Previous Verse
Next Verse

Shloka 23

Mahāpārśva-vadhaḥ — The Slaying of Mahāpārśva

Angada’s Counterstrike

स्मिन्निपतितेभूमौतत्सैन्यंसम्प्रचुक्षुभे ।।।।अभवच्चमहान्क्रोधस्समरेरावणस्यतु ।

tasmin nipatite bhūmau tat sainyaṃ sampracukṣubhe | abhavac ca mahān krodhaḥ samare rāvaṇasya tu ||

അവൻ ഭൂമിയിൽ വീണപ്പോൾ ആ സൈന്യം കലങ്ങിപ്പൊങ്ങി; യുദ്ധത്തിൽ രാവണനെ മഹാക്രോധം പിടികൂടി.

तस्मिन्when/while he (was)
तस्मिन्:
अधिकरण (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
निपतितेhaving fallen
निपतिते:
अधिकरण-विशेषण (Qualifier in locative absolute)
TypeAdjective
Rootनि + पत् (धातु) + क्त (कृत् प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुं/नपुंसक, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; (निपतित = having fallen)
भूमौon the ground
भूमौ:
अधिकरण (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभूमि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
तत्that
तत्:
कर्ता-विशेषण (Qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम-विशेषण
सैन्यम्army
सैन्यम्:
कर्ता (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootसैन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
सम्प्रचुक्षुभेwas greatly agitated
सम्प्रचुक्षुभे:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Rootसम् + प्र + क्षुभ् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; धातुः क्षुभ् (to be agitated)
अभवत्arose/became
अभवत्:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
and
:
समुच्चय (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
महान्great
महान्:
कर्ता-विशेषण (Qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
क्रोधःanger
क्रोधः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootक्रोध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
समरेin battle
समरे:
अधिकरण (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसमर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
रावणस्यof Ravana
रावणस्य:
षष्ठी-सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootरावण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
तुhowever/indeed
तु:
सम्बन्ध/वाक्य-निवेश (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/विशेषार्थक (adversative/emphatic particle)

Then Ravana, the enemy of Indra, hearing the great sound made by the three dwellers of heaven of forest and of Rakshasas, reacting violently again, prepared for war.৷৷ ইত্যার্ষেবাল্মীকীযেশ্রীমদ্রামাযণেআদিকাব্যেযুদ্ধকাণ্ডেনবনবতিতমস্সর্গঃ ৷৷This is the end of the ninety ninth sarga of Yuddha Kanda of the first epic the holy Ramayana composed by sage Valmiki.

R
Rāvaṇa
R
Rākṣasa army
M
Mahāpārśva (implied as the fallen one)

FAQs

Krodha clouds judgment: the epic repeatedly treats anger as a gateway to adharma, pushing rulers toward ruinous choices.

After Mahāpārśva’s death, the rākṣasa forces are shaken, and Rāvaṇa reacts with intense rage.

Implicitly, the virtue of emotional mastery in kingship; Rāvaṇa’s anger highlights the absence of rājanīti grounded in dharma.