Rig Veda 1.101.4 — Mandala 1, Sukta 101, Mantra 4
Sukta 1.101
Rishi: Kutsa Āṅgirasa
Devata: Indra (Marutvant)
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
यो अश्वानां यो गवां गोपतिर्वशी य आरितः कर्मणिकर्मणि स्थिरः । वीळोश्चिदिन्द्रो यो असुन्वतो वधो मरुत्वन्तं सख्याय हवामहे ॥
Transliteration
yó áśvānāṁ yó gávāṁ gópatir vaśī́ yá ā́ritaḥ kármaṇi-kármaṇi sthiráḥ | vīḷóś cid índro yó ásunvato vadhó marútvantaṁ sakhyā́ya havāmahe ||
Translation
അശ്വങ്ങളുടെ അധിപൻ, ഗാവുകളുടെ അധിപൻ—ഗോപതി, കന്നുകാലിസമ്പത്തിന്റെ വശിയായ നായകൻ; ഓരോ കര്മ്മത്തിലും യുക്തമായി സ്ഥാപിതനായി അചഞ്ചലമായി നിലകൊള്ളുന്നവൻ; സോമം പിഴിയാത്ത/അർപ്പിക്കാത്ത അശുന്വതനെയും വധിക്കുന്ന ഇന്ദ്രൻ—മരുത്വന്തനായ ആ ഇന്ദ്രനെ ഞങ്ങൾ സഖ്യതയ്ക്കായി ആവാഹിക്കുന്നു.
Word by Word
यःwho
यः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अश्वानाम्of horses
अश्वानाम्:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootअश्व (प्रातिपदिक)
यःwho
यः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
गवाम्of cows
गवाम्:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
गोपतिःlord/guardian of cattle
गोपतिः:
Kartā
TypeNoun
Rootगो-पति (समासः; पति-प्रातिपदिक)
वशीmasterful, controlling
वशी:
Kartā
TypeAdjective
Rootवशिन् (प्रातिपदिक)
यःwho
यः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
आरितःset in motion / impelled
आरितः:
Kartā
TypeParticiple
Root√ऋ (ऋ गतौ) / √अर् (गतौ) + क्त (कृदन्त)
कर्मणिin (each) act
कर्मणि:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
कर्मणिin (each) act
कर्मणि:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
स्थिरःfirm, steadfast
स्थिरः:
Kartā
TypeAdjective
Rootस्थिर (प्रातिपदिक)
वीळोःof the strong one / of the firm (foe)
वीळोः:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootवीळु (प्रातिपदिक; ‘दृढ/कठिन’ इत्यर्थे; RV-प्रयोगः)
चित्even
चित्:
—
TypeIndeclinable
Rootचित् (अव्यय)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
Kartā
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
यःwho
यः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
असुन्वतःof the non-pressing (non-offering) one
असुन्वतः:
Adhikaraṇa
TypeAdjective
Rootअ-सुन्वत् (नञ्-समासः; सुन्वत् = √सु ‘सोम-प्रसवने’ शतृ)
वधःslaying, destruction
वधः:
Kartā
TypeNoun
Rootवध (प्रातिपदिक)
मरुत्वन्तम्accompanied by the Maruts
मरुत्वन्तम्:
Karma
TypeAdjective
Rootमरुत्वन्त् (प्रातिपदिक; ‘मरुत्-युक्त’)
सख्यायfor friendship
सख्याय:
Sampradāna
TypeNoun
Rootसख्य (प्रातिपदिक)
हवामहेwe invoke/call
हवामहे:
Kartā
TypeVerb
Root√ह्वे (ह्वयति/ह्वयते ‘आह्वाने’)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.