Rig Veda 3.7.10 — Mandala 3, Sukta 7, Mantra 10
Sukta 3.7
Rishi: Viśvāmitra Gāthina
Devata: Agni (with Ushas as allied illuminers)
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
पृक्षप्रयजो द्रविणः सुवाचः सुकेतव उषसो रेवदूषुः । उतो चिदग्ने महिना पृथिव्याः कृतं चिदेनः सं महे दशस्य ॥
Transliteration
pṛkṣá-prayajo dráviṇaḥ su-vā́caḥ su-kétava uṣáso revád ūṣuḥ | utó cid agne máhinā pṛthivyā́ḥ kṛtáṃ cid énaḥ sáṃ mahé daśasya ||
Translation
ബലം വർധിപ്പിക്കുന്ന ഹവിസ്സ് അർപ്പിക്കുന്നവർ—ദ്രവ്യസമൃദ്ധവും സുവചനയുക്തവും ആയവർ—സുകേതുവായ ഉഷസ്സുകൾ (പ്രഭാതശക്തികൾ) സമൃദ്ധിയോടെ പ്രകാശിക്കുന്നു. കൂടാതെ, ഹേ അഗ്നേ, ഭൂമിയുടെ മഹിമയാൽ ദോഷമായി നടന്നതെന്തെങ്കിലും ഉണ്ടെങ്കിൽ, അതെയും ഞങ്ങൾ സമന്വയത്തിലാക്കി മഹത്തായ പരിപാകത്തിന്റെ ഉപാധിയാക്കട്ടെ.
Word by Word
पृक्षप्रयजःhaving offerings mixed/strengthened (with nourishment), well-sacrificing
पृक्षप्रयजः:
विशेषण (कर्तृपद-सम्बन्धः) / Kartā-qualifier
TypeAdjective
Rootपृक्ष- (प्रातिपदिक) + प्र-यज् (यज् ‘यज्’ धातु से ‘प्रयज्’/‘प्रयज’ नामधातु-समास)
द्रविणःwealth-givers / possessors of riches
द्रविणः:
Kartā
TypeNoun
Rootद्रविण- (प्रातिपदिक)
सुवाचःof good speech, well-speaking
सुवाचः:
विशेषण (कर्तृपद-सम्बन्धः) / Kartā-qualifier
TypeAdjective
Rootसु-वाच् (वाच् ‘speak’ से प्रातिपदिक ‘वाच’)
सुकेतवःbright-bannered, of good radiance
सुकेतवः:
विशेषण (कर्तृपद-सम्बन्धः) / Kartā-qualifier
TypeAdjective
Rootसु-केतु (केतु- प्रातिपदिक)
उषसःthe Dawns
उषसः:
Kartā
TypeNoun
Rootउषस्- (प्रातिपदिक)
रेवत्richly, splendidly
रेवत्:
क्रियाविशेषण / manner
TypeAdjective (indeclinable-like in neut. acc./nom. sg. used adverbially) / qualifier
Rootरेवत् (मतुप्-प्रत्ययान्त विशेषण; रेव- ‘wealth’)
ऊषुःthey shone / they dwelt (appeared)
ऊषुः:
Kriyā
TypeVerb
Rootवस् (उष्/वस् ‘shine/dwell’—RV में ‘ऊषुः’ = परिपूर्ण-परस्मैपद परोक्ष/लिट् 3 बहु)
उतोand also
उतो:
—
TypeIndeclinable
Rootउत (निपात)
चित्even
चित्:
—
TypeIndeclinable
Rootचित् (निपात)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
महिनाby (your) greatness, through might
महिना:
Karaṇa
TypeNoun
Rootमहिन्/महिमा- (प्रातिपदिक; ‘मह’ से)
पृथिव्याःof the earth
पृथिव्याः:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootपृथिवी- (प्रातिपदिक)
कृतम्done, committed
कृतम्:
Karma (object) / विषय
TypeParticiple
Rootकृ (धातु) → कृत (क्त-प्रत्ययान्त)
चित्even
चित्:
—
TypeIndeclinable
Rootचित् (निपात)
एनःsin, offense
एनः:
Karma (object)
TypeNoun
Rootएनस्- (प्रातिपदिक)
सम्together, completely
सम्:
—
TypeIndeclinable (preverb)
Rootसम् (उपसर्ग/अव्यय)
महेwe magnify / we extol
महे:
Kriyā
TypeVerb
Rootमह् (धातु) / महे (आत्मनेपद-रूप; RV में ‘महे’ = ‘मह्’ धातोः लट् 1 बहु)
दशस्यhonor (us)/show favor; be gracious
दशस्य:
Kriyā (आज्ञार्थ/प्रार्थना)
TypeVerb
Rootदशस् (धातु; ‘to honor, serve’)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.