Rig Veda 10.64.1: Mandala 10, Sukta 64, Mantra 1

Sukta 10.64

Rishi: Uncertain from provided excerpt alone (RV 10.64 has its own Anukramaṇī attribution; requires external index)

Devata: Collective gods (open inquiry which deity grants grace and help)

Chandas: Triṣṭubh (probable; requires metrical confirmation)

Samhita Patha (Devanagari)

कथा देवानां कतमस्य यामनि सुमन्तु नाम शृण्वतां मनामहे । को मृळाति कतमो नो मयस्करत्कतम ऊती अभ्या ववर्तति ॥

Transliteration

kathā́ devā́nāṃ katamásya yā́mani sumántu nā́ma śṛṇvatā́ṃ manāmahe | kó mṛḷāti katamó no máyaskarat katamá ūtī́ abhy ā́ vavartati ||

Translation

ദേവന്മാരുടെ ഏതു ഗതിയിൽ, ഏതു യാമത്തിൽ, ‘സുമന്തു’—സത്യമായി ശ്രവിക്കുന്നവൻ—എന്ന നാമം ഞങ്ങൾ മനസ്സിൽ ധരിക്കട്ടെ? ആരാണ് ഞങ്ങൾക്ക് ആനന്ദം നൽകുന്നത്, ആരാണ് ഞങ്ങൾക്കായി സുഖമയമായ ക്ഷേമം സൃഷ്ടിക്കുന്നത്; ഏത് ശക്തിയാണ് തന്റെ ഊതി (സഹായം)യോടെ ഞങ്ങളിലേക്കു തിരിയുന്നത്?

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• कथा: how?
• कथा: —
• Type: Indeclinable
• Root: कथा (प्रश्नाव्यय)

• देवानाम्: of the gods
• देवानाम्: सम्बन्ध (genitive relation)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• कतमस्य: of which (one)?
• कतमस्य: सम्बन्ध
• Type: Pronoun/Adjective
• Root: कतम (सर्वनाम-विशेषण)

• यामनि: in the course/way; on the path
• यामनि: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: यामन् (प्रातिपदिक)

• सुमन्तु: may they be gracious/favorably minded
• सुमन्तु: कर्तृ (देवाः understood)
• Type: Verb
• Root: √मन् (मनुते/मन्यते) + सु- (उपसर्ग); सुमन्तु (आशीर्लिङ्/आज्ञार्थ-रूप)

• नाम: indeed; surely
• नाम: —
• Type: Indeclinable
• Root: नाम (अव्यय)

• शृण्वताम्: of (those) listening
• शृण्वताम्: सम्बन्ध
• Type: Participle
• Root: √श्रु (शृणोति) → शृण्वत् (वर्तमान-कृदन्त)

• मनामहे: we think/ponder; we invoke in mind
• मनामहे: कर्तृ (वयम्)
• Type: Verb
• Root: √मन् (मनुते) → मनामहे

• कः: who?
• कः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: क (प्रश्न-सर्वनाम)

• मृळाति: shows mercy; is gracious
• मृळाति: कर्तृ
• Type: Verb
• Root: √मृळ्/मृड् (मृळति)

• कतमः: which (one) (of them)?
• कतमः: कर्तृ
• Type: Pronoun/Adjective
• Root: कतम (सर्वनाम-विशेषण)

• नः: to us; for us
• नः: सम्प्रदान (to us) / सम्बन्ध (our)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• मयस्करत्: brings benefit/refreshment; makes well-being
• मयस्करत्: कर्तृ
• Type: Verb
• Root: मयस् (प्रातिपदिक ‘delight/refreshment/benefit’) + √कृ (करोति) → मयस्-कर

• कतमः: which (one)?
• कतमः: कर्तृ
• Type: Pronoun/Adjective
• Root: कतम (सर्वनाम-विशेषण)

• ऊती: help; aid
• ऊती: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: ऊति (प्रातिपदिक)

• अभ्या: towards; upon; in support
• अभ्या: —
• Type: Indeclinable
• Root: अभि (उपसर्ग/अव्यय) → अभ्या (Vedic sandhi/strengthened form before verb)

• ववर्तति: turns/comes forward; is set in motion (towards)
• ववर्तति: कर्तृ
• Type: Verb
• Root: √वृत् (वर्तते) with reduplication → ववर्तति