Previous Verse
Next Verse

Shloka 24

Mahāpārśva-vadhaḥ — The Slaying of Mahāpārśva

Angada’s Counterstrike

वानराणांश्चहृष्टानांसिंहनादःसुपुष्कलः ।।।।स्पोटयन्निवशब्देनलङ्कांसाट्टालगोपुराम् ।महेन्द्रेणेवदेवानांनादस्समभवन्महान् ।।।।

vānarāṇāṃ ca hṛṣṭānāṃ siṃhanādaḥ supuṣkalaḥ | spoṭayann iva śabdena laṅkāṃ sāṭṭālagopurām | mahendreṇeva devānāṃ nādaḥ samabhavan mahān ||

ഹർഷിതരായ വാനരന്മാരുടെ സിംഹനാദം അത്യന്തം പ്രബലമായി മുഴങ്ങി; അതിന്റെ ഘോഷം അട്ടാലികകളും ഗോപുരങ്ങളും ഉള്ള ലങ്കയെ തന്നെ കുലുക്കുന്നതുപോലെ തോന്നി. ദേവലോകത്തിലും മഹേന്ദ്രൻ (ഇന്ദ്രൻ) സന്നിഹിതനായിരിക്കുന്നതുപോലെ മഹത്തായ ജയഘോഷം ഉയർന്നു.

वानराणाम्of the Vanaras
वानराणाम्:
षष्ठी-सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootवानर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन (Plural)
and
:
समुच्चय (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
हृष्टानाम्of the delighted
हृष्टानाम्:
षष्ठी-विशेषण (Qualifier in genitive)
TypeAdjective
Rootहृष् (धातु) + क्त (कृत् प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP used adjectivally), पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; (हृष्ट = delighted)
सिंहनादःlion-roar
सिंहनादः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसिंह + नाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (सिंहस्य नादः)
सुपुष्कलःvery loud/abundant
सुपुष्कलः:
कर्ता-विशेषण (Qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootसुपुष्कल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
स्पोटयन्shattering (as if)
स्पोटयन्:
कर्ता-विशेषण (Participial qualifier)
TypeVerb
Rootस्पुट्/स्पोट् (धातु) + शतृ (कृत् प्रत्यय)
Formवर्तमानकाले कृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (स्पोटयन् = causing to burst/shatter)
इवas if/like
इव:
उपमान (Simile marker)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमान-अव्यय (particle of comparison)
शब्देनwith (his) sound
शब्देन:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootशब्द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
लङ्काम्Lanka
लङ्काम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलङ्का (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
साट्टालगोपुराम्with its attics and gateways
साट्टालगोपुराम्:
कर्म-विशेषण (Qualifier of object)
TypeAdjective
Rootस + अट्टाल + गोपुर (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः इतरेतर-द्वन्द्वः (अट्टालानि च गोपुराणि च) + स- उपसर्गवत् (सहित/युक्त)
महेन्द्रेणwith Mahendra (Indra)
महेन्द्रेण:
उपमान-करण (Instrument in comparison)
TypeNoun
Rootमहेन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; समासः कर्मधारयः (महान् इन्द्रः)
इवas if/like
इव:
उपमान (Simile marker)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमान-अव्यय (particle of comparison)
देवानाम्of the gods
देवानाम्:
षष्ठी-सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
नादःsound/roar
नादः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
समभवत्arose/occurred
समभवत्:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Rootसम् + भू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
महान्great
महान्:
कर्ता-विशेषण (Qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Then with his arrows, that Rakshasa (Mahaparsva) shattered the arms of some, shoulders of some, sides, and ribs of some Vanaras.

V
Vānaras
L
Laṅkā
I
Indra (Mahendra)
D
Devas (gods)

FAQs

Righteous struggle generates shared courage: when dharma is defended, collective morale rises, and even the cosmos (devas as witnesses) is portrayed as responding.

After the enemy champion falls, the vānaras celebrate loudly; the sound reverberates through Laṅkā and is echoed by the gods.

Unity and spirited confidence in a just cause—communal strength (saṅgha-bala).