
Sukta 1.138
Pūṣan
ഈ ചെറുസൂക്തം പുഷനെ ക്ഷീണമറിയാത്ത, മഹാശക്തിജന്യനായ മാർഗ്ഗദർശകനായി സ്തുതിക്കുന്നു; അവന്റെ ശക്തിയും ഗായകന്റെ സ്തുതിയും ഒരിക്കലും ക്ഷയിക്കുകയില്ല. എല്ലാ മത്സരങ്ങളിലും വിജയം, സമ്പത്ത്, സുരക്ഷിതമായ സഹവാസം എന്നിവയ്ക്കായി കവി പുഷന്റെ ‘സമീപസഹായം’ അപേക്ഷിക്കുന്നു; യജ്ഞത്തിലേക്ക് എല്ലാ മനസ്സുകളെയും യോജിപ്പിക്കുന്ന ദേവനോടുള്ള അചഞ്ചല സൗഹൃദം ഉറപ്പിക്കുന്നു.
Mantra 1
प्रप्र पूष्णस्तुविजातस्य शस्यते महित्वमस्य तवसो न तन्दते स्तोत्रमस्य न तन्दते । अर्चामि सुम्नयन्नहमन्त्यूतिं मयोभुवम् । विश्वस्य यो मन आयुयुवे मखो देव आयुयुवे मखः ॥
വീണ്ടും വീണ്ടും പുഷണന്റെ—മഹാജാതന്റെ—മഹിമ പ്രസ്താവിക്കപ്പെടുന്നു; അവന്റെ ബലം ക്ഷീണിക്കുകയില്ല, അവന്റെ സ്തുതിഗാനം ക്ഷീണിക്കുകയില്ല. ഞാൻ പാടുന്നു, അനുഗ്രഹം തേടി, അവന്റെ സമീപസഹായത്തെ—ആനന്ദം പകരുന്നതിനെ. സർവ്വരുടെയും മനസ്സിനെ യജ്ഞത്തിലേക്കു യോജിപ്പിക്കുന്നവൻ, ആ ദേവൻ മഖ (യജ്ഞശക്തി/സാധനം)ത്തിലേക്കു യോജിപ്പിക്കുന്നു.
Mantra 2
प्र हि त्वा पूषन्नजिरं न यामनि स्तोमेभिः कृण्व ऋणवो यथा मृध उष्ट्रो न पीपरो मृधः । हुवे यत्त्वा मयोभुवं देवं सख्याय मर्त्यः । अस्माकमाङ्गूषान्द्युम्निनस्कृधि वाजेषु द्युम्निनस्कृधि ॥
ഹേ പുഷണേ, പഥത്തിൽ വേഗിയവനേ, ഞാൻ നിന്നെ സ്തോത്രങ്ങളാൽ രൂപപ്പെടുത്തുന്നു—വൈരത്തിനെതിരെ കടക്കാരനെ സജ്ജമാക്കുന്നതുപോലെ; ഒട്ടകം വൈരത്തിനെതിരെ ഭാരം വഹിക്കുന്നതുപോലെ. ഞാൻ നിന്നെ, ആനന്ദദായക ദേവനെ, സൗഹൃദത്തിനായി—മർത്ത്യനായിത്തന്നെ—ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു. ഞങ്ങളുടെ ആംഗൂഷ (പ്രേരിത വാക്കുകൾ) ദ്യുമ്നവന്ത (പ്രകാശമാന)മാക്കുക; വാജങ്ങളിൽ പോലും ദ്യുമ്നവന്തമാക്കുക.
Mantra 3
यस्य ते पूषन्त्सख्ये विपन्यवः क्रत्वा चित्सन्तोऽवसा बुभुज्रिर इति क्रत्वा बुभुज्रिरे । तामनु त्वा नवीयसीं नियुतं राय ईमहे । अहेळमान उरुशंस सरी भव वाजेवाजे सरी भव ॥
ഹേ പൂഷൻ! നിന്റെ സഖ്യത്തിൽ പ്രചോദിതവാണിയുടെ അന്വേഷകർ—ക്രതു (സങ്കൽപശക്തി)യും വിവേകവും ഉള്ളവരായിട്ടും—നിന്റെ അവസ് (സഹായം) അനുഭവിച്ചു; അതെ, ക്രതുവിന്റെ ശക്തിയാൽ തന്നെയാണ് അവർ അതു അനുഭവിച്ചത്. ആ പുതിയ നിയുത് (യുക്തശക്തികളുടെ യോജനം) പിന്തുടർന്ന്, റായസ് (സമൃദ്ധി)യുടെ പൂർണ്ണതയ്ക്കായി ഞങ്ങൾ നിന്നെ അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. അഹേളമാന, ഉരുശംസ (വിശാലമായ ശുഭപ്രഖ്യാപനമുള്ളവനേ), ഓരോ വാജെ-വാജെയിലും ഞങ്ങളുടെ സഹായിയായിരിക്കുക, ഓരോ വാജെ-വാജെയിലും ഞങ്ങളുടെ സഹായിയായിരിക്കുക.
Mantra 4
अस्या ऊ षु ण उप सातये भुवोऽहेळमानो ररिवाँ अजाश्व श्रवस्यतामजाश्व । ओ षु त्वा ववृतीमहि स्तोमेभिर्दस्म साधुभिः । नहि त्वा पूषन्नतिमन्य आघृणे न ते सख्यमपह्नुवे ॥
ഈ നമ്മുടെ കര്മ്മത്തിനായി ജയസിദ്ധിക്കായി ഞങ്ങളോടു സമീപിക്ക; അഹേളമാന, ഉദാരദാതാവേ, ഹേ അജാശ്വ—ശ്രവസ് (പ്രചോദിത ശ്രവണം/കീര്ത്തി) വര്ധിപ്പിക്കാനായി. ഹേ ദസ്മ (അദ്ഭുത)വനേ! സാദു (ശുദ്ധ)വും സിദ്ധവുമായ സ്തോമങ്ങളാല് ഞങ്ങള് നിന്നെ ഞങ്ങളിലേക്കു തിരിക്കുന്നു. കാരണം, ഹേ പൂഷൻ, ആഘൃണേ (ജ്വലിക്കുന്ന പ്രകാശമുള്ളവനേ), ഞാന് നിന്നെ അതിമന്യമായി (അതി-സംശയത്തോടെ) ചിന്തിക്കുന്നില്ല; നിന്റെ സഖ്യം ഞാന് നിഷേധിക്കുന്നതുമില്ല.
Pūṣan is praised as a benevolent guide and protector who stays close, brings well-being, and leads people safely toward success and the goal of the sacrifice.
It means Pūṣan aligns people’s thoughts and intentions so they move together toward effective action—especially toward completing the yajña and its desired results.
It can be recited before travel, at the start of a task, or at the opening of a fire-offering to ask for protection, steady guidance, prosperity, and supportive companionship.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.