Rig Veda 4.43.7: Mandala 4, Sukta 43, Mantra 7

Sukta 4.43

Rishi: Vāmadeva Gautama

Devata: Aśvinau (Nāsatyā)

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

इहेह यद्वां समना पपृक्षे सेयमस्मे सुमतिर्वाजरत्ना । उरुष्यतं जरितारं युवं ह श्रितः कामो नासत्या युवद्रिक् ॥

Sanskrit recitationRig Veda 4.43.7

Transliteration

ihéha yád vāṃ samánā papṛkṣé séyam asmè sumatír vāja-ratnā | uruṣyátaṃ jaritā́raṃ yuváṃ ha śritáḥ kā́mo nāsatyā yuvadrík ||

Translation

ഇവിടെയും അവിടെയും, എവിടെയെല്ലാം നിങ്ങളുടെ ഏകത്വം ചേർന്നുചേരുന്നുവോ, അതുതന്നെ ഞങ്ങൾക്ക് വാജരത്നാ—ബലസമൃദ്ധ—സുമതിയായി വരട്ടെ. ഹേ അശ്വിന്മാരേ, ജരിതാർ (സ്തോതാവ്)നെ വിശാലമായി സംരക്ഷിക്കുവിൻ; കാരണം ഹേ നാസത്യന്മാരേ, ഞങ്ങളുടെ കാമം (ആകാംക്ഷ) നിങ്ങളിൽ ആശ്രയം പിടിച്ചിരിക്കുന്നു, നിങ്ങളിലേക്കു തന്നെ നോക്കി.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• इह: here
• इह: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: इह (अव्यय)

• इह: here
• इह: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: इह (अव्यय)

• यत्: that/when/which
• यत्: (सम्बन्ध/उद्देश्य)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वाम्: of you two / you two
• वाम्: (सम्बन्ध) / Karma
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (द्विवचन-प्रातिपदिक)

• समाना: common, same (together)
• समाना: Kartā (सह-कर्तृभावे) / विशेषण
• Type: Adjective
• Root: समाना (प्रातिपदिक)

• पपृक्षे: I have joined/come into contact
• पपृक्षे: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पृच् (धातु; ‘मिश्रणे/सम्पर्के’)

• सा: she/that
• सा: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• इयम्: this
• इयम्: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अस्मे: to/for me
• अस्मे: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (प्रातिपदिक)

• सुमतिः: good thought, favor
• सुमतिः: Kartā
• Type: Noun
• Root: सु- + मति (प्रातिपदिक)

• वाजरत्ना: having prize and treasure / rich in booty
• वाजरत्ना: Kartā (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वाज- + रत्न (बहुव्रीहि/तत्पुरुष-समास प्रातिपदिक)

• उरुष्यतम्: protect (you two)
• उरुष्यतम्: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: उरुष्य (धातु/कृदन्त-आधार; ‘रक्षणे/विस्तारे’), उरु- (उपसर्ग/प्रवृद्धि)

• जरितारम्: the singer/praiser
• जरितारम्: Karma
• Type: Noun
• Root: जरितृ (प्रातिपदिक; √गॄ/√जर् ‘स्तुतौ’)

• युवम्: you two
• युवम्: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (द्विवचन-प्रातिपदिक)

• ह: indeed
• ह: (सम्बन्धसूचक)
• Type: Indeclinable
• Root: ह (निपात)

• श्रितः: having resorted to, dependent on
• श्रितः: Kartā (विशेषण)
• Type: Participle
• Root: श्रि (धातु; ‘आश्रये/सेवायाम्’) → श्रित (कृदन्त)

• कामः: desire, wish
• कामः: Kartā
• Type: Noun
• Root: काम (प्रातिपदिक)

• नासत्या: O Nāsatyas (Aśvins)
• नासत्या: (सम्बोधन)
• Type: Noun (proper)
• Root: नासत्य (प्रातिपदिक; अश्विनौ)

• युवद्रिक्: a hymn belonging to you two / your praise-song
• युवद्रिक्: Kartā (श्रितः/कामः के सन्दर्भे) / विशेष्य
• Type: Noun/Adjective
• Root: युवद् (युष्मद्-सम्बन्ध) + ऋक् (प्रातिपदिक)