Rig Veda 2.41.18: Mandala 2, Sukta 41, Mantra 18

Sukta 2.41

Rishi: Gṛtsamada (Bhārgava)

Devata: Sarasvatī

Chandas: Jagatī (probable; long flowing praise typical for Sarasvatī verses)

Samhita Patha (Devanagari)

इमा ब्रह्म सरस्वति जुषस्व वाजिनीवति । या ते मन्म गृत्समदा ऋतावरि प्रिया देवेषु जुह्वति ॥

Transliteration

imā́ bráhma sarasvati juṣásva vājinīvati | yā́ te mánma gṛ́tsa-madā ṛta-vari priyā́ devéṣu júhvati ||

Translation

ഹേ വാജിനീവതി സരസ്വതീ, ഈ ബ്രഹ്മവാണി (സ്തുതി-മന്ത്രങ്ങൾ) നീ പ്രസാദത്തോടെ സ്വീകരിക്കണമേ. ഗൃത്സമദൻ നിനക്കർപ്പിക്കുന്ന ഈ മനനം—ഹേ ഋതാവരീ, ഋതത്തെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നവളേ, ദേവന്മാരിൽ പ്രിയളേ—ദേവശക്തികളിലേക്കു ഹവിസ്സായി ജുഹ്വയിൽ നിന്നു ഒഴുകിപ്പോകുന്നു.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• इमाः: these (hymns/utterances)
• इमाः: कर्म (जुषस्व इति क्रियायाः)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ब्रह्म: sacred utterance; hymn
• ब्रह्म: कर्म
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)

• सरस्वति: O Sarasvatī
• सरस्वति: सम्बोधन
• Type: Noun (proper) / Deity-name
• Root: सरस्वती (प्रातिपदिक)

• जुषस्व: enjoy; accept graciously
• जुषस्व: क्रिया
• Type: Verb
• Root: जुष् (धातु)

• वाजिनीवति: O possessor of prize-winning power (rich in strength/steeds)
• वाजिनीवति: सम्बोधन
• Type: Adjective (vocative epithet)
• Root: वाजिनीवत् (प्रातिपदिक; वाजिन् + -वत्)

• या: who (she)
• या: कर्तृ (जुह्वति इति क्रियायाः)
• Type: Relative pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ते: thy; of you
• ते: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• मन्म: thought; intention; hymn-thought
• मन्म: कर्तृ-विशेषण/सम्बन्ध (यायाḥ प्रिया इति)
• Type: Noun
• Root: मन्मन् (प्रातिपदिक)

• गृत्समदाः: the Gṛtsamada-s (Gṛtsamada’s people/poets)
• गृत्समदाः: कर्तृ (जुह्वति इति क्रियायाः)
• Type: Noun (proper, patronymic/group) / Adjective
• Root: गृत्समद (ऋषि-नाम; प्रातिपदिक)

• ऋतावरि: O guardian/possessor of ṛta (cosmic order)
• ऋतावरि: सम्बोधन
• Type: Adjective (vocative epithet)
• Root: ऋतावरी (प्रातिपदिक; ऋत + आवरी)

• प्रिया: dear; beloved
• प्रिया: कर्तृ-विशेषण (या इति सर्वनाम्नः)
• Type: Adjective
• Root: प्रिय (प्रातिपदिक)

• देवेषु: among the gods
• देवेषु: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• जुह्वति: offers; pours as oblation
• जुह्वति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: हु (धातु)