Rig Veda 2.14.10 — Mandala 2, Sukta 14, Mantra 10
Sukta 2.14
Rishi: Gṛtsamada (traditionally for RV 2.14)
Devata: Indra (Soma-empowered Indra as the plenisher and giver)
Chandas: Triṣṭubh (dominant meter for RV 2.14; verse-level confirmation required)
Samhita Patha (Devanagari)
अध्वर्यवः पयसोधर्यथा गोः सोमेभिरीं पृणता भोजमिन्द्रम् । वेदाहमस्य निभृतं म एतद्दित्सन्तं भूयो यजतश्चिकेत ॥
Transliteration
adhvaryavaḥ payasodhar yathā goḥ somebhir īṁ pṛṇata bhojam indram | vedāham asya nibhṛtaṁ ma etad ditsantaṁ bhūyo yajataś ciketa ||
Translation
ഹേ അധ്വര്യുക്കളേ, പശുവിന്റെ അമ്പലം അതിന്റെ പാലാൽ നിറയ്ക്കുന്നതുപോലെ, സോമശക്തികളാൽ ഭോജി ഇന്ദ്രനെ പരിപൂർണമാക്കുവിൻ. അവനിൽ നിഹിതമായ ഈ രഹസ്യം ഞാൻ അറിയുന്നു—അവൻ ദാനം ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ; അതുകൊണ്ട് വീണ്ടും യജ്ഞം ചെയ്വിൻ, (അവന്റെ പ്രവർത്തനം) തിരിച്ചറിയുന്ന വിവേകം നേടുവിൻ.
Word by Word
अध्वर्यवःO officiating priests (adhvaryus)
अध्वर्यवः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअध्वर्यु- (प्रातिपदिक) < अध्वर (यज्ञ) + यु
पयसःof milk; of sap
पयसः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootपयस्- (प्रातिपदिक)
धारिthe holder/bearer (i.e., the milch-cow)
धारि:
कर्तृ
TypeNoun
Rootधृ (धारणे) → धारि (कृदन्त/नाम)
यथाas, just as
यथा:
—
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
गोःof a cow
गोः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootगो- (प्रातिपदिक)
सोमेभिःwith soma(-draughts)
सोमेभिः:
करण
TypeNoun
Rootसोम- (प्रातिपदिक)
ईम्indeed; just
ईम्:
—
TypeIndeclinable
Rootईम् (निपात/अव्यय)
पृणतfill (you), make full
पृणत:
क्रिया
TypeVerb
Rootपॄ (पूरणे) → पृणत्
भोजम्bountiful; generous
भोजम्:
कर्म (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootभोज- (प्रातिपदिक)
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootइन्द्र- (प्रातिपदिक)
वेदI know
वेद:
क्रिया
TypeVerb
Rootविद् (ज्ञाने)
अहम्I
अहम्:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअहम् (सर्वनाम)
अस्यof him/this (of Indra)
अस्य:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम) → अस्य
निभृतम्hidden; kept back; stored
निभृतम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootनि-√भृ (भरणे/धारणे) → निभृत (कृदन्त)
मेfor me; to me; my
मे:
सम्प्रदान/सम्बन्ध (प्रसङ्गानुसार)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम) → मे
एतत्this
एतत्:
कर्म (वेद इत्यस्य)
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम)
दित्सन्तम्wishing to give
दित्सन्तम्:
कर्म (इन्द्रम् विशेषयति)
TypeAdjective
Rootदा (दाने) → दित्सत्/दित्सन्त् (इच्छार्थक-देशिदेरिवेटिव; desiderative stem दित्स-)
भूयःagain; more
भूयः:
—
TypeIndeclinable
Rootभूयस्/भूयः (अव्यय; तुलनार्थ)
यजतworshipping; sacrificing
यजत:
कर्म (इन्द्रम् विशेषयति)
TypeAdjective
Rootयज् (देवपूजासंगतिकरणदानेषु) → यजत्
चित्even
चित्:
—
TypeIndeclinable
Rootचित् (अव्यय/निपात)
चिकेतperceive! take notice! understand!
चिकेत:
क्रिया
TypeVerb
Rootचित् (चेतने) → चिकेत
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.