Rig Veda 1.36.6: Mandala 1, Sukta 36, Mantra 6

Sukta 1.36

Rishi: Kaṇva (Kāṇva lineage)

Devata: Agni

Chandas: Gāyatrī

Samhita Patha (Devanagari)

त्वे इदग्ने सुभगे यविष्ठ्य विश्वमा हूयते हविः । स त्वं नो अद्य सुमना उतापरं यक्षि देवान्त्सुवीर्या ॥

Transliteration

tvé íd agne subhagé yaviṣṭhya víśvam ā́ hūyate havíḥ | sá tvaṃ no adyá su-mánā utā́paraṃ yákṣi devā́n su-vī́ryā ||

Translation

ഹേ അഗ്നേ, സുഭഗനേ, ദേവവംശത്തിലെ ഏറ്റവും യുവനായവനേ! സർവ്വ ഹവിഷും നിനക്കുള്ളിലേക്കാണ് ആഹ്വാനിക്കപ്പെടുന്നത്. അതിനാൽ ഇന്ന് ഞങ്ങളോടു സുഹൃദ്മനസ്സോടെ ഇരിക്ക; കൂടാതെ കൂടുതൽ മഹത്തായ ‘സുവീര്യ’ം നൽകുന്നവിധം ദേവന്മാരെ ഞങ്ങൾക്കായി യജിക്ക.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• त्वे: in/at you
• त्वे: अधिकारण
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → त्वम्

• इत्: indeed, just
• इत्: —
• Type: Indeclinable
• Root: इत् (निपात)

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• सु-भगे: O fortunate/bounteous one
• सु-भगे: सम्बोधन
• Type: Adjective
• Root: सु-भग (प्रातिपदिक)

• यविष्ठ्य: O youngest (most youthful)
• यविष्ठ्य: सम्बोधन
• Type: Adjective
• Root: यविष्ठ (प्रातिपदिक; superlative of युवा/युवन् ‘young’)

• विश्वम्: all (everything)
• विश्वम्: कर्तृ (with passive verb) / or internal object-sense
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• आ: towards, hither
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/अव्यय)

• हूयते: is invoked/called
• हूयते: —
• Type: Verb
• Root: √ह्वे (ह्वयति) ‘to call, invoke’

• हविः: the oblation
• हविः: कर्तृ (passive: ‘the oblation is invoked/called [to you]’)
• Type: Noun
• Root: हविस् (प्रातिपदिक)

• सः: so/therefore; he
• सः: — (correlative particle ‘so/therefore’)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• त्वम्: you
• त्वम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → त्वम्

• नः: for us / of us
• नः: सम्प्रदान (beneficiary) / सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अद्य: today, now
• अद्य: अधिकारण (काल)
• Type: Indeclinable
• Root: अद्य (अव्यय)

• सु-मनाः: gracious, well-disposed
• सु-मनाः: कर्तृ-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: सु-मनस् (प्रातिपदिक; ‘good-minded, gracious’)

• उत: and also
• उत: —
• Type: Indeclinable
• Root: उत (निपात)

• अपरम्: further, again
• अपरम्: क्रियाविशेषण
• Type: Adjective (used adverbially)
• Root: अपर (प्रातिपदिक)

• यक्षि: worship/sacrifice (offer)
• यक्षि: —
• Type: Verb
• Root: √यज् ‘to worship, sacrifice’ (Vedic injunctive/aorist forms used for ‘perform!’)

• देवान्: the gods
• देवान्: कर्म
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• सु-वीर्याः: (granting) good heroism/valour; good manly power
• सु-वीर्याः: कर्म/प्रयोजन (result-goal) सहार्थक
• Type: Noun/Adjective (epithet)
• Root: सु-वीर्य (प्रातिपदिक; ‘good heroism/valour, good manly power’)