
Sukta 1.15
Medhātithi Kāṇva (traditional for RV 1.15)
Indra (Soma-drinker)
Gāyatrī
ഋഗ്വേദം 1.15 ഗായത്രി ഛന്ദസ്സിലുള്ള ഒരു സ്തോത്രമാണ്; ഋതം (ശരിയായ ക്രമം) അനുസരിച്ച് സോമം പാനം ചെയ്യാൻ ഇന്ദ്രനെ ക്ഷണിക്കുന്നു, യജമാനനുവേണ്ടി അവന്റെ ശക്തിയും സംരക്ഷണവും പ്രകടമാകേണ്ടതിന്. ഇത് സോമപീഡനത്തിന്റെ അന്തരീക്ഷത്തിലൂടെ നീങ്ങുന്നു—പീഡനക്കല്ലുകൾ, യാജകർ, സമ്പത്ത് നൽകുന്ന ശക്തിയായ ദ്രവിണോദാ—അവസാനത്തിൽ ഗാർഹപത്യ അഗ്നിയിൽ കർമ്മത്തെ ഉറപ്പിച്ച്, യജ്ഞത്തിന്റെ ക്രമബദ്ധനായ നേതാവായി അഗ്നിയെ സ്ഥാപിക്കുന്നു.
Mantra 1
इन्द्र सोमं पिब ऋतुना त्वा विशन्त्विन्दवः । मत्सरासस्तदोकसः ॥
ഹേ ഇന്ദ്രാ, ഋതു-ക്രമത്തിനും ഋത-നിയമത്തിനും അനുസരിച്ച് സോമം പാനം ചെയ്യുക; പിഴിഞ്ഞ ഇന്ദു-ബിന്ദുക്കൾ നിന്നിലേക്കു പ്രവേശിക്കട്ടെ—അവ ഉണർത്തുന്ന പ്രവാഹങ്ങൾ, ‘തത്’യിൽ, സത്യ-ലോകത്തിൽ, വസിക്കുന്നവ.
Mantra 2
मरुतः पिबत ऋतुना पोत्राद्यज्ञं पुनीतन । यूयं हि ष्ठा सुदानवः ॥
ഹേ മരുതുകളേ, ഋതുനാ—യോഗ്യമായ അളവിൽ—സോമം പാനം ചെയ്യുവിൻ; ശുദ്ധീകരണപാത്രമായ പോത്രത്തിൽ നിന്നു യജ്ഞത്തെ ശുദ്ധീകരിച്ചു, ഞങ്ങളുടെ അർപ്പണം നിർമ്മലമാക്കുവിൻ. നിങ്ങൾ തന്നെയാണ് സുദാനവഃ—ഉദാരദാതാക്കളായ ശക്തികൾ—ആകുന്നത്.
Mantra 3
अभि यज्ञं गृणीहि नो ग्नावो नेष्टः पिब ऋतुना । त्वं हि रत्नधा असि ॥
ഞങ്ങളുടെ യജ്ഞത്തോട്ടു അഭി—നിന്റെ സ്തുതിഗാനം തിരിക്കേണമേ, ഹേ ഗ്നാവഃ, ഹേ നേഷ്ടർ; ഋതുനാ യോഗ്യമായ അളവിൽ പാനം ചെയ്യുക. കാരണം നീ തന്നെയാണ് രത്നധാഃ—രത്നങ്ങളുടെ ധാരകനും സ്ഥാപകനും—ആകുന്നത്.
Mantra 4
अग्ने देवाँ इहा वह सादया योनिषु त्रिषु । परि भूष पिब ऋतुना ॥
ഹേ അഗ്നേ, ദേവന്മാരെ ഇവിടെ കൊണ്ടുവരിക; അവരെ മൂന്നു യോനികളിൽ ആസനപ്പെടുത്തുക. എല്ലാടവും സൗന്ദര്യവും ക്രമവുംകൊണ്ട് പരിഭൂഷിക്കുക; ഋതുനാ യോഗ്യമായ അളവിൽ പാനം ചെയ്യുക.
Mantra 5
ब्राह्मणादिन्द्र राधसः पिबा सोममृतूँरनु । तवेद्धि सख्यमस्तृतम् ॥
ഹേ ഇന്ദ്രാ, ബ്രാഹ്മണ (ബ്രഹ്മൻ)ത്തിൽ നിന്നുള്ള നിന്റെ രാധസ് (സമൃദ്ധി)യുടെ സോമം പാനം ചെയ്ക; ഋതുക്കളെ അനുഗമിച്ച്—ഋത (സത്യ-ക്രമം)ത്തിന്റെ യുക്തമായ അളവും ലയവും അനുസരിച്ച്. നിന്റെ സഖ്യത തന്നെയാണ് അഖണ്ഡം.
Mantra 6
युवं दक्षं धृतव्रत मित्रावरुण दूळभम् । ऋतुना यज्ञमाशाथे ॥
ഹേ മിത്ര-വരുണാ, ധൃതവ്രത (ദൃഢവ്രതധാരികൾ) ആയ നിങ്ങൾ ഇരുവരും ദുർലഭമായ ദക്ഷ (കാര്യക്ഷമശക്തി)യെ ധരിച്ചു നിലനിർത്തുന്നു; ഋതു—ഋതത്തിന്റെ യുക്ത ലയത്തിലൂടെ—ഞങ്ങളുടെ യജ്ഞത്തെ പ്രാപിച്ചു പോഷിപ്പിക്കുന്നു.
Mantra 7
द्रविणोदा द्रविणसो ग्रावहस्तासो अध्वरे । यज्ञेषु देवमीळते ॥
ദ്രവിണോദാ—സമൃദ്ധി നല്കുന്ന ശക്തി—ദ്രവിണസ (ധനം/അന്തരസമ്പത്ത്)യുടെ ദാതാക്കൾ, കൈകളിൽ ഗ്രാവ (പീഡനക്കല്ലുകൾ) ധരിച്ചവർ, അധ്വര (അവിഘ്ന യജ്ഞപഥം)ത്തിൽ; യജ്ഞങ്ങളിൽ ദേവനെ സ്തുതിയോടെ ആരാധിക്കുന്നു.
Mantra 8
द्रविणोदा ददातु नो वसूनि यानि शृण्विरे । देवेषु ता वनामहे ॥
ദ്രവിണോദാ ഞങ്ങൾക്ക് ആ വസുക്കൾ—പ്രകാശമയ സമ്പത്തുകൾ—നൽകട്ടെ; അവ ദേവന്മാരിൽ ശ്രുതവും സ്ഥിരീകരിതവും ആകുന്നു. ദിവ്യലോകങ്ങളിൽ (ചേതനയുടെ ദൈവിക മണ്ഡലങ്ങളിൽ) ഞങ്ങൾ ജയിക്കുവാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന അവയെ തന്നെയാണ് ഞങ്ങൾ തേടുന്നത്.
Mantra 9
द्रविणोदाः पिपीषति जुहोत प्र च तिष्ठत । नेष्ट्रादृतुभिरिष्यत ॥
ദ്രവിണോദാ തൃപ്തിയാകുവാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; ഹവി അർപ്പിക്കുവിൻ, മുന്നോട്ട് നില്ക്കുവിൻ. നേഷ്ടൃ (മാർഗ്ഗദർശക നേതാവ്) നിന്നു, ഋതുക്കൾ/ഋത (ശരിയായ അളവ്-ക്രമം) കൊണ്ടു പ്രേരിതരായി, പഥത്തിൽ മുന്നേറുവിൻ.
Mantra 10
यत्त्वा तुरीयमृतुभिर्द्रविणोदो यजामहे । अध स्मा नो ददिर्भव ॥
ഋതുക്കളോടുകൂടെ ‘നാലാമൻ’ ആയി, ഹേ ദ്രവിണോദാ, ഞങ്ങൾ നിന്നെ യജിക്കുന്നു; അതിനാൽ ഇനി ഞങ്ങൾക്ക് ദാതാവാകുക—പൂർണ്ണതയിൽ ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ.
Mantra 11
अश्विना पिबतं मधु दीद्यग्नी शुचिव्रता । ऋतुना यज्ञवाहसा ॥
ഹേ അശ്വിനൗ, മധു പാനം ചെയ്വിൻ; ജ്വലിച്ച അഗ്നിപോലെ ദീപ്തരായി, ശുചിവ്രതന്മാരായി, യജ്ഞവാഹകരായി—ഋതുനാ (ഋതത്തിന്റെ ക്രമത്തിൽ) വന്ന് ഈ മധുരത്വം സ്വീകരിക്കുവിൻ.
Mantra 12
गार्हपत्येन सन्त्य ऋतुना यज्ञनीरसि । देवान्देवयते यज ॥
ഗാർഹപത്യ അഗ്നിയെ ആധാരമാക്കി, ഋതുനാ നിലകൊണ്ട്, നീ യജ്ഞത്തിന്റെ നേതാവാണ് യുക്തമാപത്തിൽ; ദേവയതേ (ദൈവത്തെ ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ) വേണ്ടി ദേവന്മാർക്ക് യജിക്ക.
It teaches that Indra’s strength and help come when Soma is offered in harmony with ṛta—right order, right timing, and right measure—so the sacrifice becomes effective.
Draviṇodā represents the wealth-giving power that arises from a well-performed sacrifice—prosperity as a sacred outcome of correct ritual action.
It closes by grounding the rite in the steady household fire (Gārhapatya) and affirming Agni as the leader of sacrifice (yajña-nī), who carries offerings to the gods for the sincere seeker.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.