
Sukta 5.68
Atri (Ātreya)
Mitra-Varuṇa
Gāyatrī (probable for this short verse; verify metrical count in editions)
ഈ ചെറുസൂക്തം ഋതം എന്ന വിശാലമായ സത്യ-ക്രമത്തെ നിലനിർത്തുന്ന മഹാസാർവഭൗമന്മാർ (മഹി-ക്ഷത്രൗ) ആയ മിത്രനും വരുണനും സ്തുതിക്കുന്നു. ആരാധകരെ ഭൂമിയിലും സ്വർഗ്ഗീയമായും സമൃദ്ധിയാൽ ശക്തിപ്പെടുത്തണമെന്നു അപേക്ഷിക്കുന്നു; മഴ, ഒഴുകുന്ന ജലങ്ങൾ, പോഷണം എന്നിവയിലൂടെ അവരുടെ പ്രവർത്തനം ചിത്രീകരിച്ച്, പൂർണതയ്ക്കായി “വിശാലമായ അടിത്തറ” സൃഷ്ടിക്കുന്നതായി വര്ണിക്കുന്നു.
Mantra 1
प्र वो मित्राय गायत वरुणाय विपा गिरा । महिक्षत्रावृतं बृहत् ॥
മിത്രനുവേണ്ടി പാടുവിൻ, വരുണനുവേണ്ടി—വിപാ ഗിരാ, വിവേകസമ്പന്നമായ വാണിയാൽ. അവർ മഹത്തായ ക്ഷത്രമുള്ളവർ; അവർ ബൃഹത് ഋതത്തെ സ്ഥാപിക്കുന്നു.
Mantra 2
सम्राजा या घृतयोनी मित्रश्चोभा वरुणश्च । देवा देवेषु प्रशस्ता ॥
ഇവർ ഇരുവരും സമ്രാട്ടുകൾ; ഇവരുടെ യോനി ഘൃതം—മിത്രനും വരുണനും ഒരുമിച്ച്. ദേവന്മാരിൽ പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്ന ദേവന്മാർ, ദീപ്തമായ ക്ഷത്രത്തിന്റെ അധിപതികൾ.
Mantra 3
ता नः शक्तं पार्थिवस्य महो रायो दिव्यस्य । महि वां क्षत्रं देवेषु ॥
ആ രണ്ടു (ദേവന്മാർ) ഭൂമിയിലെ മഹത്തായ റായയും ദിവ്യപരിപൂർണതയും നേടാൻ ഞങ്ങളെ ശേഷിയുള്ളവരാക്കട്ടെ. ദേവന്മാരിൽ നിങ്ങളുടെ ക്ഷത്രം മഹത്താണ്—അതേ നമ്മുടെ ഉള്ളിൽ ശക്തിയും അധിപത്യവും ആയി പ്രവർത്തിക്കട്ടെ.
Mantra 4
ऋतमृतेन सपन्तेषिरं दक्षमाशाते । अद्रुहा देवौ वर्धेते ॥
ഋതത്തെ ഋതംകൊണ്ടുതന്നെ അവർ ജയിക്കുന്നു; ഒരുമിച്ച് അവർ ത്വരിതവും തീക്ഷ്ണവുമായ ധീയും ക്രമീകരണശക്തിയായ ദക്ഷവും പ്രാപിക്കുന്നു. അദ്രുഹാ ആയ ആ രണ്ടു ദേവന്മാർ വർധിക്കുന്നു—നമ്മിൽ ഋത-ധർമ്മത്തെ ദൃഢമാക്കിക്കൊണ്ട്.
Mantra 5
वृष्टिद्यावा रीत्यापेषस्पती दानुमत्याः । बृहन्तं गर्तमाशाते ॥
വൃഷ്ടിയുടെ ദ്യാവാ, ഒഴുക്കിന്റെ ആപഃ—പോഷണത്തിന്റെ ആ രണ്ടു പതികൾ, ദാനുമതീ സമൃദ്ധിയാൽ സമ്പന്നർ—വിശാലമായ ഗർത്തത്തെ പ്രാപിക്കുന്നു; പരിപൂർണതകൾ ധരിക്കാവുന്ന മഹത്തായ അടിത്തറ നമ്മുടെ ഉള്ളിൽ തുറക്കുന്നു.
They are paired Āditya deities: Mitra represents harmony and right relationship, and Varuṇa represents moral-cosmic sovereignty. Together they uphold ṛta, the universal order of truth.
It means “the Vast ṛta”—the great Truth-Order that sustains the cosmos and society. The hymn says Mitra-Varuṇa establish and protect this order.
The hymn asks Mitra-Varuṇa to grant inner capability and strength, and to bestow both earthly and heavenly abundance, symbolized through rain, waters, and nourishment.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.