Rig Veda 10.95.10 — Mandala 10, Sukta 95, Mantra 10
Sukta 10.95
Rishi: Purūravas–Urvāśī dialogue tradition (RV 10.95)
Devata: Urvāśī; associated powers: Apas (Waters), Vidyut (flash of illumination)
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
विद्युन्न या पतन्ती दविद्योद्भरन्ती मे अप्या काम्यानि । जनिष्टो अपो नर्यः सुजातः प्रोर्वशी तिरत दीर्घमायुः ॥
Transliteration
ví-dyut na yā́ pátantī davídyod bhárantī me apyā́ kā́myāni | jánīṣṭo apó naryàḥ su-jā́taḥ pró’rváśī tirata dī́rgham ā́yuḥ ||
Translation
പറന്നുപോകുന്ന മിന്നൽത്തിളക്കുപോലെ അവൾ ദീപ്തിയോടെ തെളിയുന്നു; എനിക്കായി മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന, കാമ്യമായ വസ്തുക്കളെ അവൾ പുറത്തുകൊണ്ടുവരുന്നു. ‘അവൻ ജനിച്ചു’—അപാം (ജലങ്ങളുടെ) നര്യൻ, സുജാതനായ പുത്രൻ; ഉർവശീ അവനെ ദീർഘായുസ്സിലേക്കു കടത്തിക്കൊണ്ടുപോകട്ടെ.
Word by Word
विद्युत्lightning
विद्युत्:
उपमान/विशेष्य (कर्तृ-सम्बन्धी)
TypeNoun
Rootविद्युत् (प्रातिपदिक; √द्युत् ‘दीप्तौ’ से)
नlike, as
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
याwho (she)
या:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पतन्तीfalling, flying down
पतन्ती:
कर्तृ-विशेषण
TypeVerb (participle)
Root√पत् (पतने)
दविद्योत्flashed, shone forth
दविद्योत्:
क्रिया
TypeVerb
Root√द्युत् (दीप्तौ)
भरन्तीbearing, bringing
भरन्ती:
कर्तृ-विशेषण
TypeVerb (participle)
Root√भृ (भरणे)
मेto/for me; of me
मे:
सम्प्रदान/सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
अप्यalso, even
अप्य:
—
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय; वैदिक रूप ‘अप्य’)
काम्यानिdesired things, wished-for (boons)
काम्यानि:
कर्म
TypeAdjective (substantivized)
Rootकाम्य (विशेषण; √कम् ‘इच्छायाम्’ से)
जनिष्टःwas born, came into being
जनिष्टः:
क्रिया
TypeVerb
Root√जन् (जनने)
अपःthe waters
अपः:
कर्म/अधिकरण (सन्दर्भानुसार)
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक)
नर्यःmanly, heroic
नर्यः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootनर्य (विशेषण; नर ‘man’ से)
सुजातःwell-born, nobly born
सुजातः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootसुजात (विशेषण; सु- + जात)
प्रforth, forward
प्र:
—
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/अव्यय)
उर्वशीO Urvaśī
उर्वशी:
सम्बोधन
TypeProper Noun
Rootउर्वशी (प्रातिपदिक; नाम)
तिरतlet (her) cross; may (she) pass over
तिरत:
क्रिया
TypeVerb
Root√तॄ (तरणे)
दीर्घम्long
दीर्घम्:
कर्म-विशेषण
TypeAdjective
Rootदीर्घ (विशेषण)
आयुःlife, lifespan
आयुः:
कर्म
TypeNoun
Rootआयुस् (प्रातिपदिक)
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.