Rig Veda 3.38.10: Mandala 3, Sukta 38, Mantra 10

Sukta 3.38

Rishi: Viśvāmitra Gāthina

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

शुनं हुवेम मघवानमिन्द्रमस्मिन्भरे नृतमं वाजसातौ । शृण्वन्तमुग्रमूतये समत्सु घ्नन्तं वृत्राणि संजितं धनानाम् ॥

Sanskrit recitationRig Veda 3.38.10

Transliteration

śunáṁ huvema maghavā́nam índram asmín bháre nṛ́-tamaṁ vā́ja-sātau | śṛṇvántam ugrám ūtáye samátsu ghnántaṁ vṛtrā́ṇi saṁjítaṁ dhánānām ||

Translation

നമ്മുടെ മംഗളത്തിനായി ഞങ്ങൾ മഘവാൻ ഇന്ദ്രനെ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു—ഈ ഭാരവഹനത്തിൽ, ഈ വാജസാതൗ (വിജയ-പ്രാപ്തിയിൽ), മനുഷ്യരിൽ ഏറ്റവും ബലവാനായവനെ. സമരങ്ങളിൽ ഞങ്ങളെ കേൾക്കുന്നവൻ, സഹായത്തിനായി ഉഗ്രനായി, വൃത്രങ്ങളെ (തടസ്സകരെ) സംഹരിച്ച് ധനങ്ങളുടെ സംജയി—സമ്പത്തിന്റെ ജയി—ആകുന്നു.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• शुनम्: auspiciously, prosperously
• शुनम्: विशेषण (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: शुनम् (अव्यय-प्रातिपदिक) < PIE *suH-no-? (Vedic adv.)

• हुवेम: may we invoke / let us call
• हुवेम: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √ह्वे (ह्वयति/ह्वयते) ‘to call, invoke’

• मघवानम्: the bountiful one
• मघवानम्: कर्म
• Type: Noun/Adjective
• Root: मघवन् (प्रातिपदिक) ‘bountiful, giver’

• इन्द्रम्: Indra
• इन्द्रम्: कर्म (मघवानम् इन्द्रम्—समनाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• अस्मिन्: in this
• अस्मिन्: अधिकारण
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• भरे: in the battle/contest
• भरे: अधिकारण
• Type: Noun
• Root: भर (प्रातिपदिक) ‘bearing; battle, contest’

• नृतमम्: most manly / best of men
• नृतमम्: कर्म-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: नृतम (प्रातिपदिक) < नृ ‘man’ + तम (श्रेष्ठार्थक)

• वाजसातौ: in the winning of the prize
• वाजसातौ: अधिकारण
• Type: Noun
• Root: वाजसाति (स्त्री. प्रातिपदिक) ‘winning of prize/strength’

• शृण्वन्तम्: hearing, listening
• शृण्वन्तम्: कर्म-विशेषण
• Type: Participle
• Root: √श्रु (शृणोति) ‘to hear’ → शृण्वत् (वर्तमान कृदन्त)

• उग्रम्: fierce, mighty
• उग्रम्: कर्म-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: उग्र (प्रातिपदिक)

• ऊतये: for help
• ऊतये: सम्प्रदान (उद्देश्य: ‘for aid’)
• Type: Noun
• Root: ऊति (स्त्री. प्रातिपदिक) ‘help, aid’

• समत्सु: in the battles
• समत्सु: अधिकारण
• Type: Noun
• Root: समत्सु (प्रातिपदिक) ‘battles’ (सम्+अत्सु/अत्सु-सम्बद्ध Vedic form)

• घ्नन्तम्: slaying
• घ्नन्तम्: कर्म-विशेषण
• Type: Participle
• Root: √हन् (हन्ति) ‘to strike, slay’ → घ्नत्/घ्नन्त् (वर्तमान कृदन्त)

• वृत्राणि: the Vṛtras/obstacles
• वृत्राणि: कर्म (घ्नन्तम्—यत् हन्ति)
• Type: Noun
• Root: वृत्र (नपुं. प्रातिपदिक) ‘obstacle, Vṛtra’

• संजितम्: fully victorious, having conquered
• संजितम्: कर्म-विशेषण
• Type: Participle/Adjective
• Root: सम्+√जि (जयति) ‘to conquer’ → संजित (भूतकृदन्त/कृत)

• धनानाम्: of riches/treasures
• धनानाम्: सम्बन्ध (संजितम्—‘of riches’)
• Type: Noun
• Root: धन (नपुं. प्रातिपदिक)