Rig Veda 10.70.2: Mandala 10, Sukta 70, Mantra 2

Sukta 10.70

Rishi: Traditionally Vādhryaśva (within RV 10.70 opening sequence)

Devata: Narāśaṃsa (often Agni’s functionary aspect), with R̥ta as governing principle

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

आ देवानामग्रयावेह यातु नराशंसो विश्वरूपेभिरश्वैः । ऋतस्य पथा नमसा मियेधो देवेभ्यो देवतमः सुषूदत् ॥

Transliteration

ā́ devā́nām agrayā́veha yātu narā́śaṃso viśvárūpebhir áśvaiḥ | ṛtásya pathā́ námasā miyédho devébhyo devátamaḥ susū́dat ||

Translation

ദേവന്മാരുടെ അഗ്രഗാമിയായ നേതാവായ നരാശംസൻ സർവ്വരൂപ അശ്വങ്ങളോടുകൂടെ ഇവിടെ വരട്ടെ. ഋതത്തിന്റെ പഥത്തിൽ, നമസ്കാരത്തോടെ, ദീക്ഷിതൻ—ദേവശക്തികളിൽ ഏറ്റവും ദൈവികൻ—ദേവന്മാരെ നമ്മുടെ ഉള്ളിൽ അവരുടെ ആസനങ്ങളിൽ സുസ്ഥിരമായി സ്ഥാപിക്കട്ടെ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• आ: hither, forth (towards)
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग) / ā (preverb)

• देवानाम्: of the gods
• देवानाम्: सम्बन्ध (genitive relation)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• अग्रयाय: to the foremost (one)
• अग्रयाय: सम्प्रदान (recipient/goal)
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: अग्रय (प्रातिपदिक; ‘foremost/leading’)

• इह: here
• इह: अधिकरण (locative sense)
• Type: Indeclinable
• Root: इह (अव्यय)

• यातु: let (him) come/go
• यातु: क्रिया
• Type: Verb
• Root: या (धातु) / yā ‘to go’

• नराशंसः: Narāśaṃsa (the men-praised one)
• नराशंसः: कर्ता
• Type: Noun (proper/epithet)
• Root: नराशंस (प्रातिपदिक; epithet of Agni/ritual priest)

• विश्व-रूपेभिः: with all-formed (variegated)
• विश्व-रूपेभिः: करण (means/association)
• Type: Adjective
• Root: विश्वरूप (प्रातिपदिक; ‘all-formed, of all forms’)

• अश्वैः: with horses
• अश्वैः: करण
• Type: Noun
• Root: अश्व (प्रातिपदिक)

• ऋतस्य: of ṛta (cosmic order/rite)
• ऋतस्य: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: ऋत (प्रातिपदिक)

• पथा: by/along the path
• पथा: करण (instrumental: ‘by/along the path’)
• Type: Noun
• Root: पथ (प्रातिपदिक)

• नमसा: with reverence, by homage
• नमसा: करण
• Type: Noun
• Root: नमस् (प्रातिपदिक)

• मियेधः: Miyedha (the bountiful one)
• मियेधः: कर्ता (co-referential with subject)
• Type: Noun/Adjective (epithet)
• Root: मियेध (प्रातिपदिक; epithet ‘bountiful/munificent’, often of Agni)

• देवेभ्यः: to the gods
• देवेभ्यः: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• देवत॑मः: the most divine
• देवत॑मः: कर्ता (apposition to subject)
• Type: Adjective
• Root: देवत॑म (प्रातिपदिक; superlative of देव ‘most divine’)

• सुषूदत्: impelled/urged (well), set in motion
• सुषूदत्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: सू (धातु) / sū ‘to impel, set in motion, bring forth’ + सु- (prefix)