Shloka 11
इन्द्रजित्–लक्ष्मण संवादः तथा युद्धप्रवृत्तिः
Indrajit and Lakshmana: War-Boasts, Rebuke, and the Clash
स्मृतिर्नतेऽस्तिवामन्येव्यक्तंवायमसादनम् ।।।।आशीविषमिवक्रुद्धंयन्मांयोद्धुव्यवत्थित: ।
smṛtir na te 'sti vā manye vyaktaṃ vā yamasādanam | āśīviṣam iva kruddhaṃ yan māṃ yoddhuṃ vyavasthitaḥ || 6.88.11 ||
നിനക്കു സ്മൃതി നഷ്ടമായെന്നു തോന്നുന്നു; അല്ലെങ്കിൽ നീ വ്യക്തമായി യമസദനത്തിലേക്കുള്ള വഴിയേ തിരഞ്ഞെടുത്തിരിക്കുന്നു—കാരണം ക്രുദ്ധനായ വിഷസർപ്പത്തെപ്പോലെ എന്നോടു യുദ്ധിക്കാൻ നീ സന്നദ്ധനായി നിൽക്കുന്നു.
"I am like a poisonous serpent, enraged. Is it that you have lost memory, or you stood here on the way to Yama's abode, I think."
FAQs
The verse highlights how speech can be used to unsettle an opponent; dharmic speech (satya-hita) avoids cruel intimidation and needless provocation.
Indrajit attempts to psychologically dominate Lakṣmaṇa by threatening death and comparing himself to a deadly serpent.
Indrajit projects ferocity; the counter-virtue in the Ramayana’s ethical frame is fearlessness grounded in righteousness.