Rig Veda 1.181.4: Mandala 1, Sukta 181, Mantra 4

Sukta 1.181

Rishi: Agastya Māna (traditional; confirm via Anukramaṇī)

Devata: Aśvinau

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

इहेह जाता समवावशीतामरेपसा तन्वा नामभिः स्वैः । जिष्णुर्वामन्यः सुमखस्य सूरिर्दिवो अन्यः सुभगः पुत्र ऊहे ॥

Transliteration

iheha jātā sam avāvaśītām arepasā tanvā nāmabhiḥ svaiḥ | jiṣṇur vām anyaḥ su-makhasya sūrir divo anyaḥ su-bhagaḥ putra ūhe ||

Translation

ഇവിടെ, ഇവിടെ—ഈ കർമ്മത്തിനായി ജനിച്ചവരേ—നിങ്ങൾ ഇരുവരും ദോഷരഹിതമായ തനു (സ്വരൂപം) സഹിതവും നിങ്ങളുടെ സ്വന്തം സത്യനാമങ്ങളോടും കൂടി പൂർണ്ണമായി വസിക്കട്ടെ. നിങ്ങളിൽ ഒരാൾ സുമഖ (ശ്രേഷ്ഠ യജ്ഞ)ത്തിന്റെ ജയശീലനായ അധിപൻ; മറ്റൊരാൾ ദിവന്റെ സുഭഗ പുത്രൻ, ആവശ്യമായ ഊഹേ (വിവേകം/പരിശോധന) കൊണ്ടുവരുന്നവൻ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• इह: here
• इह: अधिकारण
• Type: Indeclinable
• Root: इह (अव्यय)

• इह: here (indeed, right here)
• इह: अधिकारण
• Type: Indeclinable
• Root: इह (अव्यय)

• जाताः: born; having been born
• जाताः: कर्तृ
• Type: Adjective
• Root: √जन् (जायते) → जात (कृदन्त)

• सम्: together; completely
• सम्: —
• Type: Indeclinable
• Root: सम् (उपसर्ग/अव्यय)

• अवावशीताम्: let the two be gracious/favourable; let them show goodwill
• अवावशीताम्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √वश् (वशति/वशयति) + अव- (उपसर्ग); (वेदिक्) अवावशीताम्

• अरेपसा: with faultlessness; without blemish
• अरेपसा: करण
• Type: Adjective
• Root: अ-रेपस् (प्रातिपदिक: रेपस् ‘दोष/कल्मष’)

• तन्वा: with (their) body/person
• तन्वा: करण
• Type: Noun
• Root: तनू (प्रातिपदिक)

• नामभिः: with names
• नामभिः: करण
• Type: Noun
• Root: नामन् (प्रातिपदिक)

• स्वैः: with their own
• स्वैः: करण
• Type: Adjective
• Root: स्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• जिष्णुः: victorious; conquering
• जिष्णुः: कर्तृ
• Type: Adjective
• Root: जिष्णु (प्रातिपदिक; √जि ‘to conquer’)

• वाम्: of you two
• वाम्: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (द्वितीया/षष्ठी द्विवचन: वाम्)

• अन्यः: one (of the two), the other
• अन्यः: कर्तृ
• Type: Pronoun/Adjective
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)

• सुमखस्य: of the good sacrifice/rite
• सुमखस्य: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: सु-मख (प्रातिपदिक; मख ‘sacrifice/rite’)

• सूरिः: patron; generous giver
• सूरिः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: सूरि (प्रातिपदिक)

• दिवः: of heaven; of the sky
• दिवः: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: द्यौ/दिव् (प्रातिपदिक)

• अन्यः: the other (one)
• अन्यः: कर्तृ
• Type: Pronoun/Adjective
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)

• सुभगः: fortunate; auspicious
• सुभगः: कर्तृ
• Type: Adjective
• Root: सु-भग (प्रातिपदिक; भग ‘fortune/share’)

• पुत्रः: son
• पुत्रः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: पुत्र (प्रातिपदिक)

• ऊहे: I infer/consider; I deem (I ‘construe’)
• ऊहे: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √ऊह् (ऊहते) / √वह्? (वेदिक् रूप: ऊहे)