—
TypeVerb
Root√तुर्/√तॄ (वैदिक: ‘अतिक्रम्/तर्/शीघ्रं गम्’)
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.