Rig Veda 1.181.1: Mandala 1, Sukta 181, Mantra 1

Sukta 1.181

Devata: Aśvinau

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

कदु प्रेष्टाविषां रयीणामध्वर्यन्ता यदुन्निनीथो अपाम् । अयं वां यज्ञो अकृत प्रशस्तिं वसुधिती अवितारा जनानाम् ॥

Transliteration

kádu préṣṭāv iṣā́ṃ rayīṇā́m adhvaryántā yád unnīnīthó apā́m | ayáṃ vāṃ yajñó akṛta práśástiṃ vásudhitī avitārā janā́nām ||

Translation

ഞങ്ങളുടെ പ്രേരണകൾക്കും സമൃദ്ധികൾക്കും അതിപ്രിയരായ ഹേ ദ്വയമേ, അധ്വര്യു യാഗത്തിൽ ജലങ്ങളെ ഉയർത്തുന്നതുപോലെ, നിങ്ങൾ എപ്പോൾ ഞങ്ങളെ ഉയർത്തുമോ? ഞങ്ങളുടെ ഈ യജ്ഞം നിങ്ങള്ക്കായി പ്രശസ്തി (സ്തുതി) രൂപപ്പെടുത്തി—ഹേ വസുധിതീ, ഹേ ജനങ്ങളുടെ അവിതാരന്മാരേ (രക്ഷകരേ).

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• कदु: when? (indeed/then)
• कदु: —
• Type: Indeclinable
• Root: कदु (अव्यय-प्रातिपदिक) / कदा (प्रश्नार्थक)

• प्रेष्टा: most dear, most beloved
• प्रेष्टा: Kartā (वाक्य-विशेषण/विधेय-विशेषण) अथवा विशेष्य-सम्बन्ध
• Type: Adjective
• Root: प्रेष्ठ (प्रातिपदिक; √प्रिय्/प्री ‘to please’ से श्रेष्ठतमे) अथवा √इष् ‘to seek’ से इष्टतम-भाव

• अविषाम्: of the sheep/ewes (of the flocks)
• अविषाम्: सम्बन्ध (Genitive)
• Type: Noun
• Root: अवि (प्रातिपदिक) ‘sheep/ram’

• रयीणाम्: of riches
• रयीणाम्: सम्बन्ध (Genitive)
• Type: Noun
• Root: रयि (प्रातिपदिक) ‘wealth, riches’

• अध्वर्यन्ता: the officiating priest (the adhvaryu-like one)
• अध्वर्यन्ता: Kartā (यज्ञ-क्रिया का कर्ता) / सम्भाव्य सम्बोधन
• Type: Noun/Agent
• Root: अध्वर्यन्त (प्रातिपदिक; अध्वर्युः ‘officiating priest’ से) / √अध्वर् (यज्ञ-सम्बन्ध)

• यत्: when/that
• यत्: —
• Type: Indeclinable/Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• उन्निनीथः: you led up / brought forth
• उन्निनीथः: Kartā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √नी (नयति) उपसर्ग: उद् + नि; ‘to lead up/bring forth’

• अपाम्: of the waters
• अपाम्: सम्बन्ध (Genitive)
• Type: Noun
• Root: अप्/आप् (प्रातिपदिक) ‘water’

• अयम्: this
• अयम्: Kartā (नाम-वाक्य में विषय) / निर्देश
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वाम्: for you two / of you two
• वाम्: सम्प्रदान/सम्बन्ध (for you two / of you two)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) द्विवचन

• यज्ञः: sacrifice, rite
• यज्ञः: Kartā
• Type: Noun
• Root: यज्ञ (प्रातिपदिक) ‘sacrifice’

• अकृत: has made / made
• अकृत: Kartā (क्रिया) — कर्ता ‘यज्ञः’
• Type: Verb
• Root: √कृ (करोति) ‘to make’

• प्रशस्तिम्: praise, laudation
• प्रशस्तिम्: Karma
• Type: Noun
• Root: प्रशस्ति (प्रातिपदिक; √शंस् ‘to praise’ से)

• वसुधिती: wealth-bestowing insight / rich thought
• वसुधिती: Kartā/विशेषणात्मक (प्रशस्ति/यज्ञ के गुण के रूप में) / सम्भाव्य सम्बोधन
• Type: Noun/Abstract
• Root: वसुधिती (प्रातिपदिक; वसु ‘wealth’ + धिती ‘thought/insight’)

• अवितारा: (you) two protectors
• अवितारा: Kartā (रक्षक के रूप में) / विधेय
• Type: Noun/Agent
• Root: अवितार (प्रातिपदिक; √अव् ‘to protect’ से ‘protector’)

• जनानाम्: of the peoples
• जनानाम्: सम्बन्ध (Genitive)
• Type: Noun
• Root: जन (प्रातिपदिक) ‘people, men’