Sukta 48
Sukta 4.48
Vāmadeva Gautama (traditional for RV 4.48)
Triṣṭubh/Jagatī (probable; refrain-like structure suggests fixed meter—requires confirmation)
ഈ ചെറു സ്തോത്രം വേഗവാനായ വായുവിനെ സോമപീഡനയാഗത്തിലേക്ക് ക്ഷണിക്കുന്നു; പ്രകാശമുള്ള തന്റെ രഥത്തിൽ വന്ന് പുതുതായി പീഡിച്ച സോമം പാനം ചെയ്യാൻ അവനെ വീണ്ടും വീണ്ടും വിളിക്കുന്നു. യഥാവിധി ക്രമീകരിച്ച ഹോത്രാ (യാഗക്രമം) ദൈവിക ജീവശക്തിയുടെ വരവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു; യജമാനന് സമൃദ്ധിയും ബലവും വിശാലമായ ഐശ്വര്യവും കൊണ്ടുവരാൻ വായുവിനോട് പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു.
In this hymn
Addressed to
Mantras
Mantra 1
विहि होत्रा अवीता विपो न रायो अर्यः । वायवा चन्द्रेण रथेन याहि सुतस्य पीतये ॥
ഹേ സഹായകനേ, ആര്യസമൃദ്ധികൾക്കായി ഋഷിയെപ്പോലെ രണ്ടു ഹോത്രങ്ങൾ (ഹവിഃഅർപ്പണങ്ങൾ) ക്രമീകരിക്ക. ഹേ വായു, ദീപ്തമായ രഥവുമായി സുതസോമത്തിന്റെ പാനത്തിനായി വരിക.
Mantra 2
निर्युवाणो अशस्तीर्नियुत्वाँ इन्द्रसारथिः । वायवा चन्द्रेण रथेन याहि सुतस्य पीतये ॥
അശസ്തികളെ (അസത്യം/അപകീർത്തി) നീക്കിക്കളഞ്ഞുകൊണ്ട്, നിയുതുകളാൽ യുക്തനായി, ഇന്ദ്രനെ സാരഥിയാക്കി—ഹേ വായു, ദീപ്തമായ രഥവുമായി സുതസോമത്തിന്റെ പാനത്തിനായി വരിക.
Mantra 3
अनु कृष्णे वसुधिती येमाते विश्वपेशसा । वायवा चन्द्रेण रथेन याहि सुतस्य पीतये ॥
കൃഷ്ണ (അന്ധകാരമയ) പഥത്തെ അനുഗമിച്ച്, വസുധിതീ—സമൃദ്ധിയുടെ രണ്ടു നിധികൾ—വിശ്വപേശസ് (സർവ്വരൂപ)മായി വ്യാപിക്കുന്നു; ഹേ വായു, ദീപ്തമായ രഥവുമായി സുതസോമത്തിന്റെ പാനത്തിനായി വരിക.
Mantra 4
वहन्तु त्वा मनोयुजो युक्तासो नवतिर्नव । वायवा चन्द्रेण रथेन याहि सुतस्य पीतये ॥
മനസ്സാൽ യോജിപ്പിക്കപ്പെട്ട, യോജിതമായ അശ്വങ്ങൾ—തൊണ്ണൂറ്റൊമ്പതും ഒമ്പതും—നിന്നെ വഹിച്ചു കൊണ്ടുവരട്ടെ. ഹേ വായു, ചന്ദ്രസമമായ ദീപ്തിയുള്ള രഥത്തോടെ, സുതസോമപാനത്തിനായി വരിക.
Mantra 5
वायो शतं हरीणां युवस्व पोष्याणाम् । उत वा ते सहस्रिणो रथ आ यातु पाजसा ॥
ഹേ വായു, വർദ്ധന നൽകുന്ന ദീപ്തമായ അശ്വങ്ങളുടെ നൂറിൽ ആനന്ദിക്ക. അല്ലെങ്കിൽ നിന്റെ സഹസ്രഗുണ രഥം, ജ്വലിക്കുന്ന തേജസ്സിന്റെ ബലത്തോടെ, ഇവിടെ വരട്ടെ.
Inside Sukta 48
How it unfolds
- Where it opens
The hymn opens with ritual readiness—setting the offerings properly—and an immediate invitation to Vāyu to come for Soma.
- Development
Repeated refrains reinforce urgency and swiftness: Vāyu is entreated to arrive in a shining chariot, while images of abundance and manifold riches unfold alongside the rite.
- Climax
The invocation intensifies into vivid power-symbols—Vāyu’s bright steeds and the thousandfold chariot—expressing irresistible divine momentum toward the offering.
- Where it settles
It ends with a confident final call for Vāyu’s forceful arrival and participation, sealing the rite with the promise of increase and energized prosperity.
The deity: Vāyu
- Cosmic functionHe animates and circulates life through movement and breath, carrying vitality through space, and hastening the gods’ arrival to the sacrifice; he is a conduit of power (pājas) and increase (poṣa).
- Inner significanceVāyu signifies prāṇa—breath, impulse, and inner momentum—by which the mind becomes awake and the ritual (and practitioner) becomes ‘living,’ receptive, and energized.
The seer
- Vāmadeva GautamaGautama (Gautama-gotra) · A prominent seer of Mandala 4, celebrated for powerful, compact hymns that join precise ritual language with visionary insight into the gods’ life-giving forces.
Famous verses
vāyav ā candreṇa rathena yāhi sutasya pītaye
vāyav ā candreṇa rathena yāhi sutasya pītaye
वायो शतं हरीणां युवस्व पोष्याणाम् । उत वा ते सहस्रिणो रथ आ यातु पाजसा ॥Attributes of the deity
- Swift approach to the Soma offering
- Radiant/shining chariot (candreṇa rathena)
- Vital force and blazing energy (pājas)
- Bestower of increase and nourishment (poṣa)
- Movement, circulation, and enlivening presence
Also by this seer
- Primary seer for many hymns in Rigveda Mandala 4 (Vāmadeva’s collection), especially praises of Indra and allied deities
- Associated in later tradition with profound Vedic insight and inspired speech (vipā/vipaścit motif in Vāmadeva hymns)
The rite, step by step
- Prepare and ‘arrange’ the offerings (hotrā), establishing the rite in correct order
- Press the Soma and make it ready for offering and drinking (sutasya pītaye)
- Invoke Vāyu by name, inviting him to come swiftly in his shining chariot
- Offer Soma with accompanying recitation; request strength, increase, and abundant riches
- Conclude with a final petition for Vāyu’s powerful arrival (hundred steeds / thousandfold chariot imagery)
Offerings
- Pressed Soma (primary)
- Associated oblations customary to Soma rites (supporting offerings as part of hotrā arrangement)
Frequently Asked Questions
Its purpose is to invite Vāyu to the Soma ritual, asking him to arrive swiftly and drink the pressed Soma, bringing vitality, strength, and prosperity to the worshipper.
The repeated line works like a refrain: it intensifies the invocation and highlights Vāyu’s defining trait—swift, radiant movement—so the deity is drawn quickly to the offering.
They are poetic symbols of immense speed and power, suggesting that Vāyu’s life-force can arrive in overwhelming strength and multiply nourishment and increase for the sacrificer.
Ask anything about Sukta 48 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
