Rig Veda 1.117.21: Mandala 1, Sukta 117, Mantra 21
Sukta 1.117
Rishi: Kutsa Āṅgirasa
Devata: Aśvinau
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
यवं वृकेणाश्विना वपन्तेषं दुहन्ता मनुषाय दस्रा । अभि दस्युं बकुरेणा धमन्तोरु ज्योतिश्चक्रथुरार्याय ॥
Transliteration
yávaṃ vṛ́keṇāśvinā vapántéṣaṃ duhántā mánuṣāya dasrā | abhí dasyúṃ bakuréṇā dhámantor úru jyótiś cakrathur ā́ryāya ||
Translation
ഹേ ദസ്ര അശ്വിന്മാരേ, ഉഴവുകൊണ്ട് യവം വിതച്ച്, മനുഷ്യനുവേണ്ടി പോഷക സമൃദ്ധി പാലായി ദോഹിച്ച്—ബകുരകൊണ്ട് ദസ്യുവിന്മേൽ ഊതിക്കൊണ്ട് നിങ്ങൾ ആര്യനുവേണ്ടി വിശാലമായ പ്രകാശം സൃഷ്ടിച്ചു, ധർമ്മപഥത്തിന് വ്യാപകമായ തേജസ്.
Word by Word
यवम्barley (grain)
यवम्:
कर्म
TypeNoun
Rootयव (प्रातिपदिक)
वृकेणwith a wolf (as means/agent)
वृकेण:
करण
TypeNoun
Rootवृक (प्रातिपदिक)
अश्विनाO Aśvins
अश्विना:
सम्बोधन
TypeNoun (dual deity name)
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक)
वपन्ताsowing
वपन्ता:
कर्तृ
TypeVerb (participle)
Rootवप् (धातु) → वपन्त् (वर्तमान कृदन्त)
इषम्refreshment, nourishment
इषम्:
कर्म
TypeNoun
Rootइष्/इषा (प्रातिपदिक) अथवा इष् (इच्छा/बल/पोषण) से निष्पन्न
दुहन्ताmilking, drawing forth
दुहन्ता:
कर्तृ
TypeVerb (participle)
Rootदुह् (धातु) → दुहन्त् (वर्तमान कृदन्त)
मनुषायfor the man (Manu’s descendant), for a human
मनुषाय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootमनुष्य (प्रातिपदिक)
दस्राO wondrous/skillful ones
दस्रा:
सम्बोधन
TypeAdjective (epithet)
Rootदस्र (प्रातिपदिक)
अभिtowards, against
अभि:
—
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
दस्युम्the Dasyu (hostile/impious foe)
दस्युम्:
कर्म
TypeNoun
Rootदस्यु (प्रातिपदिक)
बकुरेणwith a bakura (a kind of implement/weapon)
बकुरेण:
करण
TypeNoun
Rootबकुर (प्रातिपदिक; उपकरण/वस्तु-नाम)
धमन्तौblowing, blasting
धमन्तौ:
कर्तृ
TypeVerb (participle)
Rootधम् (धातु) → धमन्त् (वर्तमान कृदन्त)
उरुwide, vast
उरु:
कर्म
TypeAdjective
Rootउरु (प्रातिपदिक)
ज्योतिःlight
ज्योतिः:
कर्म
TypeNoun
Rootज्योतिस् (प्रातिपदिक)
चक्रथुःyou two have made
चक्रथुः:
कर्तृ
TypeVerb
Rootकृ (धातु) → चक्रथुः
आर्यायfor the Arya (noble one)
आर्याय:
सम्प्रदान
TypeNoun/Adjective (used substantively)
Rootआर्य (प्रातिपदिक)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.