Previous Verse
Next Verse

Shloka 24

इन्द्रजितो मायासीतावधः

Indrajit’s Illusory Sita Episode and Hanuman’s Rebuke

पतन्तंमहावीर्यंतदनीकंवनौकसाम् ।।।।रक्षसांभीमकोपानामनीकंतुन्यवारयत् ।

patantaṃ mahāvīryaṃ tad anīkaṃ vanaukasām | rakṣasāṃ bhīmakopānām anīkaṃ tu nyavārayat ||

പാഞ്ഞെത്തുന്ന മഹാവീര്യമുള്ള വനവാസി വാനരസേന, ഭീകരക്രോധമുള്ള രാക്ഷസരുടെ മുന്നേറുന്ന നിരയെ തടഞ്ഞുനിർത്തി.

पतन्तम्rushing/falling upon
पतन्तम्:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootपतन्त् (कृदन्त; √पत् गत्यर्थे)
Formवर्तमान-कृदन्त (शतृ), नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (qualifying तदनीकम्)
महावीर्यम्of great prowess
महावीर्यम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootमहावीर्य (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (महत् + वीर्य); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (qualifying तदनीकम्)
तत्that
तत्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम-विशेषण (qualifying अनीकम्)
अनीकम्army/host
अनीकम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअनीक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
वनौकसाम्of the forest-dwellers (Vānaras)
वनौकसाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootवन + ओकस् (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (वन-ओकस् = 'forest-dweller'); पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
रक्षसाम्of rākṣasas
रक्षसाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootरक्षस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (collective), षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
भीमकोपानाम्of terribly wrathful (ones)
भीमकोपानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootभीम + कोप (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास ('भीमः कोपः' = terrible anger); पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन (qualifying रक्षसाम्)
अनीकम्army/host
अनीकम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअनीक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
तुbut
तु:
N/A
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (contrast/emphasis)
न्यवारयत्checked/stopped
न्यवारयत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootनि√वृ (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/past), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद; causative sense 'checked/held back' (from √वृ/√वार् 'to restrain' in usage)

Rakshasa army troops of mighty prowess, terribly angry, were advancing towards wood dwellers (Vanara troops) and were intercepted by the Vanara troops.

V
Vānara army (Vanaukasaḥ)
R
Rākṣasa army

FAQs

Collective duty in a righteous cause: disciplined resistance against oppressive force is part of dharmic warfare.

The Vānara forces block the enraged Rākṣasa formation as the battle lines meet.

Cohesion and steadfastness (dhṛti) in defending allies and maintaining the line.