Shloka 90

अर्चिस्सहस्रविकचरविमण्डलसप्रभम् ।स मुष्टिंपातयामासकुम्भस्योरसिवीर्यवान् ।।।।

arcis-sahasra-vikacara-vimaṇḍala-saprabham |

sa muṣṭiṃ pātayāmāsa kumbhasyorasi vīryavān ||

അപ്പോൾ വീര്യവാനായ സുഗ്രീവൻ കുംഭന്റെ വക്ഷസ്ഥലത്തിൽ തന്റെ മുഷ്ടി ശക്തിയായി പതിപ്പിച്ചു; ആയ പ്രഹാരം ആയിരം പരന്ന കിരണങ്ങളാൽ വലയിതമായ സൂര്യമണ്ഡലംപോലെ ദീപ്തമായിരുന്നു.

arcis-sahasra-vikacara-vimaṇḍala-saprabhamshining like a disc spreading thousands of rays
arcis-sahasra-vikacara-vimaṇḍala-saprabham:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootarcis (प्रातिपदिक) + sahasra (प्रातिपदिक) + vikacara (प्रातिपदिक) + vimaṇḍala (प्रातिपदिक) + saprabha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषसमासः (अर्चिषां सहस्रैः विकचरं विमण्डलं यस्य तत्/यथा) विशेषणम् (muṣṭim)
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
muṣṭimfist
muṣṭim:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmuṣṭi (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
pātayāmāsabrought down/struck down
pātayāmāsa:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√pat (धातु) + ṇic (णिच्)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद; णिजन्त (causative) अर्थः: पातितवान्/अवपातयत्
kumbhasyaof Kumbha
kumbhasya:
Ṣaṣṭhī-sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootkumbha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
urasion the chest
urasi:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rooturas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन (Locative singular)
vīryavānvaliant
vīryavān:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootvīrya-vat (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; मतुप्-प्रत्ययान्त (possessive) विशेषणम् (saḥ)

Sugriva, the champion pressed his first which shone like the Sun encircled with rays on the chest of Kumbha.

S
Sugrīva
K
Kumbha
S
Sun (ravi/sūrya imagery)

FAQs

Dharma is framed as the triumph of rightful strength over violent aggression; the hero’s force is depicted as luminous and order-restoring.

Sugrīva delivers a decisive fist-strike to Kumbha’s chest.

Prowess (vīrya) joined with determination in protecting the righteous cause.