Rig Veda 5.41.5: Mandala 5, Sukta 41, Mantra 5

Sukta 5.41

Rishi: Atri (Ātreya tradition) — hymn attributed to the Atri family seers (Mandala 5)

Devata: Multi-deity invocation with emphasis on Maruts (storm-powers) and the Hotṛ/invoking power; the verse directly calls the Maruts

Chandas: Trishtubh (probable for RV 5.41; verse-level meter not fully verifiable from provided excerpt alone)

Samhita Patha (Devanagari)

प्र वो रयिं युक्ताश्वं भरध्वं राय एषेऽवसे दधीत धीः । सुशेव एवैरौशिजस्य होता ये व एवा मरुतस्तुराणाम् ॥

Transliteration

prá vo rayíṃ yuktā́śvaṃ bharadhvaṃ rāyá eṣé’váse dadhīta dhī́ḥ | suśéva évair auśijásya hótā yé va evā́ marutas turā́ṇām ||

Translation

നിങ്ങൾക്കായി രയി—വേഗാശ്വങ്ങളാൽ യുക്തമായ സമൃദ്ധി—മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുവരുവിൻ; ആ സമൃദ്ധിക്കായി സഹായം ലഭിക്കേണ്ടതിന്നു ധീ (പ്രേരിത ബുദ്ധി) യഥാസ്ഥാനത്തിൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെടട്ടെ. ഔശിജന്റെ കൃപാമയ ഹോതൃ തന്റെ പ്രേരകശക്തികളാൽ അതേ മരു‍ത്തുകളെ—വേഗത്തിൽ പാഞ്ഞെത്തുന്നവരെ—ഞങ്ങളുടെ യജ്ഞഗൃഹത്തിലേക്ക് ആഹ്വാനിക്കുന്നു.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• प्र: forth, forward
• प्र: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (upasarga)

• वः: of you / your
• वः: Sampradāna (possessor/beneficiary)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्

• रयिम्: wealth, bounty
• रयिम्: Karma
• Type: Noun
• Root: रयि-

• युक्ताश्वम्: having yoked horses; with yoked steeds
• युक्ताश्वम्: Karma (qualifier of object)
• Type: Adjective (compound)
• Root: युक्त- (√युज्) + अश्व-

• भरध्वम्: bring, bear (you all)
• भरध्वम्: —
• Type: Verb
• Root: √भृ (भरति)

• रायः: of wealth; for wealth
• रायः: Sampradāna (goal/for the sake of)
• Type: Noun
• Root: राय्/रयि- (Vedic gen. sg. form)

• एषे: to the seeker / to the one who seeks
• एषे: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: एष-

• अवसे: for help, for aid
• अवसे: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: अवस्-

• दधीत: may he place/establish
• दधीत: —
• Type: Verb
• Root: √धा (दधाति)

• धीः: thought, insight, prayer
• धीः: Kartā
• Type: Noun
• Root: धी-

• सुशेवः: very gracious, kindly
• सुशेवः: Kartā (apposition/epithet)
• Type: Adjective
• Root: सु- + शेव-

• एव: indeed, just
• एव: —
• Type: Indeclinable
• Root: एव

• एरौशिजस्य: of the Auśija (descendant of Uśij)
• एरौशिजस्य: Sampradāna/Śeṣa (genitival relation)
• Type: Noun (genitive)
• Root: औशिज- (patronymic/epithet) + ए (Vedic preverb/particle in composition)

• होता: Hotṛ-priest, invoker
• होता: Kartā
• Type: Noun
• Root: होतृ-

• ये: who (those who)
• ये: Kartā
• Type: Pronoun (relative)
• Root: यद्

• वः: of you / your
• वः: Sampradāna (possessor/beneficiary)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्

• एव: indeed
• एव: —
• Type: Indeclinable
• Root: एव

• मरुतः: O Maruts
• मरुतः: Sambodhana
• Type: Noun
• Root: मरुत्-

• तुराणाम्: of the impetuous/strong ones
• तुराणाम्: Śeṣa (genitival relation)
• Type: Adjective/Noun (collective epithet)
• Root: तुर- (from √तुर्/√तॄ ‘to overcome, be strong, hasten’)