Rig Veda 5.56.1: Mandala 5, Sukta 56, Mantra 1

Sukta 5.56

Rishi: Atri (Ātreya) — probable for RV 5.56

Devata: Maruts (invoked through Agni as mediator)

Chandas: Trishtubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

अग्ने शर्धन्तमा गणं पिष्टं रुक्मेभिरञ्जिभिः । विशो अद्य मरुतामव ह्वये दिवश्चिद्रोचनादधि ॥

Sanskrit recitationRig Veda 5.56.1

Transliteration

ágnē śárdhantamā́ gaṇáṃ piṣṭáṃ rukmébhir añjíbhíḥ | víśo adyá marútām áva hvaye diváś cid rocanā́d ádhi ||

Translation

ഹേ അഗ്നേ, ഇന്ന് ഞാൻ മരുതുകളുടെ തിരക്കേറിയ ഗണത്തെ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു—ഏകതയിൽ കെട്ടിപ്പിണഞ്ഞ, സ്വർണ്ണാഭരണങ്ങളാൽ ദീപ്തമായ—ദിവ്യമായ രോചന ലോകത്തിൽ നിന്നുപോലും ഇറങ്ങിവരുന്നവരെ. അവർ നമ്മുടെ മനുഷ്യ സമൂഹത്തിലേക്ക് ഇറങ്ങി യജ്ഞത്തിന്റെ യുക്തഗതിയെ ജ്വലിപ്പിക്കട്ടെ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: अग्नि- (प्रातिपदिक)

• शर्धन्तमम्: the most troop-like / strongest (in host)
• शर्धन्तमम्: विशेषण (कर्मपदस्य)
• Type: Adjective
• Root: शर्ध- (प्रातिपदिक) ← शर्धस् ‘troop, host’

• आ: hither, towards
• आ: क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/निपात)

• गणम्: the troop, host
• गणम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: गण- (प्रातिपदिक)

• पिष्टम्: crushed, compacted, pressed together
• पिष्टम्: विशेषण (गणम्)
• Type: Adjective
• Root: पिष् (धातु) → पिष्ट (कृदन्त, भूतकृत/PPP)

• रुक्मेभिः: with golden ornaments
• रुक्मेभिः: करण
• Type: Noun
• Root: रुक्म- (प्रातिपदिक)

• अञ्जिभिः: with adornments
• अञ्जिभिः: करण
• Type: Noun
• Root: अञ्जि- (प्रातिपदिक) ‘ornament, decoration’

• विशः: the clans / peoples
• विशः: कर्तृ (ह्वये इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: विश्- (प्रातिपदिक) ‘clan, people’

• अद्य: today, now
• अद्य: क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: अद्य (अव्यय)

• मरुताम्: of the Maruts
• मरुताम्: सम्बन्ध (गणम्/शर्ध-सम्बन्धः)
• Type: Noun
• Root: मरुत्- (प्रातिपदिक)

• अव: down; forth (as preverb with √ह्वे)
• अव: क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: अव (उपसर्ग/निपात)

• ह्वये: I invoke, I call
• ह्वये: क्रिया
• Type: Verb
• Root: ह्वे (धातु) ‘to call, invoke’

• दिवः: of heaven
• दिवः: अपादान/सम्बन्ध (रोचनात् इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: दिव्/द्यौ- (प्रातिपदिक) ‘sky, heaven’

• चित्: even
• चित्: निपात (बलार्थ)
• Type: Indeclinable
• Root: चित् (अव्यय)

• रोचनात्: from the shining realm
• रोचनात्: अपादान
• Type: Noun
• Root: रोचन- (प्रातिपदिक) ‘bright realm, shining place’

• अधि: from, over, upon (as preverb)
• अधि: क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: अधि (उपसर्ग/अव्यय)