Previous Verse
Next Verse

Shloka 2

इन्द्रजित्-हनूमद्-युद्धं तथा निकुम्भिलायां होमः

Indrajit vs Hanuman; Indrajit’s Nikumbhila rite

तानुवाचततःसर्वान्हनुमान् मारुतात्मजः ।विषण्णवदनान्दीनांस्त्रस्तान्विद्रवतःपृथक् ।।।।

tān uvāca tataḥ sarvān hanumān mārutātmajaḥ | viṣaṇṇavadanān dīnān trastān vidravataḥ pṛthak ||

പിന്നീട് മാരുതാത്മജൻ ഹനുമാൻ എല്ലാവരോടും സംസാരിച്ചു—മുഖം വിഷണ്ണമായ, ദീനരും ഭീതരുമായി, വേർവേർ ദിക്കുകളിലേക്ക് ചിതറി ഓടിപ്പോകുന്നവരോട്.

तान्them
तान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन (Masculine, Accusative, Plural)
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
ततःthen, thereafter
ततः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb: thereafter)
सर्वान्all
सर्वान्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन (agreeing with तान्)
हनुमान्Hanuman
हनुमान्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roothanumat (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (Masculine, Nominative, Singular)
मारुतात्मजःson of the Wind-god
मारुतात्मजः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmāruta-ātmaja (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (मारुतस्य आत्मजः); पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
विषण्णवदनान्sad-faced
विषण्णवदनान्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootviṣaṇṇa-vadana (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (विषण्णं वदनं येषाम्); पुल्लिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन (qualifying तान्)
दीनान्wretched
दीनान्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootdīna (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन (qualifying तान्)
त्रस्तान्frightened
त्रस्तान्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Roottrasta (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन (qualifying तान्)
विद्रवतःof (those) fleeing
विद्रवतः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeVerb
Rootvi-dru (धातु)
Formवर्तमान-कृदन्त (शतृ); षष्ठी/प्रथमा-द्विवचनादि-रूपभेदेषु, अत्र पुल्लिङ्ग षष्ठी बहुवचन (Genitive Plural) ‘of those running away’
पृथक्separately
पृथक्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootpṛthak (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb: separately)

Thereafter, Maruti's son, Hanuman said to all Vanaras who were looking sad, piteous, feeling singly out of fear, and running away.

H
Hanumān
M
Māruta (Wind-god)
V
Vānaras

FAQs

Leaders must steady the fearful and restore resolve; dharma includes protecting morale and preventing panic in a righteous endeavor.

Some Vānaras are demoralized and begin to flee; Hanumān prepares to address and rally them.

Compassionate leadership—Hanumān responds to fear with guidance rather than contempt.